ඊළඟ කුණාටුවට පෙර

වසර 2008 දී මම පකිස්ථාන පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් සමග අසාද් ජම්මු කාශ්මීරයේ මුසාෆරාබද් නුවරට ගියෙමි. එහි අරමුණ වුයේ 2005 දී සිදුවූ භූමි කම්පාව නිසා නාය ගිය ප්‍රදේශ වල නැවත නාය යාමකට ඇති ඉඩකඩ හැදෑරීමයි. පකිස්ථානයේ ඉන්දියානු දේශ සීමාවට ආසන්නයේ ඇති ප්‍රදේශයකදී අපි ඉතා සංවේදී ස්ථානයකට පැමිණියෙමු. භූ කම්පනය සමගම අවට කදු පද්ධතියක ඇතිවූ නාය යාම හේතුවෙන් ගම්මාන තුනක් අඩි ගණනාවක් පොළව තුල වැළලී ගියේ කිසිවකුත් ඉතිරි නොකරමිනි. මෙහි ඇති පින්තුරයේ ඔබ දකින්නේ මිනිසුන් 12,000 ට වඩා එක තැන මිහිදන්වූ මේ මරණයේ මිටියාවතයි.

ඉන් පසු ගෙවුණු වසර අටේදී ලංකාවේ ඉඳහිට ඇසෙන සුළු භූ කම්පන පිළිබඳව මම නිතර අවධානය යොමු කලෙමි. සෑම භූ චලනයකදිම කඳු ආශ්‍රිත පස් ස්ථර වල යම් කුඩා පැලුම් ඇතිවීමෙන් ඒවායේ අස්ථාවර වීමක් සිදුවිය හැක. එකවර ඇතිවන අධික වර්ෂා පතනය මේ තත්වය නාය යාමක් කරා ගෙනයාමේ ක්‍රියාරම්භය විය හැක. මෙම සංසිද්ධිය මාගේ මුලික විෂය පථයෙන් පරිබාහිර මාතෘකාවක් වූ බැවින් ඒ ගැන අදාළ පර්යේෂකයන් දැනුවත් කිරීමේ අභිලාෂයෙන් මම මීට වසර කිහිපයකට පෙර මේ ගැන බ්ලොග් සටහන් කිහිපයක් තැබුවෙමි.

පෙර සලකුණක් නොතබාම ඒ ධාරාණිපාතය පැමිණියේය. රටේ දහසකුත් අසරණ වැසියන් පෙළමින් පැන නැගුන ජල ධාරා කඳු කිහිපයක් පහලට රැගෙන ආවේ ගම් බිම් රාශියක් එහි මිනිස් වාසයද සමගම යට කර දමමිනි. අරණායක පමණක් සියයකට කිට්ටු ප්‍රමාණයක් මිය ගොස් ඇත. පස් වලින් යටවී මිය යාම ඉතාමත්ම වේදනාජනක සිදුවීමක් බව එවැනි අවස්ථාවලින් යාන්තම් දිවි ගලවා ගත්තෝ පවසති. 

මේ අවසානය නොවේ. යන්තම් ඇරඹුනා පමණකි. ස්වභාව ධර්මය අස්ථාවර වීමේ බියකරු බව රැදී ඇත්තේ එතැනය.

ලංකාව පමණක් නොව ලොව බොහෝ රටවල් මේ වන විට ගෝලීය දේශගුණික විපර්යාස ගෙන එන පෙර නොදුටු අනතුරු වලට ලක් වෙමින් පවතී. ලංකාව වැනි කුඩා රටකට ඇති ගෝලීය විපර්යාස වැළක්වීමේ හැකියාව ඉතා අඩුය. අපිට කල හැක්කේ ඒවායින් විය හැකි විනාශය අවම කරගැනීමය.

මා මේ ලිපිය ලියන අවස්ථාවේදී මගේ පරිඝණක තිරයේ ඉන්දියාව සතු INSAT චන්ද්‍රිකාවේ දකුණු ආසියාවේ කාලගුණික තත්වය පෙන්වන සිතියම දිස්වේ. ඒ සිතියම අනුව මේ අවස්ථාවේදී ලංකාවේ සිටින ඔබට හොඳින් හිරු පායා පැහැබර දිනක් උදාවී ඇත. එහෙත් ඒ හිරු එළිය ඔබෙන් සඟවන රහසක් තිබේ. එනම් අප සිටින්නේ අතිශයින් අන්තරාදායක භූමියක බවයි. ඒ අවදානම් වර්ෂාව නැවත එනු ඇත. මේ වන විටත් කාලගුණ විද්‍යා වාර්තා වලට අනුව නිරිත් දිග මෝසම් සුළං ප්‍රවාහ රටට ඇතුළු වී ඇත. තෙත බරිත පොළව එම වැසි ජලය ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් නැවතත් නගර, ගම් කියා වෙනසක් නොමැතිව ජනතාව විපතට පත් වනු ඇත. මෑත හෝ ඈත අනාගතයේදී සුළු හෝ මාධ්‍ය පරිමාණ භූ කම්පන පොළව සොලවනු ඇත. ඒ පසුපස විනාශය එළඹෙනු ඇත. අප එයට සුදානම්ද?

දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශ වල සමහර උස් බිම් මේ වන විට මතුපිට ස්ථර ලිහිල් වීමේ තත්වයකට පත්ව ඇතැයි අපට අත්දැකීමෙන් අනුමාන කල හැක. නුවර-කොළඹ මාර්ගයේ කඩුගන්නාව ප්‍රදේශයේ උල්පත් ජලයෙන් වාහන සෝදන කොටස මට මහත් භීතියක් දනවයි. එහි මහා මාර්ගයට ඉහල මෙන්ම පහල කොටසේද ඇත්තේ සීඝ්‍ර බෑවුමකි. එහි ඉහල සිට පහල දිවෙන බොහෝ උල්පත් පෙනෙන්නට ඇත. මේවායේ ගලා බැස්ම මහා මාර්ගය නිසා අවහිර වී තිබීමට පුළුවන. එය ප්‍රදේශයේ පාංශු ස්ථායිතාවයට බෙහෙවින් බලපායි. මෙම ප්‍රදේශයේ ඉහල බෑවුමේ පැළුම් රේඛා (fault lines) සහ බිම් ස්ථායිතාවය පිළිබඳව අධ්‍යනය කර ඇත්දැයි මා නොදනිමි. එසේ කර නොමැති නම් එය වහාම සිදු කර නිසි ක්‍රියා මාර්ග නොපමාව ගත යුතුව ඇත. 

මෙහිදී මා ඉතා තැති ගැන්මකට ලක් කරන තවත් කරුණ නම්  උඩරට දුම්රිය මාර්ගයේ ඇති අවදානමයි. මා දකින්නේ මේ මාර්ගය පස් පිඩකින් වැසූ බියකරු බෝම්බයක් ලෙසයි. එම මාර්ගයේ කඳුකරය හරහා ඇති මුළු පථයේ භුමි ස්ථායිතාවය සහ අවට ඇති උස්බිම්වල නාය යාමේ ප්‍රවණතාවයන් පිළිබඳව මනා අධ්‍යනයක් මේ වන විට කර ඇත්දැයි මම නොදනිමි. විශේෂයෙන්ම වටවල, රොසැල්ල ආදී ප්‍රදේශ වලට තියුණු අවධානයක් යොමු කල යුතු බව මගේ හැඟීමයි. නොඑසේ නම් අපට නැවතත් පත්තර පිටු ගණන් ලිවීමේ අවස්ථාවක් උදා වනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින බොහෝ පරිසරවේදීන් නොදකින තවත් ආන්ත්‍රාවක් මට පෙනේ. කොළඹ සිට දෙහිවල දක්වා මුහුදට සමාන්තරව මාර්ග තුනක් ඇත. මේවා ලංකාවේ ඇති වාහන ගමනාගමනය අධිකම මාර්ග වේ. ඒ අතරින් එක් මාර්ගයක් මුහුදට යාබදවත් අනෙක් දෙක මීටර් 500 - 2000 අතර දුරකින් පවතී. මෙම පාරවල් පවතින්නේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 2 ක් පමණ දක්වා උසකය. සමහර කොටස්වලදී මාර්ගය පවතින්නේ මුහුදු මට්ටමේම වාගෙය.  

සුළි සුළඟකදී මුහුදු රළ මීටර් 10 ට වඩා ඉහල යන අවස්ථා විරල නොවේ. දවස් කිහිපයක සිට පවතින තද වර්ෂාවක් සමග සුළි සුළඟක් කොළඹ දෙසට ඇදුණොත් ඇතිවන තත්වය ඔබට දැන් සිතා ගත හැක. දිවයින් මධ්‍යයේ සිට ගලන වැසි දිය දහරා සමග මුහුදු මට්ටමේ ඇතිවන ඉහළ යාම මෙම මාර්ග වල සහ ඒ අවට ජාල මට්ටම මීටර් ගණනාවක් ඉහලට නංවනු ඇත. මෙය මහා ඛේදවාචකයක් අපට උරුම කර දෙනු ඇත. මේ තත්වයට විසඳුමක් අප ළඟ තිබිය යුතුය. විසඳුමට පෙර ප්‍රශ්ණයක් තිබෙන බව අවබෝධ කරගත යුතුය. 

පසුගිය මාර්තු මාසයේදී කොළඹදී පැවති ස්වභාවික සංසිද්ධි වලින් සිදුවන විපත් පිලිබඳ ජාත්‍යන්තර සමුළුවේදී මම සිදුවන අන්තරාය අවම කරගැනීමට පස් වැදෑරුම් වැඩපිළිවෙලක් ඉදිරිපත් කලෙමි. එම කාරණා පිතුරයේ ඇති පිරමිඩයෙන් දැක්වේ.

කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, කාලගුණය පිළිබඳව සැහෙන කාලයක් ඉදිරියට නිවැරදි සහ සවිස්තරාත්මක අනාවැකි පලකල යුතු බව නොකිව මනාය. මේ සඳහා ඔවුන්ට නවීන තාක්ෂණය සහ අවශ්‍ය මෘදුකාංග ලබාදීම මෙන්ම එහි නිලධාරීන්ව නිරන්තරයෙන් විදේශ පුහුණු වීම් වලට සහභාගී කරවීම රජය සතු යුතු කමකි. නොඑසේ නම් ඔවුන් "හෙට පෙර භාගයේදී හෝ අපර භාගයේදී තද වැසි හෝ මද වැසි ඇතිවීමට ඉඩ ඇත" යනුවෙන් ඉදිරියටත් පවසනු ඇත.

ස්වභාවික විපත් පිළිබඳව අනාවැකි පළකිරීම කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට පමණක් අදාළ කාර්යයක් නොවේ. රටේ ජනතාවද මේ සඳහා යම් කාර්යභාරයක් සිදු කල යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස පහත දැක්වෙන සිදුවීම් පරිසරයේ දකින්නට ලැබේ නම් එය ළඟදීම සිදුවිය හැකි නාය යාමක පෙර නිමිත්තක් බව ඔබ පසක් කරගත යුතුය. ඉන් පසු ඒ ගැන අවට ප්‍රජාව දැනුවත් කල යුතුය.

පෙර වියලි ස්වභාවයෙන් තිබු පසෙහි එකවර දිය සීරා මතුවීම හෝ පස තෙත භරිත වීම. 

ගෙබිම, ගෙවත්තේ, පාරක, පදික වේදිකාවේ හෝ පිට්ටනියක ඉබේ පැලුම් ඇතිවීම, කොටසක් ගිලා බැසීම හෝ ඉහලට නෙරා ඒම.

නිවසේ බිත්ති ඉරිතැලීම, පැලුම් මතුවීම හෝ ගොඩනැගිළි අත්තිවාරම සහ අවට පස අතර පරතරයක් ඇතිවීම.

නිවසේ දොර ජනෙල් කිහිපයක් ඇරීමට හෝ වැසීමට අපහසු වනසේ තදවන ස්වභාවයක් එකවර ඇතිවීම.  

විදුලි හා දුරකථන කණු, උස ගස්, කොන්ක්‍රීට් කුළුණු ආදිය හේතුවක් නොමැතිව ඇලවීම. 

ළිං වල ජල මට්ටම එකවර බොහෝ සෙයින් අඩුවීම හෝ වැඩිවීම.

උස් බිම් වල සිට කුඩා ගල් කැට නිතර පහලට රූරා පැමිණෙන ස්වභාවයක් ඇතිවීම. 

අස්වාභාවික ලෙස ගස් වැල් එකට ඇතිල්ලෙන හෝ ගල් පර එකට ගැටෙන ශබ්ද ඇතිවීම.

කොපමණ අනාවැකි පළ කලත්, ඒවායින් ප්‍රයෝජන ගන්න ආකාරය පිළිබඳව දැනුවත් නැත්නම් එම අනාවැකි වලින් පලක් නොවේ. මේ නිසා රජය මෙන්ම රජයේ නොවන ආයතනද මාධ්‍ය සමග ඒකාබද්ධව ප්‍රජාව දැණුවත් කිරීමේ නිරන්තර ක්‍රියාවලියක යෙදිය යුතුය. මෙහිදී එක් එක් අධ්‍යාපන සහ වයස් මට්ටම් කාණ්ඩ වශයෙන් බෙදා, වෙන වෙනම ඔවුන් ආමන්ත්‍රණය කිරීම වැදගත් වේ. මෙහිදී අප සැලකිය යුතු වැදගත් කරුණක් නම් ව්‍යාජ හෝ විකෘති දැනුම මහජනතාව අතරට පත් වීම වැලැක්වීමයි. උදාහරණයක් ලෙස පසුගිය වකවානුවේ ජංගම දුරකථන වලට අකුණු ඇදගන්නවා යයි ප්‍රචාරය වූ සාවද්‍ය මතය දැක්විය හැක. එය සම්පුර්ණයෙන්ම අසත්‍ය බවට මහජනතාව දැණුවත් කල මාධ්‍ය සහ විද්වත් පර්ෂදයට අප කෘතඥ විය යුතුය.

ස්වභාවික විපත් ආරක්ෂණය පිළිබඳව ජනතාව කොපමණ දැනුවත් කලත් එවැනි අවදානමක් ඇතිවූ විගස බොහෝ දෙනෙකුට ඒවා අමතකවී තමාගේ අභිමතය පරිදි ක්‍රියා කරයි. උදාහරණයක් ලෙස 2011 දී බැංකොක් නුවර ජල ගැලීම ඇති වූ විට බොහෝ දෙනෙක් අහස් මාර්ග වල මුව විටෙහි වාහන නවත්වා පලා ගොස් තිබුණි. මේ නිසා පොළවට ඉහලින් පවතින මෙම මාර්ග වලට ඇතුළු කර බේරාගත හැකිව තිබු බොහෝ වාහන මෙන්ම ජීවිතද නිකරුනේ විනාශ විය. මෙවැනි අවස්තාවක ප්‍රජාව තුල අණ දිය යුත්තේ කවුරුදැයි රජය විසින් ජනතාව පුර්ව දැනුවත් කිරීමකට ලක් කල යුතුය. තවත් උදාහරණයක් ලෙස කන්දක් නාය යාමේ පෙරනිමිති එකවරම ඇති වුව හොත් අවට සිටින ජනතාව පිළිපැදිය යුත්තේ කවුරුන් විසින් දෙනු ලබන උපදෙස්ද කියා මුලික දැනුවත්වීමක් තිබිය යුතුය. 

පසුගිය දින කිහිපයෙහි කඳු නාය යාමෙන් ආපදාවට පත් වූ බොහෝ දෙනෙකුට එම ස්ථාන වලින් ඉවත් වන ලෙස පොලිසිය හෝ වෙනත් ප්‍රජා නායකත්වයක් මගින් මාස ගණනාවකට පෙර දැනුම් දී තිබු බව කියවේ. එහෙත් දිවි ගලවාගත් බොහෝ දෙනෙකු අසන පැණය නම් "තම නිවාස අත හැර කොහෙට යන්නද? ගිහින් මොනවා කරන්නද?"  යන්නය. මෙය ඉතා තාර්කික ප්‍රශ්නයකි. බොහෝ ගම්බද පිරිසකගේ ජිවන රටාව (විශේෂයෙන්ම මුල්‍ය උත්පාදක මාර්ගය) තමා ජිවත්වන පරිසරය හා බද්ධ වී පවතී. ඔවුන් එම ස්ථානවලින් ඉවත් කිරීමේදී ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සඳහා ආදේශක ලබා දීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි. 

අවසාන කරුණ නම් තාක්ෂණ උපයෝගිතාවයයි. අධික වර්ෂාව ඇතිවන හැම අවස්ථාවකම ගං වතුර කළාප වලින් මිනිසුන් ඉවත් කරනවාට වඩා ඔවුන්ට උභයජීවී නිවාස (amphibious houses) ලබාදීම හෝ එවන් නිවාස තනා ගැනීම සඳහා තාක්ෂණික පහසුකම් ලබාදීම වැදගත් වේ. ලංකාවට ගැලපෙන උභයජීවී නිවාස පිළිබඳව මේ දක්වා පර්යේෂණ පවත්වා ඇත්දැයි මම නොදනිමි. මේ ආකාරයෙන්ම, අකුණු ආරක්ෂණ පද්ධති පිළිබඳවත්, දැඩි සුළං ඇතිවන ප්‍රදේශ වල ඒවාට ඔරොත්තු දෙන ගොඩනැගිලි සැදීම පිළිබඳවත්, නාය යාම් නවතා ගැනීමේ නව තාක්ෂණය පිළිබඳවත් අවධානය යොමු කිරීම සියළු අදාළ පාර්ශව සතු යුතු කමකි.

වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම ගතහොත් ස්වභාවික ව්‍යසන (natural hazards) කියා දේවල් මේ ලෝකයේ නැත. ඇත්තේ ස්වභාවික සංසිද්ධි (natural events) සහ මානුෂිය විපත්ය (human disasters). ස්වභාවික සංසිද්ධි විපත් බවට පත් කරගන්නේ මනුෂ්‍යයා විසින්මය. එබැවින් ඒවා වලක්වා ගත යුත්තේද මනුෂ්‍යය විසින්මය.

*************

Lightning and Mobile Phone

ජංගම දුරකථන සහ අකුණු

අකුණක් යනු වලාකුළක සිට පහතට පැමිණෙන ආරෝපණ ධාරාවක් පොළවේ ඇති යම් වස්තුවක් හරහා භූගත වීමයි. එබඳු ධාරාවක් ගලා යන වස්තුව අකුණු පහරකට ලක් වුනා යයි කියනු ලැබේ. මෙම ධාරාව ඉතා කෙටි කාලයකදී ගැලුවත් එහි තිව්‍රතාවය ඉතා අධික බැවින් (සාමාන්‍ය ගෘහ පරිපථයක ගලන ධාරාව මෙන් 3000 ගුණයකින් පමණ විශාල) අකුණු ප්‍රහාරයට ලක්වන යමක් විශාල හානියකට පත්විය හැක.

මෙහිදී පොළව කරා පැමිණි ආරෝපණ ධාරාව කුමක් හරහා භූගත වේදැයි තීරණය කරන්නේ ආරෝපණ ධාරාව පොළවේ සිට මීටර් 50-100 පමණ ඉහල ඇති විටයි.

යමකට අකුණක් වදින ඉඩකඩ වැඩිවීමට ප්‍රධාන කාරණා හතරක් බලපායි.

එනම් එහි උස; සාමාන්‍යයෙන් උස වැඩි යමකට අකුණු වදින ඉඩකඩ වැඩිය.

එහි සන්නායකතාවය; සන්නායකතාවය අධික ලෝහ කුළුණු වැනි දෙයට අකුණු වදිනවා වැඩිය.

එහි තියුණු තුඩු සහ දාර තිබීම; එවැනි වස්තුවකට අකුණු වැදීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිය.

ඒ අවට පසෙහි සන්නායකතාවය; පසෙහි සන්නායකතාවය වැඩි නම් අකුණු වැදීමට ඇති ඉඩකඩද වැඩිය.

මිනිසෙක් අකුණු පහරකට ගොදුරු වීමටද ඉහත සාධක බලපායි. මෙහිදී ඔහු අත තිබෙන ජංගම දුරකතනයක්, ලෝහ භාණ්ඩයක් හෝ ඔහු පැළඳ සිටින වස්ත්‍රයේ ඇති ලෝහ කොටසක් නිසා අකුණක් වැදීමේ සම්භාවිතාවය වැඩි වීමට කිසිඳු ඉඩකඩක් ඇතැයි ප්‍රකාශ කිරීමට තරම් විද්‍යාත්මක සාධක නොමැත. මෙහිදී ජංගම දුරකථනය සන්නිවේදනයෙහි නිරත වුවාද නැත්ද යන්නද බල නොපායි.

අනාරක්ෂිත නිවෙසක් තුල හෝ ගසක්, උස කුළුණක් වැනි යමක් ආසන්නයේ සිටින අයෙකුට එම වස්තුවට වදින අකුණක පැති ප්‍රහාරයක් වැදිය හැක. මෙබඳු අවස්ථාවක අකුණු ධාරාව අසල සිටින්නාගේ සිරුර මතට ප්‍රගමනය වන්නේ කෙටි විද්‍යුත් පුලිඟුවක් ආකාරයෙනි. උදාහරණයක් ලෙස නිවසකට අකුණක් වැදුණු විට බිත්ති දිගේ ගලන අකුණු ධාරාවෙන් කොටසක් අසල සිටින පුද්ගලයකුගේ හිසට විද්‍යුත් පුලිඟුවක ආකාරයෙන් පැනිය හැක. අකුණු සහිත කාලගුණයක් පවතින විට අකුණු ආරක්ෂණයෙන් තොර නිවසක සිටින අයෙක් බිත්තිවලින් මීටර් 2 ක් වත් ඈත්වී සිටින ලෙස උපදෙස් දෙන්නේ එබැවිනි.

මෙහිදී අකුණු පැති පහර වැදීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිවීමට තම සිරුර හා සම්බන්ධව ඇති ලෝහමය කොටසක බලපෑමක් ඇත්ද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිත පිළිතුරක් දීමට තරම් පරීක්ෂණ තවමත් සිදු කර නොමැත. එහෙත් මිනිස් සිරුරේ ප්‍රමාණය සහ සන්නායකතාවය හා සසඳන කල ජංගම දුරකතනයක ඇති ලෝහ කොටස් වලින් මේ සඳහා බලපෑමක් ඇතිවේ යැයි  සිතීමට තරම් විද්‍යාත්මක සාධක නොමැත.

කෙසේ නමුත් බල ගැන්වීම සඳහා (charging) නිවසේ විද්‍යුත් පරිපථයට සම්බන්ධ කල ජංගම දුරකතනයක් භාවිත කිරීම අකුණු සහිත කාලගුණයකදී බොහෝ අහිතකර ප්‍රතිඵල ලබාදිය හැකිය. දුරකථනය භාවිත නොකලත් එවැනි අවස්තාවක දුරකථනයට හානිකර තත්වයක් ඇතිවිය හැකි බැවින් අකුණු සහිත පරිසරයක ඔබේ ජංගම දුරකථනය බලගැන්වීම සඳහා එය නිවසේ විදුලි පද්ධතියට සම්බන්ධ කිරීමෙන් වළකින්න.

මේ අනුව අකුණු සහිත පරිසරයක වයර් මගින් ඇති සම්බන්ධයකින් තොර ජංගම දුරකතනයක් භාවිත කිරීමේ කිසිඳු ආන්ත්‍රාවක් ඇතැයි මට නම් නොහැඟෙයි.

එහෙත් බොහෝ දෙනෙකුගේ මතය වන්නේ අකුණු සහිත කාලගුණයකදී ජංගම දුරකථන භාවිතය නොසුදුසු බවයි. මේ සඳහා ඔවුන් උදාහරණ ලෙස ජංගම දුරකථන භාවිතා කරන අතර අකුණු ප්‍රහාරයන්ට ලක්වූ කිහිපදෙනෙකුගේ තොරතුරු ලබාදෙයි. මා ඔවුන්ට ලබා දෙන සරළම පිළිතුර වන්නේ අද සමාජය ජංගම දුරකථන භාවිතා කරන ප්‍රවණතාවයේ හැටියට දුරකථන සංවාදයක නොයෙදෙන අයෙකුට අකුණක් වැදීම නම් පුදුමයට කරුණක් විය හැකි බවයි.

Chandima Gomes

Professor of Electrical Engineering, Universiti Putra Malaysia

Former Head, Center for Electromagnetic and Lightning Protection, Malaysia

Chief Adviser, African Center for Lightning and Electromagnetics, Uganda 

නවක වදයේ පිළිකුල් මුහුණ

ආචාර්‍ය රංජිත් නිර්මාල් දේවසිරි ලංකාවේ රජයේ සරසවි වල පවතින නවකවදය පිලිබඳ අර්ථාන්විත ප්‍රවිෂ්ඨයකට පිවිස ඇති බව දැක මම ඉතාම සතුටු වුනෙමු. පසුගිය වසර 30-40 පමණ කාලයේදී නවකවදය ලංකාවෙන් තුරන්කිරීමේ චේතනාවෙන් මෙලෙස කතිකාවතක් ඇරඹු කිහිප අවස්ථාවක් විය එහෙත් ඒ එක් අවස්ථාවකවත් එම සාකච්චා ක්‍රියාන්විතයක් දක්වා ගෙනයාමට කිසිවෙකුටත් නොහැකිවීම ජාතියේ අවාසනාවකි.

මා ලංකාවේ සරසවි අධ්‍යාපනය ලබන්නේ මෙතෙක් කල් මේ රටේ තිබූ දුර්භාග්‍යතම කාල පරිච්චේදයක් මැදි කරගනිමිනි. 86 අගභාගයේදී සරසවියට පය තියන අප පළමු වසර අවසන් කරන්නේ 1990 වසරේදීය. ඒ රබර් වූ පළමු වසර තුල බොහෝ දේ සිදුවිය. නැවත සරසවි යථා පරිදි අරඹන විට අපගේ සොයුරු සොයුරියන් සමහරෙක් අප අතර නොවිය. කිහිප දෙනෙකු මරණයේ සෙවනැලි අතර සැඟව ගොස් තිබූ අතර සමහරෙක් වසර ගණනාවකට පසු සියළු යස ඉසුරු සමග යුරෝපයෙන් හෝ වෙනත් සංවර්ධිත රටකින්  මතුවිය.

අප කණ්ඩායම නවකවදයට ගොදුරු වන්නේ 88/89 භීෂණයට පෙර එම වධ බන්දනයට ලක්වන අවසන් පිරිස ලෙසයි. කොළඹ සරසවියේම බොහෝ පීඨ හා වෙනත් ලාංකීය සරසවි සැලකූ විට අසූව මැද භාගයේ පවා විද්‍යා පිඨයේ තිබුණේ එතරම් දරුණු නවක වදයක් නොවේ. එදා විද්‍යා පීඨයේ පැවති ප්‍රමාණයෙන්, දරුණුම නවක වදයට ලක්වූ දෙතුන් දෙනාගෙන් මමත් එක් අයෙක්මි. ශාස්ත්‍ර පීඨයේ පැවති අමානුෂික මෙන්ම පිළිකුල් සහගත වද හිංසා විදීමට තරම් මා අවාසනාවන්ත නොවුනත් අප අතර සිටි රඹුක්කන සහෝදරයාට එම වාසනාව හිමි නොවීය. මා එම පීඨයේ තිබූ සැබෑ තත්වය දැනගත්තේ ඔහුගෙනි. ඒ අවාසනාවන්ත සහෝදරයා ඉන් මාස කිහිපයකට පසු පිළිකාව හේතුවෙන් අප අතරින් වියෝ විය.

අප දෙවන වසරට පිවිසියේ මෑත ලංකා ඉතිහාසයේ (පසුගිය වසර 50 ක පමණ කාලයකදී) අඩුම නවකවදයක් තිබූ වසර සනිටුහන් කරමිනි. ඒ අපගේ හොඳක් නිසා නම් නොව, එවකට සිටි රාජ්‍ය ආරක්ෂක ආමාත්‍ය ජෙනරාල් රංජන් විජේරත්න මහතා නිසාවෙනි. 

රංජන් විජේරත්න යනු සාමාන්‍යයෙන් කථිකාවන් කෙරේ විශ්වාසය තැබූ අයෙක් නොවේ. ඔහු පළමු වසර සිසුන් සමග සිවිල් ඇඳුමෙන් සැරසුණු පොලිස් නිලධාරින් විශාල ගණනක් එවීය. ඒ සඳහා ඔහු උපකුලපතිගෙන් හෝ අවසර ගත්තාදැයි නොදනිමි. එවන විට සරසවි සිසුන් රාශියක් ටයර් සෑයවල් උඩ අවසන් ගමන ගොස් තිබුණි. රංජන් විජේරත්න මහතා පෙරදින ජාතිය අමතා ඔහුගේ සුපුරුදු විලාශයෙන් අනතුරු ඇඟවුයේ නවකවදය දී හසුවන ඕනෑම සිසුවකුගේ ඉරණම දරුණු විය හැකි බවයි. 1990 වසරේදී සරසවියේ ප්‍රථම වසරට පිවිසි සිසු සිසුවියන් වෙනස වටහා ගන්නට ඇත. 

ඉහත රංජන් විජේරත්න පන්නයේ ක්‍රමවේදයෙහි හොඳ-නරක කීමට මම උත්සුක නොවෙමි. එහෙත් එම ක්‍රියාන්විතය 100% ම වගේ සාර්ථක විය. අවාසනාවකට එතුමා ඊළඟ වසරේ මුල් භාගයේදී LTTE ප්‍රහාරයකින් ඝාතනයට ලක්විය. 

ඉන් පසු එළඹී දශක තුනේදී මම යුරෝපයේ සහ කැනඩාවේ ඉහළම සරසවි වල සිට අප්‍රිකාවේ සහ බංග්ලාදේශයේ ඇති දුප්පත්ම සරසවි දක්වා ගමන් කලෙමි. ඒ කිසිවකවත් ලංකාවේ පවතින මේ අසාමාන්‍ය පරපීඩක මානසිකත්වය මා දුටුවේ නැත. 

මට හැඟෙන ආකාරයට ලංකාවේ සරසවි වල සිදුවන මේ නවක වදයේ පසුබිම හා එයට ඇබ්බැහිවූවන් ගේ මානසික විකෘතිතාවයන් සහ හැසිරීම් රටා ඉතා වැදගත් පර්යේෂණ ගැටළු කිහිපයකට පාදක වෙයි. එය අඩුම ගන්නේ සමාජ විද්‍යා හා මනෝ විද්‍යා පර්යේෂණ පත්‍රිකා හත අටකට සහ ආචාර්ය උපාධි දෙක තුනකටවත් අවශ්‍ය කළමනා සපයයි. 

නවක වදය තුලින් මා ලැබූ හරයන් කිසිවක් නැත. ඉතිරි වුයේ තවමත් මට නවක වදය දුන් පිරිස පිළිබඳව නොසතුටක් පමණි. එමගින් කිසිවෙකුටත් ධනාත්මක යමක් ලැබෙතැයි මම නොසිතමි. ලැබුණත්, නවක වදය නිසා මේවන විට අපට අහිමි වූ ජිවිත සහ අංගවිකල මෙන්ම දීර්ග කාලින මානසික ආබාධයන්ට ලක්වූ සොහොයුරු සොහොයුරියන් ගැන සිතන විට, ඒ ලැබෙන කිසිවකින් මේ අහිමි වීම් වලට අලඟු තැබීමටවත්  හැකියැයි මම නොසිතමි.   

නවකවදය විඳි මෙන්ම නවකවදය දුන් තැනැත්තන්ද (මේ දෙදෙනාම බොහෝ විට එක චරිතයකි) සමාජයට පිය නගන්නේ විකෘති මනස් ඇත්තවුන් ලෙසටයි. එය අද අපි ඇස් පනාපිටම අත්විඳිමු. 

නවක වදය මුවාවෙන් රජය (පවතින හා පැවති) සිසු අයිතීන් දඩයම් කරන බව ඔබ පවසනවා නම් එයටද වග කිව යුත්තේ නවකවදය දෙන පරපීඩකයන්මය. ඔවුන් තමා දඩයම් කර ගැනීමට තමාම උගුල අටවාගෙන රජයට එය ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස ආරාධනා කරයි. 

නවකවදය දෙන්නන්ට නිතිය මගින් දඬුවම් ලබාදීම පමණක් මෙම පැනයට විසඳුම නොවේ. මෙම තත්වය දරුණු මානසික ව්‍යාකුලතාවයක් බව අප වටහා ගත යුතුය. එබැවින්, නවක වදය ලබා දෙන්නන් මෙන්ම ඒ සඳහා උත්සහ දරන්නන්ද සුදුසු මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාර කෙරේ යොමු කිරීම සරසවි පාලකයන් සතු වගකීමකි. 

පැවති හෝ පවතින රජයන් කිසිවක් මේ පැනයට අර්ථාන්විත පිළිතුරක් ලබා දීමට උත්සුක වුයේ නැත. ඒ නවකවදය දැඩි ලෙසම ලංකාවේ දේශපලනය හා අනුබද්ධ වී ඇති නිසාදෝ යයි සැකයක් මතුවෙයි. 

මා සති කිහිපයකට පෙර ලංකාවට පැමිණි විට මේ පිළිබඳව බොහෝ නෑදෑ හිතමිතුරන් සමග කතාබහ  කලෙමි. ඉන් අනතුරුව සමාජ ජාලාවල පවතින අදහස් කියවුයෙමි. මට හැඟී ගියේ සරසවියේ දේශපාලනය කරන (රට තුල කිසිම ජන පදනමක් නොමැති) එක් ඉතා කුඩා පක්ෂයක සාමාජිකයන් හැරුණු විට මුළු මහත් රටේම ජනතාව එක හෙලා නවකවදය පිළිකුලෙන් යුතුව හෙලාදකින බවයි. නවකවදය හොඳ යයි කීමට මේ කුඩා පක්ෂයේ පුද්ගලයෝ පවා බියවෙති. ඔවුන් ඒ වෙනුවට පවසන්නේ නවකවදයට වඩා විශාල ප්‍රශ්න රටේ ඇති බවයි. මෙය ඉතා අඥාන තර්කයක් බව පැවසීමට අවශ්‍ය නැත. 

රටේ ජනතාව තුල සරසවි සිසුන් කෙරේ පිළිකුල් සහගත ප්‍රතිරූපයක් ගොඩනැගීමට යම් පක්ෂයකට හෝ රජයට අවශ්‍ය නම් නවකවදය තරම් ඊට සුදුසු නිමිත්තක් නැති තරම්ය. 

කෙනෙකුගේ කැමැත්තකින් තොරව ඔහු හෝ ඇය ප්‍රසිද්ධියේ වද හිංසාවට ලක් කිරීම (මානසිකව හෝ ශාරීරිකව) ශිෂ්ඨ සමාජය විසින් මීට ශත වර්ෂ  කිහිපයකට ඉහතදී  පිළිකෙව් කල කාරණයකි. එය ඉක්මනින්ම අවසන් කල සමාජ වඩ වඩා දියුණු විය. 

සරසවියකට මුලින්ම පිවිසෙන දරුවා ඇත්තෙන්ම පාසල් සිසුවෙකි. ඔහු කිසිඳු අයිතිවාසිකමක් වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට පැමිනෙන්නෙක් නොවේ. එවන් සිසුවෙකු හෝ සිසුවියක් බලහත්කාරයෙන් තාඩන පීඩන වලට ලක් කරන ජේෂ්ඨ සිසුවා, ඔහුට පරිපාලනයෙන් එල්ලවන තාඩන පීඩන වලට එරෙහි වීම සමාජය දකින්නේ විහිළුවක් ලෙසයි. මෙය තමන් විසින්ම තම වල කපා ගැනීමකි. 

අප ජාතියක් වශයෙන් මෙම නවකවදයට එරෙහිව රටටම දැනෙන හඬක් නගන තෙක්, ඒ සම්බන්ධව වගකිව යුතු ක්‍රියාන්විතයක් දියත් කරන තෙක්, ලංකාවේ පවතින මේ පිළිකාව සුව වන්නේ නම් නැත. එය ජාතිය මරණය කරා රැගෙන යන තවත් එක් ප්‍රබල සාධකයක් පමණක් වනු ඇත. 

මේ වන විට නවකවදය සම්පුර්ණයෙන්ම තුරන් කල ලංකාවේ සරසවි සහ පීඨ වලට හිස නමා ගෞරවය පිරිනමමින් මම මෙතනින් නවතිමි. 

Do Gods Have Internet Facilities...?

දෙවියෝ ඉන්ටර් නෙට් බලනවාද?

වසර 2011 ජූනි මාසයේ දිනෙක මහාචාර්ය නලීන් ද සිල්වා මහතා ප්‍රකාශයක් කරමින් කියා සිටියේ ලංකාවේ වකුගඩු රෝගයට හේතුව පොහොරවල ඇති ආසනික් බව තමාට නාථ දෙවියන්ගෙන් දැනගැනීමට ලැබුණු බවයි. මේ ගැන නොයෙකුත් වාද විවාද සිදුවූ අතර සාම්පල පරීක්ෂණ මගින් එය තහවුරු කල බවද, එම පරීක්ෂණ අසත්‍ය බවටද චෝදනා නැගෙන්න විය.

මම දන්නේ දැනට ලෝකයේ බොහෝ සරසවිවල උගන්වන විද්‍යාත්මක ක්‍රම වේදයන් පමණකි. මා මගේ සිසු සිසුවියන්ට උගන්වන්නේද මා දන්නා, මා උගත් දේ පමණකි.

එම පර්යේෂණ ක්‍රමවේදය (research methodology) අනුව විද්‍යාත්මක ගවේෂණයක් කිරීම සඳහා පර්යේෂණ ගැටළුවක් (research problem) ඇති බව අප මුලින්ම හඳුනා ගත යුතුය. මා දන්නේ විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාවත්, භෞතික විද්‍යාවත් පමණි. එහෙත් විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදය සියළු විද්‍යාවන්ට එකසේ යෙදිය හැක. කුතුහලය නිසාම මම මේ වකුගඩු ප්‍රශ්නය පිළිබඳව කෙටි හැදෑරීමක් කලෙමි. 

මෙහි පැහැදිලිවම පර්යේෂණ ගැටළුවක් ඇත. ඊළඟ පියවර මේ ගැටළුව පිළිබඳව මෙතෙක් කර ඇති හැදෑරීම් අධ්‍යනය කිරීමයි (literature survey). මෙහිදී මට හමුවු පර්යේෂණ පත්‍රිකා ගණනාවක 2000-2004 කාලයේදී මේ පිළිබඳව බොහෝ හැදෑරීම් කර තිබුණු අතර විශේෂයෙන්ම බංගලාදේශයේ සහ බටහිර බෙංගාලයේ වගාවන් සඳහා යොදන පොහොර සහ කෘමිනාශක වල ආසනික් අඩංගු වීමත් ඒවා නිසා එහි භූගත ජලය ආසනික් අපවිත්‍රතාවයට පත් වීමත්, එමගින් වකුගඩු රෝගය ව්‍යාප්ත වීමත් පිළිබඳව දීර්ඝ විස්තර කිරීම් තිබුණි. 

ඔබට ගූගල් සෙව්මේ arsenic poisoning kidney failure agriculture යන වදන් ඇතුලත් කල විට ලැබෙන පළමු පත්‍රිකාවේ සිටම මේ පිළිබඳව කරුණු දැනගත හැක.

වකුගඩු රෝගය පිලිබඳ  මගේ අධ්‍යනයේ කතන්දරය මම මෙතනින් නවතමි.

ප්‍රථම උපාධියේ සිව්වන වසරේ සිටින මගේ සිසුන් දන්නා සරළම විද්‍යාත්මක ක්‍රම වේදයක් මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා සහ අදාළ අනෙකුත් ආචාර්යවරුන් නොදන්නවා යැයි සිතීම මහත්වූ මුලාවකි. සිදුව ඇත්තේ අන්තර්ජාලය හරහා සොයාගත් කරුණු නාථ දෙවියන්ට බැර කිරීම බව පැහැදිලිය.  

මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා ඇතුළු පිරිස මේ සංසිද්ධිය පිළිබඳව විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයේ ඊළඟ පියවර තුන තැබුවා නම් අද වන විට මෙම මාරක වකුගඩු රෝගයට ස්ථිරසාර විසඳුමක් මෙන්ම අදාළ ආනයන සමාගම් වලට එරෙහිව නෛතික ක්‍රියාවලියක්ද ක්‍ෂණිකව ආරම්භ කිරීමට තිබුණි. එහෙත් එය එසේ සිදු නොවිණි. ඒ වෙනුවට සිදුවුයේ බුද්ධිමතුන් අතර පවා කිසිම වැදගැම්මකට නැති දෙවියන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳව කතිකාවතක් ඇතිවීමයි. මෙයින් රටේ වකුගඩු ප්‍රශ්ණයට කිසිඳු විසඳුමක් ලැබුනේ නැත. වස විස ගෙන්වන්නෝ ආසනික් යන වදනත් හාස්‍යට ලක් කරන්න විය. 

මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා වැනි වියතෙකු මෙවැනි නරක පුර්වාදර්ශයක් රටට ලබා දීම ඉතා ශෝචනීය බව වැටහෙන්නේ ඉන් පසු රටේ ඇතිවූ වාතාවරණයත් සමගය. අද වන විට ආචාර්ය උපාධි ඇතැයි කියාගන්නන් පවා පේන කියන්නන්ගේ තත්වයට වැටී ඇත. මහාචාර්ය රාජ් සෝමදේවයන් වසර ගණන් අව් වැසි නොතකා පර්යේෂණ කරමින්, කුඩා කුඩා පුරාවස්තු සොයාගනිමින්, ප්‍රාග් ඓතිහාසික සාධක ඉතා සුක්ෂමව අමුණමින්, වෙහෙසකර ගමනක් යද්දී තවත් ආචාර්යවරයෙකු නිකන් බලාගෙන සිටින විට ඔහු ඉදිරියේ පහළවන පෞරාණික රජවරු ඉතිහාස පොත් පිටින් ඔහුට ලියා දෙති. මේවා පිළිබඳව මහත් හරසරින් වැඩ සටහන් පවත්වන මාධ්‍ය මහත්වරුද, ඒවාට  සමාජ ජලා හරහා විශාල ජනප්‍රියත්වයක් ලබා දෙන බ්ලොග් කරුවන්ද, මේ කරුණු බුදු වදන් සේ හිස් මුදුනින් පිලිගන්නා රට වැසියන්ද එමටය. 

මෙම ප්‍රවණතාවය රටක් ලෙසින් ඉදිරියට යාමට ඇති මං ක්‍රමයෙන් අහුරා දමයි. රටේ දැවෙන ප්‍රශ්ණ වලට නියමාකාරයෙන් විසඳුම් ලබා දෙනවා වෙනුවට ජනාධිපතිවරයාගේ සිට හන්දියේ කඩේ සෝමලතා දක්වා සෑම පුරවැසියෙක්ම සාස්තර කරුවන්, පේන කියන්නන් කේන්දර බලන්නන්, දේවාල කපුවන් පසුපස දිව යන යුගයකට අද අපි පා තබා සිටිමු.

මෙය වෙනස් කල යුතුව ඇත. නොඑසේ නම් අප උගන්ඩාවේ ඈත එපිට නොදියුණු ගම්මානයක් කරා වේගයෙන් ඇදී යනු ඇත. 

Why don’t we get Madugalles and Arjunas any more

…And it was 35 years ago. 

As an early teen, I was so enthusiastic about extra-curricular activities at school, thus, every season, I participated at practice sessions of more than 20 different sports. I neither wanted nor I had the talent to be a sporting star, so that I never represented even the school team in any of those games. I was so happy and proud of practicing alongside the big names. 

My parents never bothered about what I stayed after school for. They knew that I was involved with one thing or the other in the right spirit. My mother’s only condition was that I never go even close to the college swimming pool. Few idiots have convinced her that as I have two vortices (සුළි දෙකක්) in my hair, I will have a high possibility of facing a tragic accident in water. 

We have never seen a parent in the peripherals of the ground, courts or ring, watching how their kids play. The only time that I remember a parent stepping across these boundaries was when a mother of a fellow mate (was it Kishan George?) brought a big cake into the basketball court for us to share as it was his birthday.

…And 25 years later....., 

I used to go to the same school, once in a while, on Saturdays, to pick my sons after their scouting sessions. 

The scouting room is located at a corner of the junior-school ground. About 10-15 kids were usually seen practicing cricket in the ground. And double the number of parents were sitting on the short concrete seating area beyond the boundary line, in small clusters. 

For every shot that reached the boundary, every ball that hit the wicket or every catch that is taken, a certain cluster of parents were cheering and clapping. Those kids were not even playing a practice match. They were just practicing.

Among these parents, several were those mates who played together with me during those good old days. Chatting casually with them I understood that many of these guys, who were once very close buddies, are no longer even looking at each other. Their wives were even more aggressive. Everyone has a story to tell.

“He used to offer many gifts as a bribe to the coach so that his son was selected to open the batting last season although the kid is the lousiest batsman in the squad”.

“That bitch is too close to the master-in-charge (then a wry grin), so that her son is always selected as the leg-spinner of the team ahead of our kid who turns the ball like Abdul Qadir”.

“All my friends say that our son will be the next Chaminda Vaas, so that all those stupid parents are so jealous that they poison the coach”.

Arrogance, frustration, vengeance, shrewdness, stupidity, self-inflation……. Their voices are filled with all sorts of emotions.

Not only cricket, whatever the sport you name, the issue is there. Not only in one school; from Royal to Dembaraweva Central College, the situation is the same.

Parents poke their nose, fingers, and everything possible into the kids’ affairs and spoil the whole picture. Master-in-charge, coach, school heads and even the principal are in utter stress. 

Willingly or unwillingly they have to bow their heads to the influential parents. Once they do that they are pampered with many perks…... bribes that come in various forms. 

If they try to swim against the tide, their lives become extremely uncomfortable. The first bullet comes from the almighty “old boys union”. The next one may be from a minister, the prime minister or even the president; else from a notorious underground kingpin. Thus, the vast majority will opt for the safer path; select the sons of the most influential.

Gradually, the talents were diminished and faded away. Parents with perseverance had to look for alternative paths for their children, if they have enough money. Thus, the affordable lot started playing for clubs and emerged into the national levels much latter.

A couple of decades ago most of our sporting heroes were born in the school arena, thus they had many years of sporting career. 

And now…………………

කුණු ඇපල්

ඇපල් ගෙඩියක පිට ඔපයට රැවටීම  සාමාන්‍ය මිනිස් ගතියකි. එලෙස මිලදී ගත් ඇපල් ගෙඩිය, ඇතුලෙන් කුණු වී පණුවන් සිටීයි නම් එය විසිකර දැමීමද සාමාන්‍ය මිනිස් ගතියකි. 

එසේ නොමැතිව ඇපල් ගෙඩියේ පණුවන් ඉවත් කර කන්න යනවා නම් හෝ, දෙවනුව ගත් ගෙඩිය කුණු වී ඇති බැවින් කලින් විසිකළ කුණු ඇපලයේ පණුවන් ඉවත් කර ආහාරයට ගැනීමට කල්පනා කරයි නම් එතන මනුෂ්‍යභාවයකට වඩා ඇත්තේ ප්‍රේත ස්වභාවයකි.

අපේ සමාජය අලුත් ඇපල් ගැන හිතන්න පුරුදු වී ඇත්තේම නැත. ඒ ඇපල් අධිරාජ්‍යවාදී පළතුරක් නිසා වන්නට ඇත. ඔවුන් එදා ඉඳන්ම කලේ  ඇපල් ගෙඩිවල ඇති පණුවන් ගණන ගණන් කිරීමයි. ඒ අඩු පණුවන් ගණනක් සිටින ඇපල් කෑමටයි. එහෙත් අවාසනාවකට බොහෝ දෙනෙකුට ගණන්ද බැරිය. 

මට මේ කුණු ඇපල් කථාව මතක් වුයේ පසුගිය දිනෙක පාර්ලිමේන්තුවේ ඇතිවූ දෙබසක් කියවීමෙන් අනතුරුවයි. දැන් ආණ්ඩුවේ ඇත්තෙක් නැගිට පෙර ආණ්ඩුවේ කුණු වැඩ ලැයිස්තුවක් කියවන ලදී. ඉන්පසු පෙර ආණ්ඩුවේ ඇත්තෙක් තේජස් හඬින් දැන් ආණ්ඩුවේ කුණු කම් ලැයිස්තුවක් සභා ගත කරන ලදී. පසු දින දෙපැත්තේම හිතැත්තෝ තම තමන්ගේ එකා ඉදිරිපත් කල ලැයිස්තු ගැන පාරම්බාමින් වතපොතේ පොස්ට් පුරවන්න විය. 

එකෙක්ටවත් තමන්ගේ වැරදි හදා ගන්නවත්, එල්ලවන චෝදනා නිශේධ කිරීමටවත් වුවමනාවක් නැත. මන්ද රටේ ජනතාවට අවශ්‍ය අනෙකා කන ඇපල් ගෙඩියේ ඉන්න පණුවන් ගණන වැඩි බව තහවුරු කර ගැනීම පමණි. 

රැවටිල්ලට සීමා නැත 

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ශ්‍රී ලංකාවේ නායකයන් යැයි කියා ගන්නා සියලු දෙනාම පාහේ එදා සිටම කලේ රැවටීමයි. මෙම රැවටීම 70 ගණන්වලදී ත්වරණයට ලක්වී අද වන විට අධි වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී. දැන දැනම මේ රැවටිම්වල පැටලීමට තරම් සමාජය මුග්ධ වීම තිබෙන අවාසනාවන්තම තත්වයයි.

ජාතිකවාදින් සහ සමාජවාදින් මෙන්ම ඔවුන්ගේ දරුමල්ලන්ද අවස්ථාවක් ලැබුණු විගස දිවයන්නේ ඔවුන් පට්ට ගසන බටහිර රාජ්‍ය වෙත මිස කොමියුනිස්ට් හෝ සමාජවාදී රටවලට නොවේ. ලංකාවේ සමාජවාදය ඇති කරන්න පොලවේ හැපෙන කුමාර් ගුණරත්නම් පුරවැසිබාවය පැතුවේ ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් මිස උතුරු කොරියාවෙන් හෝ කියුබාවෙන් නොවේ. ජාතික චින්තනය පිළිබඳව කෑ මොර දෙන මහාචාර්යවරුන්ද සැබටිකල් ලැබුණු විගස දිව්වේද ඔවුන්ගේ දරුවන් වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා පිටත් වුයේද කොයි දිසාවටදැයි සොයා බලන්න. ජිනීවා-විරෝධය මත සෑහෙන කාලයක් තම දේශපාලන දිවිය ගැට ගසා ගත් සමහර දෙනා බලය හැලුණු මොහොතේ පෙත්සම් කර උඩ තියාගෙන ජිනීවා දුවනු අපි සැවොම දුටිමු. මේ හැම ක්‍රියාවක්ම සාධාරණීකරණය කිරීමට මෙම නායකයන්ට දහසක් හේතු ඇත. එම හේතු පිළිගැනීමටත්, පිළිගැනීමට නොහැකි හේතු අමතක කර දැමීමටත්, නායකයා හේතුවක් නොදුන හොත් තමාම හේතුවක් මවාගෙන නායකයා ගොඩ දැමීමටත් ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයෝ සැදී පැහැදී සිටිති.

අනෙක් අතට ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් කාප්පාදු කරමින්, ඔවුන් කෘර ලෙස තලා පෙළමින්,  මහජන මුදල් කොල්ලකමින්, රටේ සම්පත් නොරටුන්ට විකුණමින් ජඩ පාලනයක් ගෙන ගිය  සියලු නායකයන් බලයට පැමිණියේද, දිගටම බලයේ සිටියේද ධාර්මිෂ්ඨ සමාජයක්, දුෂණයෙන් භීෂණයෙන් තොර රටක්, දේශීය චින්තනයක් මහජනයා ඉදිරියේ මවා පාමිනි. අද යහපාලනය නමින් සිදුවන්නේද එහි තවත් පියවරක් පමණි. 

රජයේ ඇඳුම 

මා දේශපාලනය ගැන කිසියම් හෝ අවබෝධයක් ලබන කාලය වන විට සිරිමාවෝ මැතිණියගේ රජය කාලි මෑණියන්ට ඇඳ (හෝ අන්දවා) තිබුණි. එය පත්තිනි මෑණියන්ට ඇඳ සිටි සමය මට මතක නැත.

ජේ ආර් ජයවර්ධන රජය පැමිණියේ සුදු පිරුවට පැළඳි මහෝපාසක ලිලාවෙනි. ක්‍රමයෙන් තම සළු පිළි උනා දැමු රජය 82 කළගෙඩි-ලාම්පු සෙල්ලමෙන් පසු අමු නිරුවත් යකෙකු විය.

ප්‍රේමදාස රජය බලයට පැමිණියේම යක් ඇඳුමිනි. එය දෙවියන්ට වඩා යකුන්ගේ සේවය රටට අවශ්‍ය වූ යුගයක් වීදැයි මම නොදනිමි.

චන්ද්‍රිකා රජය පැමිණියේ සුරංගනා වෙස් ඇතිවය. ඉන් පසු එය යක්ෂ, දේව, රාක්ෂ, බහුභූත, කෝලම්, ආදී නොයෙකුත් වෙස් ගනිමින් අන්තිමේදී කිසිම වැඩක් නොකරම යන්න ගියේය.

ටයි කෝට් පැළඳ පැමිණි කෙටි කාලින යු එන් පී රජය ඇඳුම් මාරු කිරීමට පෙරම ඇදගෙන වැටුණි.

මා දුටු ආකාරයට සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය ඇඳුමකින් සැරසී ප්‍රථම වරට බලයට පැමිණියේ මහින්ද රජයයි. එම රජයට ප්‍රථම වසර පහ තුලදී රටේ විශාල කර්තව්‍යයක් සිදු කිරීමට හැකි වුයේද මේ මිනිස් ඇඳුම නිසා බව මගේ හැඟීමයි. අවාසනාවට ඊළඟ වකවානුවේදී, මස් කටු වලට ඉව අල්ලමින් සිටි සුනඛ රැළක් එකතු වී මේ 'මිනිසාව' බලහත්කාරයෙන් රජාට ඇන්ද වීය. රජා සිතන්නේ රටේ සියලු දේ තමාගේ බවයි. මෙය කොයි රජාටත් අදාලය. එබැවින් ඔහු සිතැගි පරිදි රටේ සම්පත් තමාගේ සුඛ විහරණයට යොදා ගත්තේය. අන්තිමට සිදු වුයේ රජාට රජකමද අහිමි වී ගෙදර යාමට සිදුවීමයි. අද ඒ සුනඛ රැළම එකතු වී කලින් රජාට ඇන්දවූ මේ මිනිසාව ගොනාට අන්දමින් සිටියි. මෙය තවත් ඛේදවාචකයකි.

ටයි-කෝට් / සරම්-බැනියම් ඇඳගෙන පැමිණි රනිල්-සිරිසේන රජය ඉතා කෙටි කලකින් කවටයාට ඇඳ ඇති සේයකි. නිකම්ම කවටයෙක් නොව කපටි, මෝඩ, තක්කඩි ජෝකරයෙකි. මට පෙනෙන හැටියට මේ රජය හතර අතට ගොනුන් බැඳී ගැලක් මෙනි. හැම ගොනාම තමන්ට රිසි අතට ගැල ගෙනයාමට වෙර දරයි. ගැල එතැනමය. එහෙට මෙහෙට පැද්දීම නිසා ඇණ මුරිච්චි බුරුල් වෙමින් පවතී. කොයි වෙලේක හෝ ගැලම කඩා ගෙන වැටෙනු ඇත.  

මේ යතාර්ථය තේරුම් ගැනීමට සමත් කී දෙනෙක් මේ ලිපිය කියාවාවිදැයි මම නොදනිමි. එහෙත් මෙය ඒ මානසික නිරවද්‍යතාව රටට අත්‍යාවශ්‍ය මොහොතකි.  කළු දේ කළු ලෙසත්, සුදු දේ සුදු ලෙසත්, ලොව කළු සහ සුදු මිස කළු හෝ සුදු නොවන බවත් පැහැදිලිව ධාරණය කරගැනීමට කාලය එළඹ ඇත.

මා සැමදා පවසන්නා සේ වැදගත් වන්නේ ඔළු ගෙඩි තුල ඇති දේ වෙනස් කිරීම මිස ඔළු ගෙඩි වෙනස් කිරීම නොවේ. දෙවැන්න අවශ්‍ය වන්නේ පළමුවැන්න සිදු නොවන විටයි. 

වෙනසක ඇරඹුම

මෑත ඉතිහාසයේ නොයෙකුත් සාධනීය ගුණාංග සහිත තරුණ දේශපාලකයන් කිහිප දෙනෙක් සෑම පක්ෂයකින්ම බිහිවෙනු මම දැක්කෙමි. එහෙත් කුඩු කාරයන්, එතනෝල් කාරයන්, බුද්ධි හීන නළු නිලියන් හා ජනමාධ්‍ය මුදලාලිගේ ගෝල බාලයින් විශාල මනාප ප්‍රමාණයක් සහිතව පත් කර ගැනීමෙන් රටේ ජනතාව විසින්ම මෙම සුබවාදී දේශපාලකයන්වද පරණ මඩ ගොහොරුවටම තල්ලු කර දැමීය. සාධාරණ මනුෂ්‍යයෙකුට දේශපාලන ගමනක් නොමැති බව ජනතාව විසින්ම ඔප්පු කර පෙන්වීය. සමන්ත විද්‍යාරත්න වැනි කිහිප දෙනෙකු තවමත් දේශපාලන පණනල ගැට ගසා ගෙන ඇතත් ඒ තව කොපමණ කාලයකටදැයි මම නොදනිමි.

අපි වෙනස ඇරඹිය යුත්තේ මෙතන සිටයි. පවතින රටාව වෙනස් කල නොහැකි යැයි ඔබ සිතන තාක් කල් එය වෙනස් කල නොහැකිය. ඔබ වෙනස පටන් ගත යුත්තේ ඔබ තුලින්මය. පළමුවෙන්ම ඔබගේ කොළ, නිල්, රතු කණ්නාඩි ගලවා පසෙකින් තබන්න.

ඉන් පසු සිතන්න.

තමා ඔසවාගෙන යන දේශපාලන පක්ෂයේ හෝ දේශපාලකයාගේ නොපනත්කම් ගැන මැදහත් සිතින් සිතන්න. ඔහු ඔසවාගෙන යෑමෙන් ඔබට හෝ රටට වැඩක් වේදැයි සිතන්න. ඔහුගේ සැබෑ ගුණ පිළිබඳව ඉන් පසුව සිතන්න. ඔහුගේ අගුණ දුරු කිරීමටත් ගුණ වර්ධනය කිරීමටත් තමාගේ මට්ටමින් කල හැක්කේ කුමක් දැයි කල්පනා කරන්න.

මේ ආකාරයටම තමා පහර දෙන තැනැත්තාගේ හෝ පක්ෂයේ ගුණ නුගුණ දෙසත් විවේචනාත්මකව බලන්න. ඔබගේ සිතිවිලි වල සමබරතාවයක් ඇති වී ඇතැයි ඔබට හැගීමක් ඇතිවන තෙක් සිතන්න. ඔබගේ චෛතසික සමබරතාවය ලඟා වී ඇත්දැයි පහත දැක්වෙන පරිදි අත්දකින්න.

වතපොතේ ඔබ ඔසවාගෙන යන දේශපාලකයාගේ ගුණ වයන පොස්ටුවක් දුටු විට ඔබගේ සිතට මහත් වින්දනයක් හා ගැම්මක් ඇතිවේද, ඔබ පහර දෙන දේශපාලකයාගේ එවැනි පොස්ටුවක් දුටු විට ඔබට ක්‍රෝධයක් හා සාංකාවක් දැනේද, ඔබගේ මනස තවමත් සමතුලනය වී නැත.

ඔබ සමබර වූ විට ඔබ අවට සිටින අය සමග මැදහත් සිතින් සාකච්චා කරන්න. වතපොතේ කිසිවෙකුත් ඔසවා තබන හෝ කිසිවෙකුත් අපහාසයට ලක් කරන පොස්ටු ෂෙයාර් කිරීමෙන් වලකින්න. ඔබ දෙස අන්‍යයන් වෙනදා නොමැති ගෞරවයකින් බලනු ඔබටම අත්දැකිය හැක. දින කිහිපයකින් ඔබගේ ප්‍රතිරුපයේ පැහැදිලි වෙනසක් දැකගත හැකිවනු ඇත.

දැන් මේ වෙනස ඔබ අවට සමාජය වෙතටද ඇතුළු කරන්න. කිසි විටෙකත් අන් අයගේ මත බිඳ හෙලීමට හෝ ඔබගේ මතයන් බලහත්කාරයෙන් ඔවුන්ගේ හිත වලට ඇතුළු කිරීමට උත්සහ ගන්න එපා. ඒ වෙනුවට ඔවුන්ට මැදහත්ව සිතීමේ වටිනාකම කියා දෙන්න. මේ ජිවන පාඩම ඔවුනට තම එදිනෙදා කටයුතු වලදී මෙන්ම ඊළඟ චන්දයේදී නිවැරදි තීරණ ගැනීමටද උපකාරී වනු ඇත. 

එක රැයෙන් ඇතිවන විප්ලව බොහෝ විට එක රැයින්ම කෙලවර වේ. එහෙත් සමාජයේ පුද්ගල මට්ටමින් පටන්ගෙන ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන යහපත් වෙනස් වීම් දීර්ඝ කාලින සුභ ප්‍රතිඵල ලබා දෙයි. 

බුද්ධිය ඔහේ ගැලුවාවේ ......

ඒ පර්වේෂ් මුෂාරෙෆ් මහතා පකිස්ථානයේ ජනාධිපති පදවිය හෙබවූ සමයයි. එවකට මම පකිස්ථානු ගුවන් හමුදාවේ විද්‍යුත් චුම්බක ආරක්ෂණය පිලිබඳ උපදේශකයෙකු වශයෙන් කටයුතු කල බැවින් නිතර පකිස්ථානයට ගියෙමි. ඔවුන් ඒ දිනවල බෙල් හෙලිකොප්ටරයට ආදේශක යානයක් තැනීමට ව්‍යාපෘති සැලසුමක් ගොඩ නගා තිබුණි. ඒ වන විට පකිස්ථානයට කිසිම බල කඳවුරක් සමග හොඳ සම්බන්ධතාවයක් තිබුනේ නැත. එබැවින් මෙම ව්‍යාපෘතියට තාක්ෂණික දැනුම ලබා ගැනීම ඔවුන්ට බලවත් ගැටළුවක් විය. 

මේ අවස්ථාවේදී මුෂාරෙෆ් මහතා ව්‍යපෘති නියමුවන් සමග විශේෂ හමුවක් කැඳවිය. එහිදී එළඹී තීරණයකට අනුව ලොව පුරා රටවල දර්ශනපති (PhD) උපාධිය ආසන්නයේ සිටින හෝ පශ්චාත් දර්ශනපති ධුරවල සිටින හෙලිකොප්ටර් හා ගුවන්යානා ආශ්‍රිතව පර්යේෂණ කරන පකිස්ථානුවන් 100ක් පමණ තෝරාගෙන ඔවුන් හා පෞද්ගලිකව අදහස් හුවමාරු කරගන්න ලදී. පසුව ඉන් 20ක් පමණ තෝරා ගත් අතර ඉස්ලාමාබාද් හි පැවැත්වෙන ජාත්‍යන්තර සමුළුවකට ලොව පුරා අයදුම්පත් කැඳවන ලදී. මෙහිදී තෝරා ගැනුනේ කලින් සඳහන් කල පකිස්ථානුවන් පමණි.

වසර දෙකක් තුල පකිස්තානු ගුවන් හමුදාව සැලසුම් කල හෙලිකොප්ටර් යානය සාදා නිම කළේය.

ඉන් දශකයකටත් පසුව අපි ප්‍රහාරක ජෙට් යානා මිලදී ගැනීමට පකිස්ථානය සහ ඉන්දියාව දෙස බලමින්, බලවතුන්ගේ ගෝරනාඩු වලට බියේ හැකිළෙමින් සිටිමු. ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය යන දෙරටම ලංකාවට වඩා අඩු ඒක පුද්ගල ආදායම් සහ අධ්‍යාපන ව්‍යුහයන් සහිත රටවල්වේ.

අපිට කොතනකදී හෝ වැරදී ඇත. භූමියෙන් කුඩා වීම අප ප්‍රශ්නයක් කරගෙන ඇත. නමුත් භූමි ප්‍රමාණයෙන් මෙන්ම ජනගහනයෙන්ද අපට වඩා කුඩා සශ්‍රීක රාජ්‍යයන් ලොව බොහෝ ඇත (සිංගප්පුරුව, බෙල්ජියම, හොංකොං, ඩෙන්මාර්ක්, නෙදර්ලන්තය, ස්විට්සර්ලන්තය ආදී). සිදුවී ඇත්තේ අපි වර්තමානය පිළිබඳව කුඩාවට සිතමින්, සුවිසල් අතීතයක සිහින අතර ජීවත්වීමයි.

අතීතය ඇත්තේ පාඩම් ඉගෙන ගැනීමට මිස එය සදාතනික නිවහන කරගැනීමට නොවේ.

අපි යුක්රේනයෙන් ඇන්ටනොව් ප්‍රහාරක යානා 30 කට වඩා මිලදී ගන්න ඇත. ඊශ්‍රායලයෙන් කෆීර් යානා රාශියක් මිළදී ගෙන ඇත. එම නව ප්‍රහාරක යානා දෙකක මිල පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා යොදවා තව යානාවක් මිළදී ගන්නා මුදලින් ලොව සිටින ශ්‍රී ලාංකික ගුවන් යානා විශේෂඥයන් කිහිප දෙනෙකුගේ සහය තාවකාලික පදනමක් යටතේ ලබා ගත්තා නම් අපිට අද ප්‍රහාරක යාන මිළදී ගැනීමට රට රටවලට වැඳ වැටෙන්න අවශ්‍ය වන්නේ නැත.

මා ඉහත තත්වය විග්‍රහ කරන්නේ මනෝමය සංකල්පයක් ලෙස නොව ඉතා යතාර්ථවාදීව භෞතික සහ මුල්‍යමය කරුණු විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අනතුරුවයි.

ලිපියේ මේ කොටස ලියන මොහොතේ මා සිටින්නේ ඉන්දියාවේ බැංගලෝර් නගරයේය. ඒ ඉන්දීය මධ්‍යම බලශක්ති ආයතනයේ (CPRI) පිරිසකට අධිවෝල්ටීයතා තාක්ෂණය පිළබඳව වැඩමුළුවක් පැවැත්වීම සඳහාය. 1960 ගණන්වල කුඩා පර්යේෂණාගාරයක් ලෙස ඇරඹුන මෙම ආයතනය අද වනවිට ලෝකයේ ඇති විශාලතම අධිවොල්ටියතා පර්යේෂණාගාර වලින් එකක් බවට පත්ව ඇත. ඔවුන් බොහෝ සෙයින් ඉදිරියට ගොස් ඇත.

මම අතීතය දෙස හැරී බලමි.

ලංකාවේද පේරාදෙණිය සහ කටුබැද්ද සරසවි වල සෑහෙන කලකට පෙර අධිවොල්ටියතා පර්යේෂණාගාර ඇරඹුණි. වසර 2000 ගණන්වල මුල් භාගයේ මට පර්යේෂණ මාලාවක් පැවැත්වීම සඳහා අධිවොල්ටියතා පහසුකම් අවශ්‍ය විය. එවකට මා සේවය කලේ කොළඹ සරසවියේ භෞතික විද්‍යා අංශයේය. එහි මෙම පහසුකම් නොතිබූ බැවින් කටුබැද්ද සරසවියේ හිතවත් මහාචාර්ය රොහාන් ලූකස් මහතාගෙන් මම මේ සඳහා අවසර ඉල්ලුවෙමි.

"කිසිම ප්‍රශ්නයක් නැහැ චන්දිම, ඔයාට ඕනෑම වෙලාවක ඇවිත් වැඩේ කරගන්න" කවදත් පරිත්‍යාගශීලී මහාචාර්යතුමා මට පැවසුවේය.

දිනයක් නියම කරගෙන, මගේ සිසුවාද කැටුව කටුබැද්ද සරසවියට ගිය මා දුටුවේ වළලු කරට පමණ වතුර ගලා තිබු අධිවොල්ටියතා පර්යේෂනාගාරයයි.

"සර්ලට ඕනෙ නම් මේකේ වතුර අස්කරගෙන පොඩ්ඩක් ඔයිල් කරලා වැඩේ පටන් ගන්න පුළුවන්" එම පර්යේෂණාගාරය බාරව සිටි තාක්ෂණ නිලධාරියා පැවසීය.

පෙනෙන විදියට අපගේ කාර්යය හය මාසයකින් වත් නිම කල නොහැක. අපි දෙදෙනා කිසිත් නොදොඩා හැරී ආවෙමු.

අපට අවශ්‍ය පහසුකම් ඇති ඊළඟ සහ අනෙක් එකම ස්ථානය පේරාදෙණිය සරසවියයි. එවකට එහි සේවය කල තවත් මගේ ඉතා කිට්ටු ජෙෂ්ඨයෙකු වූ මහාචාර්ය ජීවන් හූල් මහතාට මම අවශ්‍යතාවය පැවසුවෙමි. එවකට එතුමා එහි අධිවොල්ටියතා පර්යේෂණාගාරය බාරව සිටියේය.

"හරි චන්දිම, ඔයා මේකේ ටෙක්නිකල් ඔෆිසර් එක්ක වෙලාවක් කතා කරගෙන ඇවිත් වැඩේ කරගන්න".

මගේ ගෝලයාත් මාත් උදෑසනින්ම පේරාදෙණිය බල පිටත් වුනෙමු. තාක්ෂණ නිලධාරියා කලින් පොරොන්දු වූ ආකාරයෙන් විද්‍යාගාරය අසල නොසිටි බැවින් අපි ඔහු ගැන විපරම් කිරීමට විද්‍යුත් ඉංජිනේරු අංශයට ගියෙමු. අපගෙන් පැමිණි කාරණය විමසු එතන සිටි නිලධාරියෙක් අපව අංශ ප්‍රධානියා වෙත යවන ලදී.

"ඔයගොල්ලන්ට එහෙම ප්‍රොෆෙසර් හූල් එක්ක විතරක් කතා කරගෙන ඇවිල්ලා මෙතන වැඩ කරන්න බැහැ. ඒකට මගෙන් පර්මිෂන් ගන්න ඕනේ".

ඒ පර්මිෂන් එකට තව පැය තුනක් ගියේය. ඉන් පසු එම ලියවිල්ල රැගෙන පර්යේෂණාගාරය වෙතට ගිය අපිට එහි තාක්ෂණ නිලධාරීන්ගෙන් ලැබුණේද සීතල ප්‍රතිචාරයකි. එදා වැඩක් කෙරුනේ නැත.

අපගේ මුළු පර්යේෂණ මාලාවටම යන්න ඇත්තේ පැය 3-4 කාලයකි. එහෙත් මාත් මගේ සිසුවාත් දින ගණනාවක් පේරාදෙණියට ගියෙමු. හැමදාමත් පැය ගණනක් පර්මිෂන් එක දෙන තෙක් අපිට බලා සිටින්නට සිදු විය. පර්යේෂණය අවසන් වන විට පර්යේෂණද අපිට එපාවී තිබුණි. මගේ සිසුවා අද ඇමරිකාවේ PhD උපාධිය ලබා එහිම සේවය කරන බව ආරංචිය. ඔහුට ලංකාව එපා වුනේ මේ නිසාදෝ වත් දැයි නොදනිමි.

අපට මුහුණ පෑමට සිදු වූ සියලුම අතවරයන්ට හේතුව මහාචාර්ය හූල් සහ පරිපාලනය අතර වූ අසමගියක් බව පසුව අපට දැන ගන්න ලැබුණි. මේ අපේ රටේ සැබෑ තත්වයයි.

එකම ප්‍රමාණයෙන් ඇරඹුන CPRI සහ ලංකාවේ සරසවි වල අධිවොල්ටියතා පර්යේෂණාගාර අද අහසට පොලව වැනි තල දෙකකය. ලංකාවේ හැටි එහෙමය.   

ඉන්දියාව විද්‍යා හා තාක්‍ෂණ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කරන්නේ ඉතා දුර දැක්මක් ඇති ප්‍රතිපත්තියකි. ජාත්‍යන්තර දැනුම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් අනුගමනය කරන්නේ පහත දැක්වෙන උපාය මාර්ගයයි.

යම් ව්‍යාපෘතියක් සඳහා තාක්ෂණ දැනුම අවශ්‍ය වූ විට ඔවුන් මුලින්ම ඉන්දියාවේ සිටින විද්‍යාඥයන්ගේ සහය ලබාගනී. ඔවුන් තුල දැනුම නොමැති විට තෝරාගත් පිරිසකට වෙනත් රටක පුහුණුව ලබා දී කෙටි කලකින් අවශ්‍යතාවය සපුරා ගත හැකිදැයි ඔවුන් සොයා බලයි. මෙම විසඳුම නොතිබේ නම් ඔවුන් වෙනත් රටවල සිටින ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති අදාළ උගතුන්ගෙන් අවශ්‍ය තාක්ෂණය ලබා ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. එයත් අපහසු කල ඔවුන් පකිස්ථානය හැර කළාපයේ වෙනත් රටවල සිටින විද්‍යාඥයන්ගෙන් තම අවශ්‍යතාවයන් සපුරා ගැනීමට උත්සහ කරයි. එම විකල්පයත් නොමැති කල පමණක් ඔවුන් බටහිරට යොමු වේ. 

ඉන්දියාව බුද්ධි ගලනය නවතාලන්න උත්සහ කලේ නැත. ඒ වෙනුවට ඔවුන් ගැලූ බුද්ධිය ප්‍රවර්ධනය වන තුරු සිට එහි ඵල නෙලා ගැනීමට උත්සුක විය.

ලංකාවේ අපි

ශ්‍රී ලංකාවේ සංවර්ධන කටයුතු උදෙසා පිටරට සිටින විද්‍යාඥයන්ගේ දායකත්වය ලබාගැනීමට යැයි පවසමින් ජාතික විද්‍යා පදනම (NSF) මගින් වසර 2011 දී "Global Forum of Sri Lanka" නමින් පදනමක් පිහිටවිය. 2011 දෙසැම්බරයේදී  මේ පදනම මගින් විශාල මුදලක් වැය කරමින් කොළඹදී දැවැත්ත සමුළුවක් පැවැත්විය. ඉන් පසු එම පදනමේ සාමාජිකත්වය ලබා ගත් අයට යම් යම් ව්‍යාපෘති ගැන විස්තර දන්වමින් ඉඳහිට ඊ මේල ලැබෙන්න විය. වසරක් පමණ යන විට මෙම විද්‍යුත් තැපෑල සාමාජිකයන්ගේ උපන් දින සැමරුම් දන්වා එවීමට පමණක් සිමා විය. අද එයත් නැත.

කුණු ප්‍රශ්ණය එතැනමය, රජරට වකුගඩු ප්‍රශ්ණය වෙනත් ප්‍රදේශ වලටද පැතිරෙමින් පවතී, බලශක්තිය අර්බුධයක් බවට පත්ව ඇත, නාය යාම් වලක්වා ගැනීමේ මනා ක්‍රමවේදයක් හෝ නුතන තාක්ෂණයක් අපිට නැත, ඩෙංගු මදුරුවාගේ ව්‍යාප්තිය සහ ක්‍රියාකාරිත්වය තීරණය කරන්නේ ඩෙංගු මදුරුවාමය, සියවස් දෙකක පමණ පටන් තේ වැව්වත් නිමි තේ තාක්ෂණයක් අපිට නැත. තව කියාගෙන යන්න හැකි මුත් එමගින් සිතට දැනෙන දුක වැඩි වනවා පමණි.

ගිනි ගොඩේ දැවෙන විට එයට බනිමින් අපි මඩ ගොඩට පනිමු. මඩ ගොඩේ දුගඳ උහුලන්නට නොහැකි විට අපි නැවතත් ගිනි ගොඩට පනිමු. දශක ගණනාවක් තිස්සේ මේ තේරීම් දෙකෙන් ඔබ්බට යා ගත නොහැකිව, එකිනෙකාටත්, අසල්වැසියාටත් බැන වදිමින් අපි සදා දුක් ගොඩක සිටින්නෙමු.

නිල් වන් තණ බිමකට පිය නගන්න ජාතියට වාසනාව ලැබේවා කියා ප්‍රර්ථනා කරනවා හැර වෙන කරන්න දෙයක් නැත.