Friday, 18 September 2020

තේරුම්ගැනීමේ සිට අවබෝධයට



කෙනෙකු යමක් තේරුම් ගැනීම යනු කුමක්ද? 

මගේ අර්ථ දැක්වීමේ හැටියට නම් යමක යථා තත්වය පිළිබඳව තමන්ගේ රාමුව තුල වටහා ගැනීම තේරුම් ගැනීමයි.  අවබෝධ කරගැනීම යනු තමා තේරුම් ගත් දෙය තමන්ගේ මනස විසින් පිළිගැනීමයි. 

කෙනෙකු යමක් තේරුම් ගන්නේ එකිනෙකට පරායත්ත කාරණා දෙකක් මතය. එනම් තමන්ගේ දැනුම් සම්භාරය සහ විශ්ලේෂණ හැකියාවයි. මේ කාරණා දෙකම එකිනෙකට සම්බන්ධව කාලය අනුව වෙනස් වේ. එබැවින් කෙනෙකුගේ තේරුම් ගැනීමේ ස්වභාවය කාලානුරූපී වෙයි. 

ලෝකයේ එකම දැනුම් සම්භාරය සහ විශ්ලේෂණ හැකියාව ඇති දෙදෙනෙකු සෙවීම එකම ඇඟිලි සලකුණු සහිත දෙදෙනෙකු සෙවීම හා සමානය. එබැවින් ඔබ තේරුම් ගත් දේ තවත් කෙනෙකු එලෙසටම තේරුම් ගැනීම හෝ එහි විලෝමය බලාපොරොත්තු වීම හාස්‍ය ජනකය. 

තේරුම් ගැනීමේ සිට අවබෝධය කරා යාමට විශාල බාධකයක් පසුකල යුතුය. එය මානසික අවස්ථිතිය (mental inertia) නම්වේ. එනම් කෙනෙකු තමන් සිටින මානසික ස්ථාවරයෙන් වෙනස්වීමට දරණ අකමැත්තයි. භෞතික වස්තූන් සඳහා මෙම සංකල්පය යෙදෙන විට එය නිව්ටන්ගේ පළමු නියමය ලෙස හැඳින්වෙයි. මෙය විශ්වීය සංසිද්ධියකි. 

මානසික අවස්ථිතිය රටක සාමය සහ සහජීවනයට (ඊළඟට සංවර්ධනයට) ප්‍රතිලෝමව සමානුපාතික බව මනෝ විද්‍යාත්මක මතයයි. එනම් මානසික අවස්ථිතිය අධික ජන විඥානයක් පවතින රටවල ගැටුම් අධිකය. මේ නිසා සංවර්ධනය දැඩි පසුබෑමකට ලක්වෙයි. විශ්ලේෂණ ශක්තිය සහ මානසික අවස්ථිතිය අතරත් පැහැදිලි ප්‍රතිලෝම සම්බන්ධතාවයක් තිබෙන බව කිවහැකියි. එනම් විශ්ලේෂණ ශක්තිය අඩු අය අතර මානසික අවස්ථිතිය අධිකය.

අප උදෑසන ගන්නා ආහාරය සහ සහ එහි ප්‍රමාණය නිර්ණය කිරීම වැනි සරල තීරණයක සිට වෘතිය, දේශපාලන සහ ආගමික කාරණා ආදිය සම්බන්ධයෙන් තමා ගන්නා තීරණ දක්වා මේ දැනුම් සම්භාරය, විශ්ලේෂණ ශක්තිය සහ මානසික අවස්ථිතිය බලපායි. 

යමෙක් තමාගේ තීරණය ක්‍රියාවේ යොදවන්නේ තමන් යමක් තේරුම් ගන්න ආකාරය මත නොව තමන් එය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය මතය. මේ අනුව තමන්ගේ දැනුම් සම්භාරය සහ විශ්ලේෂණ හැකියාව නිශේධනය කිරීමේ බලතල මානසික අවස්ථිතියට ඇත. සමහරුන්ට ඔබ යමක් තේරුම් කරදීමට උත්සහ ගනිද්දී. "ඒක නම් ඇත්ත, ඒ උනාට ...." කියමින් ඔහු තමන්ගේ මතයේම පිහිටා සිටින්නේ මේ මානසික අවස්ථිතිය නිසාය.

අලෙවි ප්‍රවර්ධනය සහ දේශපාලනය යන කාරණා වලදී සාර්ථක වන්නේ මේ මිනිස් මානසික ස්වභාවය මැනවින් වටහාගන්නා පිරිසයි. සමස්තයක් ලෙස දැනුම් සම්භාරය සහ විශ්ලේෂණ ශක්තිය අඩු ජන කොට්ඨාශයක එම පරාමිති දෙක වැඩි දියුණු කිරීමට වඩා ඔවුන්ගේ මානසික අවස්ථිතිය හැසිරවීමෙන් දේශපාලකයාට සහ වෙළෙන්දාට වාසිදායක ප්‍රතිඵල අත්කරගත හැකිය. පුජ්‍ය පක්ෂයද මේ වාසිය අත්කරගන්නා තවත් පිරිසකි. 

අධික මානසික අවස්ථිතියක් ඇති පුද්ගලයෝ ඉතා විශ්වාසවන්ත අනුගාමිකයෝය (නොඑසේ නම් සේවකයෝය). ඔවුන් මොනතරම් අඩුපාඩු, ගැහැට, අකටයුතු තේරුම් ගත්තත්, තමා පක්ෂපාති වන පුද්ගලයා, නිෂ්පාදනය හෝ මතවාදය මතම එල්බ ගෙන සිටියි. මෙවැනි පුද්ගලයන් වෙනස් කිරීම ඉතා අපහසුසේම වරක් වෙනස් කල පසු නව මතයෙන් නැවත වෙනස් කිරීමද ඉතා අපහසුය. 

මානසික අවස්ථිතිය අධික පුද්ගලයන් වෙනස් කිරීම වෙනමම කලාවකි. මෙහිදී ආමන්ත්‍රණය කල යුත්තේ ඔවුන්ගේ බුද්ධියට නොව සංවේදීතාවයටයි. මේ කලාව ප්‍රගුණ කළ විරුද්ධ හෝ තරඟකාරී පාර්ශවයක් නොමැති කල, මේ ආකාරයේ තමාට පක්ෂපාති අධි-අවස්ථිතික පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් යම් යහපතක් හෝ සේවයක් කිරීමට දේශපාලකයාට, වෙළෙන්දාට හෝ ස්වාමියාට අවශ්‍යවන්නේ නැත. මන්ද කුමන තත්වයක් යටතේ වුවත් ඔවුන්ගේ පක්ෂපාතිත්වය පවතින බැවිනි. 


       



Sunday, 13 September 2020

ජීවිතයට විරාමයක්



ආදී මානව සමූහයක් තුල ඉතා අර්ථවත් සහ සරල සහජීවනයක් තිබුණු බව මානව විද්‍යා මතයයි. සහජයෙන් ක්ෂමතාවය (power) අධික පුරුෂ පාර්ශවය දඩයමේ ගොස් ආහාර සොයාගෙන පැමිණෙයි. සතුන් පිටිපස හඹා යාම, ඔවුන් මෙල්ල කිරීම හෝ මරා දැමීම, විශාල බරක් ටික වේලාවකට එසවීම, දුෂ්කර ගිරිකදුරු තරණය, සතුරු මානවයන් සමග සටන් කිරීම ආදී කරුණු සඳහා අධික ක්ෂමතාවය අත්‍යවශ්‍ය වේ. අධික ශරීර කෂමතාවය යනු තමා සතුව පවතින ශක්තිය කෙටි කලකදී වැය කිරීමට ඇති හැකියාවයි. 

දැරීමේ ශක්තියෙන් (energy capacity) පුරුෂයාට වඩා බොහෝ සෙයින් ඉදිරියෙන් සිටි කාන්තාව ආහාර පිසීම, දරුවන් රැක බලා ගැනීම, වාසස්ථානය පවිත්‍රව තබා ගැනීම, පරිභෝජනයට අවශ්‍ය ජලය රැගෙන ඒම, දර එකතු කිරීම ආදී වැඩකටයුතු රාශියක් කරන ලදී. දැරීමේ ශක්තිය යනු මධ්‍යම ප්‍රමාණික ක්ෂමතාවයකින් දීර්ඝ කාලයක් හැල්මේ වැඩ කිරීමට ඇති හැකියාවයි. 

මේ අනුව ඉංග්‍රීසි බසින් පිරිමියා powerful සහ ගැහැණිය energetic වශයෙන් ගුණ අනුව බෙදිය හැක. සිංහලෙන් මෙම වදන් දෙකේ පරිවර්තනය වන "බලවත්" සහ "ශක්තිමත්" යන යෙදුම් මේ සඳහා මොන තරම් ගැලපේදැයි මට නොතේරේ.

ව්‍යතිරේක කිහිපයක් හැරුණු කොට මේ සරල බෙදීම වසර මිලියන දෙකක් පමණ තිස්සේ සුළු සුළු වෙනස්කම් සහිතව විකාශය විය. පිරිමියාගේ කාර්යභාරය සෑහෙන වෙනස්කම් වලට භාජනය වුවත් අධික ක්ෂමතාවයේ අවශ්‍යතාවය පහව නොගියේය. සමහර රැකියාවල් සම්බන්ධයෙන් ශාරීරික ක්ෂමතාවය, මානසික ක්ෂමතාවයෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය විය. 

නමුත් 20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී මේ වසර මිලියන දෙකක ජීවන රටාව වෙනස්විය. කාන්තාව නිවසේ ආර්ථිකයට දායකවන වාතාවරණයක් නිර්මාණය වන්න විය. මේ අනුව නොදැනුවත්වම කාන්තාව අධික-ක්ෂමතා කැටිගරියට වැටෙන්න විය. 

මේ තත්වය මුලින්ම ඇතිවූ යුරෝපය, උතුරු ඇමරිකාව, ඔස්ට්‍රේලියාව සහ ජපානය වැනි රටවල ජන විඥානය මේ වන විට යතාර්ථය තේරුම් ගත හැකි තරම් උසස් මට්ටමක පැවතියේය. මෙයට දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ලද කටුක අත්දැකීම් බෙහෙවින් බලපාන්නට ඇතැයි මට සිතේ. ඔවුන් ක්‍රමයෙන් තම ජානගත මානසික ප්‍රතිරෝධතාවන්ගෙන් මිදෙමින් ගැහැණිය හා පිරිමියා අතර ක්ෂමතාවය සහ ශක්තිය බෙදා හදාගන්න විය. ගැහැණිය අධික ක්ෂමතාවයක් ඉල්ලන ආර්ථික බරෙන් කොටසකටත්, පිරිමියා අධික දැරීමේ ශක්තියක් ඉල්ලන ගෘහාශ්‍රිත කටයුතු වලටත් උරදෙන්න විය. 

මේ සුසංයෝගය නිවසේ සාමය, සතුට සහ ආර්ථික ප්‍රබෝධය යන තුනටම හේතු සාධක විය. මිනිසාට ගැහැණු පිරිමි බේදයකින් තොරව ජීවිතය සුන්දර විය. මට පෞද්ගලික අත්දැකීම් රාශියක් ඇති ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල තම රැකියාවේ සාර්ථකත්වය ගැනත් තම ඉවුම් පිහුම්, ගෘහ අලංකාරය පිලිබඳ ඇති නිපුණතා ගැනත් වහසිබස් දොඩවන ගැහැණු-පිරිමි දෙපාර්ශවයම  අනන්තවත් හමුවී ඇත. මෙම රටවලට ඉතා කෙටි කලෙකින් ඇලවුනු "සංවර්ධිත රටවල්" යන ලේබලය මුද්‍රණය වීමට මේ කාරණය විශාල සාධකයක් වන්න ඇතැයි මට සිතේ. 

මේ අතරම චීනය, රුසියාව, කියුබාව වැනි රටවල මේ සුසංයෝජනය දේශපාලනික ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස නීති රාමුවකින් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. එහිද සෑහෙන සාර්ථකත්වයක් පැවතියේය.

නමුත් අවාසනාවකට ආසියාතිකරයේ, මැද පෙරදිග, ලතින් ඇමරිකාවේ, සහ අප්‍රිකාවේ බහුතරයක් රටවල තත්වය මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ විය. ඔවුන්ගේ ආගමික සහ සාමාජීය මානසික අවස්ථිතිය නිසාදෝ ගැහැණිය ක්ෂමතාවයෙන් වැඩි බරකට කරගසද්දී ඇය කල දැරීමේ ශක්තිය අත්‍යවශ්‍ය වූ ගෘහ කටයුතු බෙදා ගැනීමට පිරිමියා අපොහසත්විය. මේ නිසා ගැහැණියට එකවර බලවත් සහ ශක්තිමත් යන කාරණා දෙකම දැරීමට සිදුවිය. නමුත් ගැහැනියගේ විශ්වීය නිර්මාණය එයට සුදුසු නොවීය. ප්‍රතිඵලය වුයේ ඇය දැරීමට නොහැකි තරම් බරකට උර දීම නිසා මානසිකව සහ ශාරීරිකව විඩාපත් වීම, අතෘප්තකර, අසහනකාරී ජිවිතයකට හුරුවීම, වයස 35 පමණ වන විට, කොඳු ඇට පෙළ සහ ස්නායු සම්බන්ධ ආබාධ වලට ගොදුරුවීම ආදී ඍණාත්මක කරුණු රාශියක් මතුවීමයි. 

විවාහක කාන්තාවන් ලිංගික සන්තර්පනයෙන් ඈත් වීමද මේ අධික වෙහෙසකර දිනචාරියාවේ ප්‍රතිඵලයකි. මෙය පුරුෂයාගේ මානසික සෞඛ්‍යයටද විශාල බලපෑමක් ඇතිකරයි. නමුත් අවාසනාවකට අප සමාජය මීට හේතුකාරක වන රෝග නිදානය සොයා පිළියම් යොදනවා වෙනුවට ගැහැණිය මතම වරද පටවයි. මෙය පවුල් ප්‍රශ්ණ රාශියකට මුල්වේ. 

ලංකාවේ බොහෝ රැකියා නියුක්ත කාන්තාවන්ගේ දිනචරියාව අඩු වැඩි වශයෙන් සමානය. උදෑසන හතරට පමණ අවදි වී උයා පිහා තමන්ටත්, ස්වාමියාටත් දරුවන්ටත් කෑම පැකට් පිළියෙළ කර, ගෙදර අස්පස් කොට, සාරියක් පටලවාගෙන බස් රියට හෝ දුම්රියට දුවයි. ඉන්පසු පැය අටක් පමණ ආතතිය, ආවේගය, අතෘප්තිය පිරුණු අධිවේගී කාර්යබාරයක් නිම කොට තදබදය ඉහවහා ගිය මගී ප්‍රවාහන සේවයක නිවසට පැමිණෙයි. ඉන්පසු කෝකී ව්‍යාපෘතියේ දෙවෙනි අදියර අරඹයි. මේ අතරම දරුවන්ගේ ඉගෙනීම් කටයුතුවලට උදව් කිරීමට සිදුවෙයි. මුළුතැන් ගෙය අස්පස් කර රෑ දොළහත් පසුවී නින්දට යන ඇය නැවතත් පසුවදා හිමිදිරි ජාමෙට අවදි විය යුතුය. 

මේ ශක්තිය හා ක්ෂමතාවය අතර දෝලනය වන දිනචරියාවේදී ඇයට සේවා තත්වයේ ආඩුපාඩු, දරුවන්ගේ අසමර්ථකම්, ගේදොර වැඩ අතපසුවීම් ආදී කරුණු රාශියකට තමා අවට සිටින සමාජයට උත්තර බැඳීමටත් සිදුවෙයි. මේ පීඩනය, ශක්තිය හා කෂමතාවයෙන්ද පරිබාහිරවූ භූතාර්ථයක් යයි මට සිතේ.

සමාජ ජාලා තුල පලවන, කාර්යාල වේලාවේදී නිදාසිටින හෝ සුළු සිද්ධීන් සම්බන්ධයෙන් කිපී බැන වදින සේවිකාවන් පිලිබඳ ජයාරූප හෝ වීඩියෝ දකින විට මට සිතට දැනෙන්නේ දැඩි වේදනාවකි. එම කාන්තාවන් හාස්‍යට ලක් කිරීම හෝ ඔවුන් පිළිබඳව කෝප ගැනීම වෙනුවට ඔවුන්ගේ පසුබිම සහ ඇතුලතාන්තය මම මනසින් දකිමි. සමාජය විසින් පිළියම් යෙදිය යුතු, සමාජය විසින්ම ඇතිකළ අවාසනාවන්ත ඉරණමකට සරදම් කිරීමට, ඒ සමාජයම යොමු වීම ඛේදජනකය.

මතක තබාගන්න නිරෝගී කාන්තාව යනු රටක සංවර්ධනයේ සහ සෞභාග්‍යයේ සලකුණයි. ලාංකිකයා අත්විඳින්නේ මෙහි විලෝමයයි. 

පිරිමියකු ලෙස ඔබත් හිතන්න. ගැහැණිය පුර්ණ වශයෙන් බලවත්වීම සහ ශක්තිමත්වීම යන දෙකම ඔබ අපේක්ෂා කරයි නම් ඔබගේ කාර්ය භාරය කුමක්ද?





Wednesday, 9 September 2020

කාගේ අවිද්‍යාවද?


මෙම පැනයට පිළිතුරු සොයා මම වසර තුනක් තිස්සේ දෙස් විදෙස් බෞද්ධ කථිකයන්ට සවන් දුනිමි. නමුත් ඒ කිසිවෙකුගෙන්වත් තාර්කිකව අවබෝධ කරගත හැකි ආකෘතියක් ලැබුණේ නැත. 

සෑම ආගමික දර්ශනයකම අප කරන්නේ ආකෘති තැනීමයි. එය සාක්ෂාත් කරගැනීමට හැකි එකම ක්‍රමවේදය ස්වයං-අත්දැකීමයි. ස්වයං-අත්දැකීම කිසිවෙකුටත් ලබාදීම අපහසුය. මේ නිසා කිසිම ආකෘතියක් වැරදි යයි කීමට මට නොහැකිය. ආගමික ආකෘතිය අනුව අපගේ ජීවිතය සැපවත් කරගැනීම පිළිබඳව මට තර්කයක් නැත. ආගමික ආකෘති ගොඩ නැගී ඇත්තෙම යම් කාල-දේශ රාමුවකට සාපේක්ෂව තම වර්ගයාගේ ගත-හිත සුව පිණිසය. එය වෙනත් කාල-දේශ රාමුවකට ගැලපේද යන්න වෙනමම තර්ක කල යුතු කරුණකි. 

මේ ගිය ගමනේදී මට හමුවූ අපුරුම ආකෘතිය අද්වෛත වේදාන්ත සංකල්පයයි. එය හින්දු දහමේ මුලික අඩිතාලමයි.

අද්වෛත වේදාන්ත සංකල්පය අනුව විශ්වයේ හෝ සියලු විශ්වයන්හි ඇති සියලුම දේ බ්‍රහ්මත්වයේ විවිධ ස්වරූප ලෙස හැඳින්වෙනවා. බ්‍රහ්මත්වය ශුන්‍යත්වයෙන් බිහිවෙයි. එය නිර්ගුණ (ගැහැණු-පිරිමි, හොඳ-නරක, දෘඩ -මෘදු ආදී ගුණ රහිත), නිර්මාන (හැඩතල රහිත / non-dimensional), නිර්අර්ථික (අර්ථ දැක්විය නොහැකි / undefinable) රාශියක් ලෙස පිළිගැනෙනවා. බ්‍රහ්මත්වයේ ඉතා සුළු ප්‍රතිශතයක් සුගුණ (ගුණ සහිත) සහ මාන සහිත බවත් සත්වයාට ගෝචර වන්නේ මේ ප්‍රමාණය පමණක් බවත් පිළිගැනෙනවා. මේ බ්‍රහ්මත්වය, මහා පිපුරුම (big-bang theory) සහ අඳුරු ද්‍රව්‍ය (dark matter) සංකල්ප සමග මැනවින් සමපාත වන බව සමහර විද්‍යාඥයන්ගේ මතයයි.

අද්වෛත වේදාන්ත ආකෘතියට අනුව සියළුම සත්වයන් "මම" යයි හඳුන්වන්නේ මේ අප තුල පවතින අප නොහඳුන බ්‍රහ්මත්වයයි. අපගේ අවදි, සිහින සහිත නින්ද සහ සිහින රහිත ගැඹුරු නින්ද යන ත්‍රිත්ව අවස්ථාවේදීම පොදුවේ සිටින්නේ මෙම බ්‍රහ්මත්වයයි. ඒ අනුව සියළුම සත්වයන් තුල ඇත්තේ එකම "මම"ය. ජිවය පමණක් නොව අජීවී වස්තු තුලද ඇත්තේ මේ බ්‍රහ්මත්වයයි.

අප විසින් ඔබ සහ මම ලෙස වෙන් කරගන්නේ මායාවක් වන පංච කෝෂයයි. මෙය ආහාර කෝෂය (අන්නමය කෝෂ), ප්‍රාණ කෝෂය, මනෝමය කෝෂය, විඥානමය කෝෂය සහ ආනන්දමය කෝෂය ලෙස නාමකරණය වනවා. මරණයේදී මුල් කෝෂ දෙක පංච මහා භූතයන්ට සහ ශක්තියට විභේදනය වන අතර ඉතිරි කෝෂ තුන ශරීරයෙන් ඉවත්වෙනවා. ආත්මය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මෙයයි. එය කර්මය නමැති සිවියෙන් වැසී තිබෙන බව පැවසෙනවා. ආත්මය ආහාර සහ ප්‍රාණ කෝෂ සමග සංගත වූ විට එතන ඔබ "මම"ය කියා නැවතත් මායාවක් ගොඩනගා ගන්නවා. මේ අනුව ඔබගේ මරණය හා ජීවිතය අතර හුවමාරු වන භූතාර්ථය (transmigratory entity) මමත් නොවේ, මම නොවේත් නොවේ. 

බොහෝ ස්වාමිවරු කර්මය සහ ආත්මය සබන් බුබුලකටත් අවට වාතය බ්‍රහ්මත්වයටත් සමාන කරනවා. සබන් පටලය කර්මයද, ඇතුලත ඇති වාතය ආත්මය ලෙසද සැලකිය හැක. මෝක්‍ෂය යනු කර්මය නමැති මෙම සබන් පටලය පුපුරුවා හැරීම බව කියවෙනවා. එවිට ඇතුලත තිබූ වාතය සහ පිටත වාතය අතර වෙනසක් නැහැ. අන් විදියකින් පැවසුවහොත් ඔබ බ්‍රහ්මත්වය සමග නැවත අනුගත වනවා.

අද්වෛත වේදාන්ත හින්දු ධර්මයේ ඇත්තටම දේව සංකල්පයක් නැහැ. බ්‍රහ්මත්වය වන්දනා මාන කලයුතු යමක් කියා පිළිගැනීමක් පැවතිය නොහැකියි. මන්ද අප සියළුදෙනාම බ්‍රහ්මත්වයේ කොටස් බැවිනි. එහි අමරණීය වන්නේ (සදා පවතින්නේ) බ්‍රහ්මත්වයයි. ආත්මය සියුම් සිවියකින් (කර්මය) වටවූ වායු බුබුලක් පමණයි. මෝක්‍ෂය (බෞද්ධ නිර්වාණය හා සමගාමී) ලැබීමේදී මෙම පටලය පිපිරී යනවා. 

බොහෝ දෙනෙක් හින්දු දර්ශනය ලෙස හඳුන්වන්නේ පසුකලෙක මාධව ආචාර්යවරයා ස්ථාපිත කල ද්වෛතික වේදාන්තයයි. එහි දෙවියන් කියා අධි-බලාත්මක භූතාර්ථයක් සහ ආත්මය කියා අමරණීය ප්‍රපංචයකුත් තිබෙන බව කියවෙනවා. මට සිතෙන ආකාරයට එය පූජකයන්ගේ පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍ය සංකල්පයක්.

   

Friday, 28 August 2020

රිලවුන්ට එදිරිව රිලව්


කැලේ ගහ කොළ ඉඩෝරෙට කේඩෑරි වෙලා හේබෑ වෙලා ගිහින්. වැවේ වතුර හොඳටම අඩුවෙලා. වතුර බොන්න යන සත්තුන්ව බඩගින්නේ ඉන්න කිඹුල්ලු අල්ලාගෙන කනවා. මේ නිසා අනතුරක් නැති දියකඩිති හොයාගෙන වතුර පිපාසෙන් පෙලෙන සත්තු ඒ මේ අත ඇවිදිනවා. 

ඔය අතරේ වඳුරෝ කීප දෙනෙක් එකතුවෙලා අසරණ වෙච්ච සත්තු ටික වැව අද්දර වැලිතලාවට කොහොම හරි එක් රැස් කළා. 

"කැලේ රජ කළ අලි ඇත්තු ටික කැලේම තිබුණු සරු ගස් ටික ඉවක් බවක් නැතිව කාල දැම්මා. ඒක නිසා තමයි අපිට මෙහෙම උනේ" මහ වඳුරෙක් තත්වේ පැහැදිලි කළා.

"අපි කැලේ ඉන්න නුවණක්කාර රිලව් රංචුව නායක කමට පත්කරගමු" කලින් කතා කරගෙන තිබුණු විදියට නාකි වඳුරෙක් යෝජනා කළා. 

"රිලව් නුවණක්කාරයි කියල කවුද කියන්නේ" අහිංසක හාවෙක් ඇහුවා.

"මේ මුළු කැලේම ඉන්න පොඩ්ඩක් හරි මොළයක් තියෙන ඔක්කොම සත්තු ඒක දන්නවා" කොටියා බොහොම සද්දෙන් ගොරවලා කිව්වා. වලහයි, වඳුරෝ ටිකයි ඒ කතාව අනුමත කරලා ලොකු සද්දයක් දැම්මා. එකත් කලින් ඉඳලම ගහපු සැලැස්මක්. හාවා ලජ්ජාවෙන් බිම බලා ගත්තා.

ඉතින් ඔන්න ඔහොම රිලව් රජ වුණා. 

මුලින්ම වතුර ප්‍රශ්ණේ. රිලව් යෝජනා කළා කිඹුල්ලුන්ට ගල් ගහන්න. එතකොට කිඹුල්ලු ටික වැව දාල පැනල දුවයි කියල රිලව් අනෙක් සත්තුන්ට කිව්වා. කට්ටිය හැමෝම වගේ වැඩේට කැමති වුණා.

එදා හවස සත්තු ටික ඔක්කොම වැව අද්දරට රැස්වුණා. මහ රිළවා ලොකු ගලක් අරන් ඇවිත් මුලින්ම කිඹුල්ලු ඉන්න පැත්තට ඒක වීසි කළා. දැන් ඔක්කොම සත්තු කිඹුල්ලුන්ට ගල් ගහනවා. 

කිඹුල්ලු ටිකට කවදාවත් වෙච්ච නැති මේ වැඩේ ටිකක් අමුතුයි. උන් පොඩ්ඩ පොඩ්ඩ ගල් ගහන සත්තු ඉන්න පැත්තට ඇදුනා. කිඹුල් හමට ගලක් වැදුනට දැනෙනවායෑ. සත්තු ටික හිතුවා කිඹුල්ලුන්ට හොඳටම රිදිලා තමයි මේ වැවෙන් ගොඩටත් එන්නේ කියල. වැවෙන් එලියට ආපු තඩි කිඹුලෙක් ඉස්සරහින්ම ගල් ගගහ හිටපු මුවෙක්ව ඩැහැගෙන වතුරට පැන්නා. අනෙක් කිඹුල්ලුත් උගේ පස්සෙන්ම ආයෙත් වතුරට පැන්නා. පිටිපස්සෙන් ගල් ගහමින් හිටපු සත්තු ටික හිතුවේ කිඹුල්ලු බයවෙලා දිව්වා කියලා. උන් තව ටිකක් ඉස්සරහට ඇවිල්ලා ගල් ගහන්න ගත්තා. බඩගින්නේ හිටපු තව කිඹුල්ලු ටිකක් වටෙන් ඇවිත් ගෝනෙක්වයි වල් උරෝ දෙන්නෙක්වයි අල්ලාගෙන වතුරට පැන්නා. 

ඔය කලබගෑනිය අස්සේ රිලව් ටිකයි, වඳුරෝ ටිකයි, කොටියයි, වලහයි වැවේ අනෙක් පැත්තට ගිහින් හොඳ හැටි වතුර බිව්වා. මොකද කිඹුල්ලු ටික ගල් සෙල්ලම බලන්න ගිහිල්ලනේ. 

දවස් කීපයක් මේ වැඩේ මේ විදියට සිද්ධ වුනා. කැලේ හිටපු සමහර සත්තුන්ට තේරුණා රිලව් කරන්නේ කපටි වැඩක් බව. උන් තැන තැන කියන්න ගත්තා මේ වැඩේට අහුවෙන්න එපා කියල. 

මේ කතාව රිලවුන්ටත් ආරංචි වුණා. රිලව් රංචුව රැස් වෙලා සාකච්චා කළා කලබල වෙච්ච සත්තු ටික ගොනාට අන්දගන්න විදියක්. 

පහුවදා නැට්ට කොට රිලවා කැලේ සත්තු ඉන්න තැන්වලට ගිහින් මෙහෙම කිව්වා "මම කොයිතරම් කිව්වද මහ රිලවට ඔය ගල් ගහන වැඩේ හරියන්නේ නැහැ කියල. ඇහුවේ නෑනේ. අනේ අර කිඹුල්ලු අල්ලගත්ත මුවයි, ගෝනයි, වල් උරෝ දෙන්නයි අනෙක් පොඩි සත්තු ටිකයි ගැන මට හරි දුකයි".

"එකනේ බලන්නකෝ නැට්ට කොට රිලවට කල්පනා වුන තරම් මහ රිලවට තේරිලා නැහැනේ" සමහර සත්තු කියන්න ගත්තා.

"නැට්ට කොටා කොහොමද එහෙම අපේ මහ රිලවා ගැන කියන්නේ. ඌට පිස්සු. මහ රිලවා හැමදාම වැඩක් කරන්නේ හොඳට හොයල බලල" මූණ කැත අළු රිලවා කැලේ පුරා සද්දේ දාගෙන ඇවිද්දා. 

දැන් රිලව් ටික දෙකට තුනට බෙදිලා අනෙක් සත්තු ඉස්සරහ එකාට එකා කෑගහගන්නවා. වලහයි, කොටියයි, වඳුරෝ ටිකයි මේ වාදේ මැද්දට පැනල එහෙටයි මෙහෙටයි බනිනවා. දැන් කැලේ ම ඉන්න සත්තුන්ගේ කතාව මේ වාදේ ගැන. බොහොම අය තර්ක කරනවා කොයි රිලවද හරි කියලා තීරණය කරගන්න බැරුව. 

ඔය අස්සේ තාමත් රිලවු රංචුවේ නුවණ ගැන දැඩි විශ්වාසයකින් ඉන්න මී හරක් ටිකක් එකතුවෙලා හවසට හවසට කිඹුල්ලුන්ට ගල් ගහනවා. 

- මේක මේ පොඩි දරුවන් වෙනුවෙන් ලියපු කතාවක් 



Saturday, 22 August 2020

අපේ යුතුකම

වසර 2000 දී පමණ ඩුබායි ගුවන් තොටුපොලේදී ගුවන් යානා පමාවක් නිසා අහම්බෙන් මා සමග කතාබහේ යෙදුනු චීන ජාතිකයෙක් මට අපූරු කතාවක් කීය. එකල මගේ කථන පාලනයේ අඩුපාඩු කම් බොහෝ තිබුණි (අද නම් මම මුල් වරට හමු වූ අමුත්තකුගෙන් කෙසේවත් මෙසේ නොඅසමි).

"ඔබේ රටේ පාලකයන් හරිම අමානුශිකයි, ඔවුන් ඔබේ නිදහස අහුරලා, ඔබලා කතා කිරීමටත් බියයි. ඔබට හිතෙන්නේ නැද්ද කවදා හරි ඔබේ රට මහා විනාශයකට පත්වෙනවා කියා, සෝවියට් දේශයට උනා වගේ?"

මගේ චීන මිතුරා සිනාසුනි. 

"වෙන්න පුළුවන්" ඔහු කීය. චීන සමාගමක බ්‍රිතාන්‍ය ශාකාවේ නිලධාරියෙක්වන ඔහුගේ ඉංග්‍රීසි බස චතුර විය. 

"අපිට තියෙන වැඩත් එක්ක ආණ්ඩු කරන අය මොනවද කරන්නේ කියල හිත හිතා ඉන්න අපිට වෙලාවක් නැහැ. ඒ අයගේ වැඩ අපි කරන්න යනවා නම් ඒ අය මොකටද? පුරවැසියෙක් විදියට අපේ යුතුකම් අපි කරන්න ඕනේ කියන එක තමයි අපි බොහෝ දෙනෙක් හිතන්නේ. පාලකයෝ වරද්ද ගත්තොත් ඒක අපේ අවාසනාව. එහෙම කියල අපේ යුතුකම් අපි නොකර හිටියොත් කොහොමටත් අපි විනාශ වෙනවා". චීන යාළුවා ඔහුගේ සිනහව නිරතුරුවම මුවෙහි රඳවා ගනිමින්  කියාගෙන ගියේය.

අද වසර 20ට පසු චීනය එදාට වඩා බොහෝ සෙයින් ප්‍රභලය. එය සෝවියට් දේශය පසුපස යන පාටක් නැත. මා දැන් කියන්නේ එදා චීනා කී ජනතාවගේ යුතුකම්වලට මා වෙතින් අඩුවැඩිය පිරවුණු විස්තරයයි. තමා කාට චන්දය දුන්නත්, පත් වූ රජයට තමා කැමති වුනත් නැතත්, සියලු දෙනාගේ යහපත උදෙසා අප සියලු දෙනාටම කල හැකි දේවල් කිහිපයක් තිබේ. ඊළඟ වර රජය විවේචනය කිරීමට පෙර අපි මේ යුතුකම් ඉටු කරන්නේදැයි සිතා බලමු.

1. නිරෝගී ජිවිතයක් ගතකරන්න 

ලංකාවේ ජනතාව භාවිතාකරන බටහිර ඖෂධ හෝ ඖෂධ සඳහා අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය වලින් 99% ම පිටරටින් ගෙන්වයි (මා වැරදි නම් කරුණාකර නිවැරදි කරන්න). මේ අනුව ඔබ අසනීපයකට රජයේ හෝ පෞද්ගලික ආයතනයකින් ගන්නා සෑම බෙහෙත් වේලකටම විශාල විදේශ විනිමයක් පිටරටට ඇදී යයි. ඔබ ප්‍රතිකාර ගන්නේ රජයේ රෝහලකින් නම් ඔබට ලැබෙන බෙහෙත් සඳහා ලංකාවේ සෑම පුරවැසියකුම මුදල් ලබා දෙයි. 

මදක් කල්පනා කරන්න. ඔබ කවදාවත් සිතා ඇද්ද නිරෝගීව ජීවත්වීම රටට ඔබගෙන් ඉටුවිය යුතු යුතුකමක් බව? ඔබ ආහාර පාන ගැනීමේදී කෙතරම් සැලකිලිමත්ද? සුප් කැටයේ සිට ක්ෂණික නූඩල්ස් හරහා කෝලා සහ පැණි බීම වර්ග දක්වා ඔබ ආහාරයට ගන්නේ ශරීරයට දෙතිස් වද දෙන විෂ බව ඔබ සිතුවාද? මත්පැන් සහ දුම්වැටි භාවිතා කරන්නෙක් නම් එහි සිරුරට අහිතකර සීමා පිළිබඳව සිතනවාද? ව්‍යායාම කිරීමට ඔබ කෙතරම් දුරට යොමු වෙනවාද? ගෙදර කාන්තාවන්ගේ සෞඛ්‍යය පිළිබඳව ඔබ කෙතරම් සැලකිලිමත්ද? ලංකාවේ බහුතරයක් කාන්තාවන් වයස 35 ඉක්මවන විට කොන්දේ කැක්කුම්, ස්නායු ආබාධ සහ හිසරදයන්ට ලක් වන බව ඔබ දන්නවාද? ඊට හේතුව ඔවුන් සීමාව ඉක්මවා වෙහෙසකාරී ගෘහස්ත වැඩවල යෙදීම, අවශ්‍ය ව්‍යායාමවල නොයෙදීම (බොහෝ විට නිවසේ අනෙක් අයගෙන් ධෛර්ය ගැන්වීමක් හෝ උපදෙසක් නොලැබීම නිසා), සහ මානසික ආතතිය වැනි කාරණා බව වටහා ගෙනද?

2. දේශීය දේ භාවිතා කරන 

අද ලාංකිකයෙක් උදෑසන අවදිවී මුලින්ම අතට ගන්නේ වෙනත් රටකින් ආනයනය කල දත් බුරුසුවකි. එතැන් සිට රාත්‍රී නින්දට යන තුරු ලාංකිකයා පාරිභෝජනය කරන දෙයින් 80% ට වඩා පිටරටින් පැමිණෙයි. ඉන්දියානුවාගේ හෝ පකිස්ථානුවාගේ නොදකින පරදේශීය දෙයට දක්වන අධික කැමැත්තක් හෝ දේශීය දේ පිළිබඳව දක්වන නොසැලකිල්ලක් මම ලාංකිකයා තුල දකිමි. මේ දීන චින්තනයෙන් මිදෙන තෙක් අපට දියුණුවේ කඩඉම් පසුකිරීම අපහසුය.

ඔබට හැකි නම් අද දින සිට කෝලා බෝතලයකට දෙන මුදල තැඹිලි ගෙඩියකට දෙන්න, සබන් කෑල්ලක් ගනිද්දී එය ස්වදේශීය (ලංකාවේ අමුද්‍රව්‍ය යොදාගෙන සාදන) නිෂ්පාදනයක් දැයි විමසා බලන්න, කොස්සක්, ඉදලක් ගැනීමේදී දේශීය ස්වභාවික අමුද්‍රව්‍ය වලින් තැනූවක්දැයි සොයා බලන්න, ලංකාවේ සාදන පාවහන් යුගලක්, ඇඳුමක් ගන්න, ඔබ ජාතිය වෙනුවෙන් මහඟු සේවයක් කළා වනු ඇත. 

මෙහිදී ඔබගේ ප්‍රධානම කර්තව්‍යයක් විය යුත්තේ රූපවාහිනී දැන්වීම් වලට වහල් නොවීමයි. පර දේ ගෙන්වන බහුජාතික සමාගම්වලට මිලියන ගණනින් වියදම් කර දැන්වීම් දැමීමට හැකියාව ඇත. එය නැවතීමට ඔබට හෝ මට නොහැකිය. එහෙත් ඒවාට නොරැවටී, ගැති නොවී සිටීමට අපට සම්පුර්ණ නිදහස ඇත. අප විසින්ම අපගේ නිවහල් චින්තනය බහුජාතික සමාගම් වලට පවා නොදේ නම්, එය වෙනස් කිරීමට ඔවුනට හැකියාවක් නැත.

3. සුපිරි වෙළඳසැලෙන් ඉරිදා පොළට 

මීට දශක දෙකකට පමණ පෙර ලාංකික ජන ජිවිතයේ විශාල පෙරලියක් සිදුවිය. ඒ මධ්‍යම පන්තියේ තරමක් ඉහලින් සිටි බහුතරයක් හන්දියේ කඩෙන් සුපිරි වෙළඳසැලට මාරු වීමයි. මෙය ප්‍රවාහන පහසුව (බොහෝ දෙනෙකු වාහන හිමිකරුවන් වීම), කාලය ඉතුරු කරගැනීම මෙන්ම සමාජයේ කැපී පෙනීම අරඹයාද සිදුවිය. මේ පිරිසට පහල මධ්‍යම පන්තියේ පිරිසද කෙසේ හෝ එකතුවීමට උත්සහ කරන ලදී. මේ අනුව රටේ මුදල් වියදම් කිරීමේ හැකියාව ඇති විශාල පිරිසක් සුපිරි වෙළඳසැලට මාරු විය. අප නොසිතුවාට මෙය විශාල ආර්ථික සහ සාමාජීය ගැටළුවකට මුල පිරීය.

සාමාන්‍යයෙන් සුපිරි වෙළඳ සැලක විකිණෙන බඩුවකින් 40% ක් එම වෙළඳසැලට හිමිවෙයි. එසේම සුපිරි වෙළඳ සැලක මුල් තැන නිතරම ලැබෙන්නේ බහුජාතික සමාගම්වල භාණ්ඩ සඳහාය. 

ජාත්‍යන්තරව කරන ලද සමීක්ෂණ වලින් පෙනෙන්නේ සමාජයේ බහුතරයක් සුපිරි වෙළඳසැලකට ගිය විට බඩු ගැනීමට අවශ්‍ය කාලයට වඩා දෙතුන් ගුණයක කාලයක් නිකරුනේ වැය කරන බවයි. එසේම ඔවුහු ඇසුරුම් සහ ප්‍රදර්ශන මගින් කෙරෙන පෙළඹවීම් මත අවශ්‍ය නොවන බඩු රාශියක් සඳහාද මුදල් වැය කරති. 

අවසානයේදී රටේ ජනතාවට මෙමගින් විශාල පාඩුවක් සිදුවන අතර රටේ මුදල් සමාජයේ ඉතා සුළු කොටසක් අතට එක් රැස්වෙයි. ඒ සමගම සුළු ව්‍යාපාර මගින් මුදල් උපයාගත් පහල මධ්‍යම පන්තියේ විශාල පිරිසකගේ ජීවිකාවද බිඳ වැටී ඇත. 

සුපිරි වෙළඳ සැලෙන් නික්මී හන්දියේ ධර්මදාස ස්ටෝර්ස් එකටත් සති හෝ දිනපතා පොළටත් නැවත සංක්‍රමණය වීමට කාලය එළඹ ඇත. 

4. ඔබේ සේවය හරියට කරන්න 

ලොව කිසිඳු රටකට වඩා විශේෂත්වයක් මම ජපානය සහ ජර්මනිය යන රටවල දකිමි. ඒ සමාජයේ ඉතාම පහල ස්ථරයේ සිට ඉහලම තැනට යන තුරු සියළු දෙනාම පාහේ තමාගේ ජීවිකා වෘතිය හැකිතාක් නිවැරදිව සහ යහපත් ආකාරයෙන් ඉටු කිරීමට උත්සහ දැරීමයි. මෙහි යහඵල සමාජයේ සියලුදෙනාම භුක්ති විඳිති.  

දැන් ඔබ සිතන්න. ඔබ රජයේ සේවකයෙක් හෝ පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයෙක් නම් ඔබ ලබා ගන්නා පඩියට කොපමණ සාධාරණයක් ඉටු කරනවාද? ඔබ ස්වයං ව්‍යාපාරයක යෙදෙන්නෙක් නම් තම පාරිභෝගිකයාට හෝ සේවාලාභියාට ගන්නා මුදලට සරිලන සේවයක් ලබා දෙනවාද? බොහෝ දෙනෙකුට මේ පැනයට හිතට අවංකව "ඔව්" යන පිළිතුර ලබා දිය නොහැකි වනු ඇත. 

මා පෞද්ගලිකවම දන්නා පරිදි බොහෝ ආයතනවල කිසිම වැඩක් නොකරන හෝ වැඩ ඉතා නොසැලකිල්ලෙන් කරන පිරිස අතර වෘතිය සමිති නායකයන් මුල් තැන ගනී. එසේම ආයතනය, පරිපාලනය හෝ රජය විවේචනය කිරීමේ ප්‍රමුඛතාවය ගන්නේ තමන්ගේ සේවය ඉතා අයහපත් අන්දමින් කරනා පිරිසයි. මේ ගැන ස්වයං-අවබෝධයකට පැමිණ ඔබේ පිළිවෙත් වෙනස් කරගන්න.

5. නාස්තිය පිටුදකින්න 

මා විසින් රචිත "ධනවතෙකු වීමේ මග" පොතෙහිද පරිච්ඡේද කිහිපයකම අවධාරණය කල පරිදි පුද්ගලයෙකුගේ, පවුලක හෝ රටක පරිහානිය සීඝ්‍රගාමී කිරීමේ ප්‍රධානම සාධකයක් නම් නාස්තියයි. මෙතෙක් මා සංචාරය කර ඇති රටවලදී මා දුටු විශේෂ රටාවක් නම් රටක සිදුවන නාස්තිය එම රටෙහි දිළිඳු කමට අනුලෝමව සමානුපාතික වන බවයි. එනම් අඩුවෙන්ම නාස්තියක් ඇත්තේ ලොව ධනවත්ම රටවල වන අතර වැඩියෙන්ම නාස්ති කරන්නේ ලොව දිළිඳුම රටවල්ය. 

මුලින්ම ඇතිවන්නේ නාස්තියද දිළිඳුකමද යන්න මම නොදනිමි. එහෙත් නාස්තිය වලකාගත නොහැකි රටක් දියුණු වේ යයි සිතීම නම් මුලාවක් බව පමණක් මට වැටහේ. ආහාර පාන, ජලය, විදුලිය, ලිපි ද්‍රව්‍ය, රෙදිපිළි ආදී මෙකී නොකී දහසකුත් දෑ ලාංකිකයා නිරන්තරයෙන් නාස්තිකර දමයි. මා කියන දේ වටහා ගැනීමට නම් ඔබ බුෆේ ක්‍රමයට ආහාර බෙදාගෙන භුක්ති විඳිය හැකි ස්ථානයකට හෝ උත්සවයකට ගොස් බලන්න. 

විශේෂයෙන්ම, බොහෝ දෙනෙක් තම සේවා ස්ථානයේ කරන නාස්තිය මොන තරම්දැයි සිතා බලන්න. 

ඔබ භාවිතය සඳහා අතට ගන්නා ඕනෑම දෙයක් එහි උපරිමය දක්වා ප්‍රයෝජනයට ගන්න. එසේ නොහැකි නම් එයට අත නොතබන්න. තමන්ට අවැසි තරමින් පමණක් ඕනෑම දෙයක් ලබා ගන්න. 

ඉහත සඳහන් පස් වැදෑරුම් ක්‍රමවේදය සඳහා ඔබට කිසිවෙකුගේ අනුග්‍රහයක් හෝ රජයේ මැදිහත්වීමක් අවශ්‍ය නොවේ. ඒ සෑම කරුණක්ම ඔබට පෞද්ගලික මට්ටමින් කල හැකි දේවල්ය. එය ක්‍රමයෙන්, පවුල, ගම, නගරය හරහා රටටම ව්‍යාප්ත වනු ඇත. 

මේ සියල්ල කිරීම සඳහා සිත සකස් කරගැනීමට ඔබට තව එක් දෙයක් අවශ්‍යවේ. එනම් තම ඊර්ෂ්‍යාව දුරලීමයි. ඊර්ෂ්‍යාව ඔබගේ මානසික සහනය වනසා දමයි. මමත්වය ඉස්මතු කරයි. අනෙකාට වින කැටීමට ක්‍රමයක් ඇත්තෙම නැත්නම් අවවාද අනුශාසනා දෙන මුවාවෙන් හෝ අනෙකාට පහරදීමට ඊර්ෂ්‍යාව ඔබව පොළඹවයි. මේ ඊර්ෂ්‍යාව පිරි ලාංකික චරිත මට ජීවිතයේදී අනන්තවත් හමුවී ඇත. ලෝකයේ කොතැනක සිටියත් ලාංකිකයාට දුරු කරගැනීමට අසීරු මේ ජානගත ගුණය කෙසේ හෝ සහමුලින් උපුටා දැමීමට ඔබත් අධිෂ්ඨාන කරගන්න. අළුත් ලොවක් එතනින් බිහිවනු ඇත. 


Sunday, 16 August 2020

මම


අවදියෙන් සිටින "මම". නිදා ගෙන සිහින දකින "මම". සිහින නොමැති තද නින්දේ වෙසෙන "මම". මේ මමම බව මට වැටහේ. එසේ නම් මේ "මම" කවුද? 

මිනිසා වසර දස දහස් ගණනක් තිස්සේ වද වූ එක් පැනයක් ඇත. එනම් තමා කවරෙකුගේ නිර්මාණයක්ද යන බවයි. මේ නිර්මාණකරු පිළිබඳව ඔවුන් ආකෘති විශාල ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කරගෙන ඇත. 

නිර්මාණකරු පිළිබඳව බොහෝ සෙයින් උනන්දු වන මිනිසා නිර්මාණය පිළිබඳව සිතන්නත් අකමැතිය. අඩුම ගණනේ -"මම" යයි මම අර්ථ දක්වාගන්නා "මම" කවුද?- යන්නට යම් තාර්කික පදනමක් මත ආකෘතියක් ගොඩනගා ගැනීමට පවා උත්සුක වී ඇත්තේ සාමාජීය සංකල්ප අතලොස්සක පමණි. 

පෞද්ගලිකව මගේ මතය නම් "මගේ නිර්මාණකරු" පිළිබඳව සෙවීමට ප්‍රථම "මම" පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබා ගැනීම තුල අපට අත්වන යහඵල බොහෝ ඇති බවයි. එහෙත් මෙහිදීද අපට කල හැක්කේ නිර්මාණකරු පිළිබඳව මෙන්ම "මම" පිළිබඳවද ආකෘතියක් තනා ගැනීම පමණි. එහි හරි - වැරදි බව සාක්ෂාත් කරගත හැකි එකම ක්‍රමවේදය ස්වයං-අත්දැකීමයි. 

විද්‍යාව යනුවෙන් අප කරන්නනේ යම් සංකල්පයක් පිළිබඳව ආකෘති තැනීමයි. මේ පිළිබඳව මම මීට පෙර පල කල ලිපියකින් පැහැදිලි කලෙමි. ගොඩනගා ගත් ආකෘතිය ආශ්‍රයෙන් විශ්වීය සංකල්ප පැහැදිලි කරගැනීමත් ඒ තුලින් පැවැත්මට අවශ්‍ය මෙවලම් තනා ගැනීමත් (තාක්ෂණය) මිනිසා විද්‍යාවේ නාමයෙන් කරයි. යම් ආකෘතියක් මේ කාරණා දෙක සපුරාලීමට අසමත් වන විට මිනිසා තම ආකෘතිය අවශ්‍ය පරිදි වෙනස් කරගනී. ඉන් පසු නව ආකෘතිය ඔස්සේ කලින් ආකෘතිය අසමත් වූ කරුණු වලට පිළිතුරු දීමට උත්සහ කරයි. එය වසර මිලියන දෙකක පමණ සිට පවතින විද්‍යාවේ නිරන්තරයෙන් වෙනස්වන සුළු ස්වභාවයයි. එබැවින් විද්‍යාව "බොරුවක්", "පට්ටපල් බොරුවක්" ආදී වශයෙන් කරන ප්‍රකාශවල වැදගම්මක් හෝ තේරුමක් නැත.

මිනිසා තමාගේ යහපත තකා විද්‍යාව තනන ආකෘති නිරතුරුවම වෙනස් කරද්දී මිනිසා විසින්ම ආගම නමින් තනා ගත් ආකෘතිය වෙනුවෙන් තමන් වෙනස් වීමට උත්සහ දරයි. විද්‍යාවේ සහ ආගමේ ප්‍රධාන වෙනස මෙයයි. නමුත් ආගම නමින් පවතින ආකෘතියද කාලය සමග සෙමෙන් වෙනස් වේ. එය බොහෝ විට සිදුවන්නේ බහුජනයාගේ යහපත සඳහා නොව පාලකයන්ගේ හෝ පූජකයන්ගේ අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙනි.

අපි දැන් නැවතත් "මම" වෙත පැමිණෙමු. 

අප අවදි ලෝකය, ස්වප්න ලෝකය සහ ගැඹුරු නින්ද යන අවස්ථා තුනෙන් අවදි අවස්තාව පමණක් සැබෑ ලෝකය හෙවත් යථා ලෝකය ලෙස හඳුන්වමු. නමුත් මෙම අර්ථ දැක්වීමේ අර්ථයක් ඇත්දැයි ගැඹුරට සිතා බැලිය යුතුය. 

අපි දැන් රත්‍රං කැටයක් ගැන සිතමු. එයින් ඔබට මාලයක් තැනිය හැක. මාලය උණුකර වළල්ලක් තැනිය හැක. වළල්ල උණු කර පා සළඹක් තැනිය හැක. මාලය, වළල්ල, සහ පා සළඹ යනු එකක් නොවේ. නමුත් එකක් නොවේද නොවේ. මන්ද ඒ තුනේම ඇත්තේ එකම රත්‍රං ටික බැවිනි. රත්‍රං යනු මාලය, වළල්ල හෝ පා සළඹ නොවේ. එහෙත් ඒවා නොවේද නොවේ. මන්ද හැඩ තුනකින් අපිට පෙනෙන්නේ එකම රත්‍රං ටික බැවිනි. 

දැන් මම ආකෘතියක් ගොඩ නගමි. "මම" නැමති භූතාර්ථය රත්‍රං ලෙසටත්, මාලය, වළල්ල, සහ පා සලඹ; අවදි, ස්වප්න සහ ගැඹුරු නින්ද යන අවස්ථා තුනටත් අපි උපමා කරමු.

"ඔබ මම යයි හඳුන්වා ගන්නා මම පෙන්වන්න" යයි මා ඔබට පැවසුවහොත් ඔබ බොහෝ දෙනෙක් නිසැකවම තම සිරුර දෙසට ඇඟිල්ල දිගු කරනු ඇත. එහෙත් ඔබ ඒ පෙන්වන්නේ පංචෙන්ද්‍රියට ගෝචරවන ආහාරමය කෝෂයයි. 

මෙහි සිමා මායිම් තම සිරුර ලෙස ඔබ සනිටුහන් කරගන්නේ ඔබගේ ඇසට සංවේදනය වන විද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලියේ ඉතා කුඩා කොටස (දෘශ්‍ය පරාසය) අනුසාරයෙනි. යම් හෙයකින් ඔබට විද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලියේ තව පුළුල් පරාසයක සංඛ්‍යාත සංවේදනය වේ නම් ඔබ "මම" යයි කියාගන්නා ප්‍රපංචයේ හැඩතල බොහෝ සෙයින් වෙනස් වනු ඇත. බොහෝ විට මෙහිදී ඔබට "මම" හා "මම නොවන" ලෙස ඔබ කරන විබේදනය අතිශයින් සංකීර්ණ ගැටළුවක් වනු ඇත.

ස්පර්ශ සංවේදනය සම්බන්ධයෙන් පවා අපට මේ ගැටළුවම ඇතිවේ. උදාහරණයක් ලෙස වාතය අපේ ස්පර්ශයට සංවේදනය වන්නේ නැත. ඊට හේතුව වාතය කියා යමක් නොමැතිවීම නොව වාත අංශු මගින් මොලයට සංවේදනය වන තරම් විශාල විද්‍යුත් සංඥාවක් ඇතිකිරීමට නොහැකි වීමයි. එහෙත් වායු අණු වේගයෙන් පැමිණ සමේ ගැටෙන විට අපට දැනේ. මෙය අපි සුළඟ නමින් අර්ථ දක්වමු.

මේ ආකාරයටම අපගේ සිරුර වටා සිරුරට අයත් යයි අපට අර්ථ දක්වා ගත හැකි අණු, පරමාණු, ඉලෙක්ට්‍රෝන රාශියක් පවතී. මේවා අපට සංවේදී වනවා නම් අපගේ සිරුර මීට වඩා පුළුල් වනු ඇත. මින් හැඟෙන්නේ ආහාරමය කෝෂය සම්පුර්ණයෙන්ම අපගේ සංවේදන පද්ධතියට සාපේක්ෂ අර්ථ දක්වා ගැනීමක් බව අපට තේරුම් යා යුතුය.

මේ අනුව ආහාරමය කෝෂය "මම" නොවන බව ඔබට අවබෝධ වනු ඇතැයි මම සිතමි.

එසේනම් "මම" යනු මනසද?

මනස සහ සිතුවිලි ක්‍රියාදාමය (thought process) යනු මොළය හා සම්බන්ධ සිද්ධාන්තයකි. මෙන්ම මනසද සෑම නිමේෂයකදිම අලුත්වෙයි. මම යයි මා හඳුන්වන ප්‍රපංචයේ කය සහ මනස මීට වසර 5 කට පෙර තිබූ කය සහ මනසට වඩා සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනස්ය. මේ අනුව කය මෙන්ම මනසද "මම" විය නොහැක.

ඊළඟට "මම" හා සම්බන්ධ අනෙකුත් වැදගත්ම සංසිද්ධිය නම් මතකයයි.

මතකය මොලය හා පමණක් සම්බන්ධ සංසිද්ධියක් ලෙස සැලකීම සම්පුර්ණයෙන්ම වැරදිය. මතකය කොටස් දෙකකි. එනම් සිතිවිලි මතකය (thought memory) සහ ජානමය මතකයයි (genetic memory). මට මතක ඇති කුඩා කාලය, නෑදෑ හිතවතුන්, ආගිය තැන්, උගත් පාඩම් ආදිය සිතිවිලි මතකයි. එය මොලයේ කොටසක් හා සම්බන්ධය.

නමුත් මීට වඩා අතිශයින් විශාල මතකයක් අපගේ සිරුරේ සෑම සෛලයක් පාසාම ඇත. එය වසර මිලියන ගණනකට පෙර අපේ මානව/වානර මුතුන් මිත්තන් තුල තිබූ ගතිගුණ පිළිබඳව පවා දත්ත ගබඩා කරගෙන ඇත. ගස්ලබු කැබැල්ලක් ලේනෙකු අනුභව කල විට එය ලෙනෙකුගේ ශරීරයක් බවට පත්වේ. කාන්තාවක් අනුභව කල විට කාන්තා ශරීරයක් බවට පත්වේ. පුරුෂයකු අනුභව කල විට පුරුෂ ශරීරයක් බවට පත්වේ. මෙය මෙලෙස සිදුවන්නේ ජාන මතකය නිසාවෙනි. මේ මතකයන් දෙකම මරණයත් සමගම දිරාපත් වී මුලද්‍රව්‍ය බවට විභේදනය වෙයි. එසේනම් "මම" යනු කය හෝ මනස විය නොහැකි බව තවදුරටත් සනාථ වෙයි. 

මේ කය සහ මනසින් ස්වායත්ත "මම" නම් භූතාර්ථය  අපට විඥානය (consciousness) නමින් හැඳින්විය හැක. නමුත් විඥානය සඳහා විවිධ ආගම්වල විවිධ අර්ථදැක්වීම්  තිබෙන බැවින් මෙම වදන ව්‍යාකූල විය හැක. එබැවින් මම මෙම "මම" නැමැති භූතාර්ථය සඳහා පරිඥානය නමැති නව වදනක් භාවිතා කරමි. මෙම පරිඥානය කලින් උපමාවෙහි වූ රත්‍රං වලට ආදේශ කරන්න. නමුත් සැබවින්ම මෙම රත්‍රං උපමාව සහ පරිඥානය අතර විශාල වෙනසක් ඇති බව දැන් මම පවසමි. 

රත්‍රං යනු ගුණ සහිත පදාර්ථයකි. එය අපගේ දැනුම් සම්භාරය සහ විශ්ලේෂණ ශක්තිය තුල අර්ථ දැක්විය හැක. කය සහ මනසද එසේ ගුණ දැක්විය හැකි භූතාර්ථයන්ය. ගැහැණු-පිරිමි, උස-මිටි, සුදු-කළු, ආදී වශයෙන් කය අර්ථ දැක්විය හැක. සන්සුන් - චංචල, ද්වේශසහගත-ශාන්ත, උඩඟු-නිහතමානි ආදී වශයෙන් මනසද අපි ගුණ වශයෙන් වර්ග කරමු. 

එහෙත් "මම" හෙවත් පරිඥානය එසේ අපේ දැනුම් සම්භාරය තුල විස්තර කල නොහැකි නිර්ගුණ (property-less), නිර්-මාන (dimensionless), නිර්-අර්ථික (undefinable), වෙනත් වචන වලින් කිවහොත් මිනිසාගේ ප්‍රඥාවට ගොදුරු නොවන (beyond human wisdom) භූතාර්ථයක් ලෙස මම ආකෘතියක් ගොඩ නගමි. 

-----------------------------------

දිනක් පියෙක් තම පුතාද කැටුව සිනමා පටයක් නැරඹීමට ගියේය. ඒ යන අතරමගදී ජිවිතේ පළමු වරට සිනමා ශාලාවකට පියනගන පුතාට පියා විසින් සිනමා දර්ශනය පිළිබඳව විස්තරයක් කරන ලදී. මෙහිදී අප චිත්‍රපටය කියා නරඹන්නේ තිරයක් මත මැවෙන රූප බව ඔහු පුතාට පැවසීය. 

ඔවුන් ශාලාවට පියනගන විටත් සිනමා පටය ඇරඹී තිබුණි. අඳුරේම ගොස් ආසන දෙකක ඉඳගත් ඔවුන් සිනමාව නරඹන්න විය. 

"තාත්තේ තිරය තියෙන්නේ කොහෙද?" පුතා හෙමින් පියාගෙන් ඇසීය.
"ඔය රූප වලට පිටිපස්සේ පුතේ"
"ඒ කියන්නේ අස්සයෝ පිටේ ඉන්න මිනිස්සුන්ට වඩා ඈතින් පෙනෙන කඳු වැටියද? 
"නැහැ පුතේ ඒවටත් පිටිපස්සෙන්"
"කඳුවලට එහායින් තියෙන ඒවා අපිට පෙනෙන්නේ නැහැනේ. ඒ නිසා තිරය අපිට පෙනෙන්නේ නැතුව ඇති"
"නැහැ පුතේ. ඔය ඔක්කොම අපිට පෙනෙන්නේ තිරය මත තමයි"
"ඒ කියන්නේ මේ අස්සයෝ, මිනිස්සු, ගහ, කොළ ඔක්කොම තිරයද?" 

දරුවා තේරුම් ගැනීමට ඉතා අසීරු සංකල්පයක පැටලී ඇත. ඔහු තමා දන්නා සියළුම දැනුම සහ විශ්ලේෂණ හැකියාව යොදාගෙන තිරය සොයයි.

මේ අතර චිත්‍රපටයේ විරාමය ලැබුණි. රූප අතුරුදන්වී ආලෝකය දැල්වෙන්න විය. දැන් දරුවාට තිරය හොඳින් පෙනෙයි. ඔහු තිරය සහ චිත්‍රපටය හොඳින් අවබෝධ කරගත්තේය. 

විරාමයෙන් අනතුරුව සිනමා පටය නැවත පටන් ගැනුනි. දැන් ඔහුට තිරය පිළිබඳව කිසිඳු ගැටළුවක් නැත. 

-------------------------------------

- මෙහි ඇති ලියා ඇති කරුණු මීට වසර දහස් ගණනකට පෙර ගොඩනැගුනු සංකල්ප මිස මගේ අයිතියක් නොවන බව පවසමි.



Wednesday, 12 August 2020

මායා

“ඔබ මා දකින්නේ කොතනද?” මා පිරිසකගෙන් ඇසුවහොත්, බොහෝ දෙනෙකු මා සිටින දෙසට ඇඟිල්ල දිගුකර පෙන්වනවා ඇත. 

ඇත්තටම මා සිටින්නේ ඔබ තුල මිස ඔබ ඇඟිල්ල දිගුකර පෙන්වන තැන නොවේ. 

අප දන්නා සරළ භෞතික විද්‍යාවට අනුව මගේ සිරුරෙන් පරාවර්තනය වන ආලෝකය ඔබගේ අක්‍ෂි කාචයෙන් වර්තනය වී දෘෂ්ටිවිතානයේ ප්‍රතිබිම්බයක් සාදයි. මෙම ප්‍රතිබිම්බයේ ආලෝක පැතිරුමට අනුරූපව ඊට සම්බන්ධ දෘෂ්ටි ස්නායු අග (අක්ෂි කෙලවර) විද්‍යුත් සංඥාවක් නැත්නම් කුඩා වෝල්ටීයතා ස්පන්දයක් ඇති වේ. මෙම විද්‍යුත් සංඥාව ප්‍රතිබිම්බය හඳුනාගැනීමට අදාළ තොරතුරු මොළයේ යම් කොටසක් වෙතට ස්නායුවක් මගින් ගෙනයයි. 

විද්‍යුත් සංඥා ආකාරයෙන් මොළය වෙතට පැමිණෙන තොරතුරු එහිදී සංකීර්ණ සැකසුමකට ලක් වේ.  මෙහිදී අදාළ ප්‍රතිබිම්බය ඔබගේ මතක පද්ධතියේ (memory system) ඇති තොරතුරු සමග සසඳනු ලැබේ. මා ඔබ නිතරම දකින කෙනෙක් නම් මගේ තොරතුරු ඔබගේ මතක පද්ධතියේ ඉහළ ම ස්ථරවල පවතී. එබැවින් ඉතා ඉක්මනින් සැසඳීමේ ක්‍රියාවලිය අවසන් වේ. එනම් නිමේෂයකින් ඔබ මා හඳුනා ගනී. 

ඔබ මා දකින්නේ වසර 10 ට පමණ පසුව නම් කාරණා දෙකක් නිසා ඔබට මාව පහසුවෙන් හඳුනාගත නොහැකි වනු ඇත. පළමු කාරණය නම් කාලයත් සමග මා පිළිබඳව තොරතුරු මතක පද්ධතියේ පහළ ස්ථරවලට තල්ලු වී තිබීමයි. එවිට එම තොරතුරු සොයා ගැනීමට මොලයේ සැකසුම් ඒකකයට (processing unit) වැඩි කාලයක් ගත වේ. දෙවැන්න, දීර්ඝ කාලයක් ගත වී ඇති බැවින් මගේ හැඩරුව වෙනස් වී තිබීමට ඉඩකඩ වැඩි වීමයි. මේ නිසා මගේ ප්‍රතිබිම්බයෙන් එන විද්‍යුත් සංඥාව මා පිළිබඳව ඔබගේ මතකයේ ඇති තොරතුරු හා නොගැලපීමට ඉඩ ඇත.

මා ඔබ ඉදිරියේ නොමැතිව වුවද යම් උපක්‍රමයක් මගින් ඔබේ දෘෂ්ඨි විතානයේ මගේ ප්‍රතිබිම්බයක් සෑදිය හැකි නම් ඔබට මා සැබෑවටම ඉන්නවා සේ පෙනෙයි. මේ වන විටත් භාවිතයේ තිබෙන උපැස් යුවලක් ලෙස පැළඳිය හැකි අත්‍ය යථාර්තික (virtual reality) උපකරණය මගින් ඔබට මේ අත්දැකීම විඳිය හැක.

දැන් අපි මෙලෙස සිතමු. යම් උපක්‍රමයක් මගින් දෘෂ්ටි ස්නායු කෙලවර මාගේ ප්‍රතිබිම්බයට අදාළ විද්‍යුත් සංඥාව සෑදිය හැකි යැයි සිතන්න. මෙය එම ස්නායුව අගට සවිකරන විද්‍යුත් ස්පන්දකයකින් හෝ විද්‍යුත් චුම්බක තරංග නිකුත් කරන උපකරණයක් මගින් සිදුකිරීමට හැකියාව ඇත. දැන් ඔබට සම්පුර්ණයෙන්ම දෑස වසාගෙන සිටියත්  මාව පෙනේ. මා ඔබ ඉදිරිපිට සිටීම හෝ මගේ සිරුරෙන් පරාවර්තනය වන ආලෝකය ඔබේ දෘෂ්ටි ස්නායු කෙලවර ප්‍රතිබිම්බ සෑදීමක් දැන් අවශ්‍ය නොවේ.  

ඉහත විද්‍යුත් සංඥාව දෘෂ්ටි ස්නායු කෙලවර සිට ස්නායුව දිගේ මොළයේ යම් ස්ථානයකට ගමන් කරයි. දැන් දෘෂ්ටි ස්නායුවේ අක්ෂි කෙලවර වෝල්ටීයතා ස්පන්දය ඇතිකරනවා වෙනුවට එය කෙලින්ම ස්නායුවේ මොලය කෙලවර කොටසේ ස්ථානගත කළ හැකි යැයි සිතන්න. දැන් ඔබට මාද නොමැතිව, දෑසද නොමැතිව, දෘෂ්ඨි විතානයේ සිට මොලය දක්වා දිවෙන ස්නායුවද නොමැතිව මා ඔබ ඉදිරියේ සිටින බව දැකිය හැක. 

සරලව පවසතොත් ඔබ දකින මුළු විශ්වයම මොලය තුල ඇතිවන විද්‍යුත් සංඥා දාමයක් බව ඔබට තේරුම් යා යුතුය. 

දැකීම පමණක් නොව සියලුම සංවේදකවලට අදාළ ඉන්ද්‍රිය ක්‍රියාත්මක වන්නේද ඇසේ සිදුවන ක්‍රියාකාරිත්වයට සමාන ආකාරයෙනි. 

උදාහරණයක් ලෙස ඔබ මගේ අතක් අල්ලන විට එය අත ලෙස හැඟෙන්නේ ඔබේ සමේ ඇති ස්නායු මගේ අතේ ඇති දෘඩතාවය පිළිබඳව තොරතුරු ඔබගේ මොළයට සපයනු ලබන බැවිනි. මගේ අත ඔබ අල්ලන විට ඇතිවන මේ විද්‍යුත් සංඥා ඉබේටම ඇති වුවහොත් හෝ යමෙකු විසින් ඇති කරයි නම් ඔබට මගේ අත එතන නොතිබුණත් අත අල්ලනවා යන හැඟීම ඇති වේ.

අපි සැබවින්ම අතරමං වන ස්ථානයට පැමිණෙන්නේ මෙතනදීය.

මට සංවේදනය වන මුළු විශ්වයම පවතින්නේ මා තුල පමණද? 

මගෙන් ස්වායත්ත විශ්වයක් ඇත්ද? 

මා සංවේදනය කරන්නේ මායාවක්ද? 

ඊළඟ වැදගත්ම පැනය නම් මේ මායාව සංවේදනය කරන "මම" කවුද? 

සලායතනවලින් (සිත-කය) ඇති කරන චිත්‍රපටය නරඹන එම සලායතන වලින් ස්වායත්ත වූ "මම" නම් භූතාර්ථයක් ඇද්ද? ඒ කවුද? 

අනෙක් අතට මුළු ලොවම මායාවක් නම් අප කතා කරන දෘෂ්ටිවිතාන, ස්නායු, මොළය, මතක පද්ධති ආදී මගේය කියන සියලු දෙයම ද මායාවන් වන්නේද? 

“මම”ද ඒ මායාවේම කොටසක්ද? එසේ නොමැති නම් "මම" නිරපේක්ෂ යථාර්ථයේ කොටසක්ද? 

හමුවෙමු නැවතත් ...