Thursday, 2 July 2020

විද්‍යාව



ආසියාවේ හෝ අප්‍රිකාවේ තැනක මීට වසර මිලියන දෙකකට පමණ පෙර බිහිවන ආදී මානවයා (හෝමෝ ඉරෙක්ටස්) වසර මිලියනයක් පමණ ගතවන විට ලෝකයේ බොහෝ අස් කොන් දක්වා ඇවිද ගියේය. මේ ගියේ සුදුසු වාසස්ථාන සොයාගෙනම නොවන බව නම් පැහැදිලිය. නොඑසේ නම් සියළුම මානව ජනාවාස ජීවත්වීමට ඉතා සුදුසු ගංගා නිම්න වලට පමණක් සිමා වන්නට තිබුණි. එහෙත් මේ ආදී මානවයා සාරවත් ප්‍රදේශ පසු කරගෙන ඉතා කටුක ආන්තික දේශගුණයන්ගෙන් යුත් අති දුෂ්කර බිම් කඩවල් දක්වා පාද යාත්‍රා කර තිබුණි. මේ සඳහා දිය හැකි එකම හේතුව එම මානවයා තුල වූ කුතුහලය ලෙස මම දකිමි. 

වසර ලක්‍ෂ ගණනක් සතුන් මරා අමුවෙන් මාංශ භක්‍ෂණය කල ආදී මානවයා, ලැව් ගින්නකට අසුවී පිළිස්සුනු සතකුගේ ආහාර අනුභව කිරීමේදී එහි ඇති මෘදු බාවයත් වැඩි රසයත් අත්‍දකින්නට ඇත. එබැවින් ඔවුන් ස්වභාවික ගින්නක් දුටු විට මරණ ලද සත්වයා ඒ ගින්නට විසිකර පිලිස්සුණු මස් ආහාරයට ගන්න ඇත. ලැව්ගිනි තමාට අවශ්‍ය විට අවශ්‍ය ස්ථානයකදී ඇති නොවේ. මේ නිසා තමන්ට අවැසි විට ගින්නක් නිපදවාගැනීම කෙරෙහි ආදී මානවයාගේ මනස යොමු වන්නට ඇත. මේ අදහස තවත් වසර ලක්‍ෂ ගණනක් මුහුකුරා ගොස් මානවයා විසින් ගිනි නිපදවීමේ තාක්‍ෂණය බිහිකළේය . 

---------------------------------------------

ඔබ ඒ කියවුයේ විද්‍යාවේ සහ තාක්‍ෂණයේ බිහිදොර පිළිබඳවයි. විද්‍යාව බිහිවන්නේද ඉදිරියට ඇදෙන්නේද "කුතුහලය" යන මානව මානසික ගුණාංගය නිසාය. "තමන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීම සඳහා වන නොවොත්පාදන අභිලාශය" තාක්ෂණය ඉදිරියට ගෙනයාමට ඉවහල්වන මානසික ගුණයයි. ඉංග්‍රීසි බසින් මෙය inquisitive mind (කුතුහලයෙන් පිරි මනස) සහ inventive mind (නවෝත්පාදන මනස) ලෙස සරලව ප්‍රකාශ කල හැක. මෙම මානසික ගුණාංග විද්‍යාව සහ තාක්‍ෂණය උදෙසා එකිනෙකට පරායත්ත (එනම් එකිනෙකාට සබැඳි) කාර්යයන් ඉටු කරයි. 

මේ ආදී මානවයාගේ ගුණාංග වසර මිලියන දෙකකට පසුවත්, ඔබගේද මගේද සිරුරේ සෛලයක් සෛලයක් පාසා ලියැවී ඇත. මේ අනුව විද්‍යාව සහ තාක්‍ෂණය මීට වසර හාර පන්සියයකට පෙර බිහිවන අලුත් දෙයක් නොවන බව අප වටහා ගත යුතුය. 

ගින්දර පිළිබඳව අවබෝධය ලබා එය කෘතිමව නිපදවාගැනීමේ තාක්‍ෂණය කරා පැමිණීමට මානව වර්ගයාට වසර ලක්ෂ ගණනක් ගියේය. චලනය පිළිබඳව අවබෝධය ලබා රෝදය නිපදවීමට වසර දස දහස් ගණනක් ගියේය. මිනිස් සිරුර පිළිබඳව වටහාගෙන ආයුර්වේද වෛද්‍ය තාක්‍ෂණය ගොඩනැගීමට වසර දහස් ගණනක් ගියේය. එහෙත් වෛරස් පිළිබඳව අවබෝධය ලබා ලෙඩ රෝග රාශියකට එන්නත් නිපදවීමට මානවයාට ගතවන්නේ වසර සියයකට අඩු කාලයකි. පරිඝනක තාක්‍ෂණයේ ආයු කාලය කතා කරන්නේ දශක වලිනි, මීට වසර කිහිපයකට පෙර නවතම විද්‍යාවක් වූ ඩ්‍රෝනය මේ වන විට එදිනෙදා ජිවිතයට පවා ලංවන සුලබ තාක්‍ෂණයකි. අද බොහෝ දෙනෙක් මාස කිහිපයක් තුල Covid-19 රෝගයට එන්නතක් සොයා ගැනීමට නොහැකි වුවා කියා විද්‍යාවට දෙස් දෙවොල් දෙයි. 

වසර මිලියන ගණනක සිට පැවත ආ විද්‍යාව සහ තාක්‍ෂණය මීට සියවස් කිහිපයකට පෙර යම් තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්‍ෂයක් පසු කරයි. එනම් මෙතෙක් අත්දැකීම සහ ප්‍රත්‍යක්‍ෂය හෝ අත්හදා බැලීම් සහ දෝෂ ක්‍රමය (trial and error method) ඔස්සේ ගොඩනැගුණු විද්‍යාව යම් මූලික ක්‍රමවේදයක් ඔස්සේ කරගෙන යාමට අනුගත වීමයි. මේ සමගම වසර ලක්‍ෂ, සහශ්‍ර, සියවස් ගණනාවක් ගතවූ විද්‍යා තාක්‍ෂණ උත්පාදනයන් දශක, වසර, මාස ගණන් වලදී යථාර්තයන් බවට පත්වන්න විය. අප නුතන විද්‍යාව ලෙස හඳුන්වන්නේ මේ සියලු දෙනා පිළිගත් නියමිත ක්‍රමවේදයක් ඔස්සේ ක්‍රියාවට නැගෙන විද්‍යාවයි. එහෙත් මූලික සිද්ධාන්ත වලදී ආදී මානවයාගේ විද්‍යාවත් නුතන මානවයාගේ විද්‍යාවත් අතර වැඩි වෙනසක් නැත. 

-----------------------------

"ඔබ ඉලෙක්ට්‍රොන දැක තිබෙනවාද?"

"නැතිනම් ඔබ ඒවා තියෙනවා කියා විශ්වාස කරන්නේ කෙසේද?"

"එසේ නම් ඔබ නොදුටු පමණින් දෙවිවරු හෝ පුනරුත්පත්තියක් නැතැයි කියන්නේ කෙසේද?"

මේ ආදී ප්‍රශ්ණ අසන බොහෝ දෙනෙකු පසුගිය කාලයේදී මට හමුවී ඇත. ඔවුන් බොහෝ දුරට යම් ආගමික මතයක් සනාථ කිරීමට උත්සහ ගන්නෝ වෙති. මම සෑම විටකම පාහේ මේ පැනයන්ට පිළිතුරු නොදී නොඇසූ කන්වලා සිටින්නෙමි. එහෙත් එය එතරම් යහපත් ප්‍රතිචාරයක් නොවන බව මට හැඟේ. මේ ලිපිය ලියන්නේ ඇත්තෙන්ම ඒ පැන විමසන්නන් සඳහාය. 

ආරම්භයේ සිටම විද්‍යාව යනු කුතුහලය මත මිස විශ්වාසය මත පදනම්වූ සංකල්පයක් නොවේ. විශ්වාසය යනු විද්‍යාවේ මරණ මංචකයයි. විශ්වාසය ඇතිවු දා සිට විද්‍යාවේ ගමන නවතියි.

විද්‍යාව යනුවෙන් අප අදහස් කරන්නේ යම් කිසි කාල රාමුවකදී අප රැස් කරගෙන ඇති තොරතුරු සහ අපගේ විශ්ලේෂණ ශක්තිය මත පදනම්ව ආකෘතියක් (model) තනා ගැනීමයි. ඒ ආකෘතිය සත්‍ය වන්නේ එම කාල රාමුවට පමණි.  ඊළඟට අප කරන්නේ එම ආකෘතිය මත පදනම්ව අපට ඇති නිරීක්ෂණ පැහැදිලි කිරීමත් අපගේ අවශ්‍යතා සපුරාගැනීම සඳහා තාක්‍ෂණය ගොඩනැගිමත්ය. මේ කාරණා බොහෝ විට යම් තාක් දුරකට සඵලවී ඉන් අනතුරුව ගැටළු මතුවේ. එවිට අපි ගොඩනගාගත් ආකෘතිය යම් ක්‍රමවේදයකට අනුව වෙනස් කරමු. දැන් අප ඉන්නේ තවත් කාල රාමුවකය. එහිදී සත්‍ය වන්නේ වෙනස් කල ආකෘතියයි. මෙය සෑම මොහොතකම මේ ආකාරයෙන් වෙනස් වෙමින් ඉදිරියට යයි. ඒ මගින් අපි අපගේ කුතුහලය සංසිඳුවා ගන්නා අතර නව කුතුහලයන් උත්පාදනය වෙයි. අපේ අවශ්‍යතාද අලුත්වෙයි. මේ අනුව අවශ්‍යතා සපුරාලන තාක්‍ෂණයද වෙනස් වෙයි. මෙය නොනවතින ගමනකි. 
මෙයට හොඳම උදාහරණය පරමාණුවේ කතාවයි.   

මිනිසා අනාදිමත් කාලයක සිට විශ්වයේ තැනුම් ඒකකය පිලිබඳ කුතුහලයෙන් පසුවිය. මුලින්ම මෙවැනි සංකල්පයක් ගැන කියවෙන්නේ වසර 4000ට පමණ පෙර වේද ග්‍රන්තවලයි. එය බ්‍රහ්මත්වය (මහා බ්‍රහ්මය නොවේ) යනුවෙන් නාමකරණය විය. ඒ පිළිබඳව අපි වෙනත් ලිපියකින් සාකච්ඡා කරමු.    

යුරෝපයෙන්  මේ ගැන මුලින්ම කියවෙන්නේ මීට වසර 2400 ට පමණ පෙර විසූ ඇරිස්ටෝටල්ගේ සමකාලිනයෙකු වන ඩිමොක්‍රිටස් නමැති දාර්ශනිකයා විසිනි. ඔහු පදාර්ථය විභේදනය කරගෙන යන විට ඉතා කුඩා අංශුවකින් කෙලවර වන බව කීය. 

එහෙත් ඇරිස්ටෝටල් දැරුවේ මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ මතයකි. ඇරිස්ටෝටල් එකල ඉතා ජනප්‍රිය පුද්ගලයෙකු වූ බැවින් ඩිමොක්‍රිටස්ගේ මතය යටපත්වී ගියේය.    

පදාර්ථයේ තැනුම් ඒකකය කුමක් වුවත් එයින් එකල සමාජයේ අවශ්‍යතාවයන් සපුරාලීමට පිටිවහලක් නොවීම නිසා මේ පිළිබඳව උනන්දුවක් සමාජයේ ඇති නොවන්න ඇත. තවත් සියවස් දෙක තුනක් යන විට මුළු සමාජ පද්ධතියම විශ්වාසයට නතුවීම නිසා ඊළඟට පැමිණෙන සහශ්‍ර දෙකකට ආසන්න කාලයක් මිනිස් මනසින් විද්‍යාව යටපත් වී ගියේය.      

නැවතත් මේ ඩිමොක්‍රිටස්ගේ අදහස මතුවෙන්නේ ඊට වසර 2200ට පමණ පසුවය. ජෝන් ඩෝල්ටන් විසින් පදාර්ථයේ කුඩාම තැනුම් ඒකකය පරමාණුව ලෙසින් හැඳින්වීය. ඒවා කුඩා ගෝලාකාර ඝන වස්තූන් ලෙසත් ඔහු ආකෘතියක් මැවීය. එමගින් ඔහුට වායුන්ගේ හැසිරීම යම් දුරකට විස්තර කල හැකි විය.     

නමුත් තව කල් ගතවද්දී මේ කුඩා ගෝලයක් ලෙස සැලකූ පරමානුවේ තවත් කුඩා කොටස් පවතින බව ආරෝපණ පිළිබඳව කල අධ්‍යනයන්ගෙන් පෙනී ගියේය. ඒවා විශාල ප්‍රෝටෝන සහ කුඩා ඉලෙක්ට්‍රෝන ලෙස නම් කෙරුණි. ඒවාට ධන සහ ඍණ ලෙස ආරෝපණ ඇති බවටද ආකෘතියක් ගොඩ නැගුණි. මේ ඔස්සේ, ඊළඟ දශක කිහිපය තුල මුළු මහත් මානව වර්ගයාගේම ජීවන රටාව උඩු යටිකුරු කරන නව නිපදවීම් රාශියක් බිහිකරන විද්‍යුතය සහ විද්‍යුත් චුම්භක තරංග සොයාගන්නා ලදී.      

19 වන සියවසේ අග භාගයේදී ජේ. ජේ. තොම්සන් විසින් පරමාණුවට නව ආකෘතියක් දෙන ලදී. ඒ අනුව පරමාණුව ධන ආරෝපිත ඒකාකාරී මාධ්‍යක් තුල ගිලුණු ඉලෙක්ට්‍රෝන නම් ඉතා කුඩා ගෝල ලෙස නිරුපනය විය. මෙය ප්‍රසිද්ධ වුයේ ප්ලම් පුඩින් මොඩලය ලෙසයි. එමගින් විද්‍යුතය සහ රසායනික ප්‍රතික්‍රියා පැහැදිලි කිරීමට එකල විද්‍යාඥයෝ උත්සුක විය.       

නමුත් වැඩිකල් නොයා රදර්ෆර්ඩ් සාමිවරයා පර්යේෂණාත්මකව පෙන්වා දුන්නේ පරමාණුවේ වැඩි ප්‍රමාණයක් හිස් අවකාශය බවත් මධ්‍යයේ ඇති ධන ආරෝපිත ප්‍රෝටෝන නම් අංශු වටා ඉලෙක්ට්‍රෝන ගමන් කරන බවත්ය. මේ ආකෘතිය තවත් බොහෝ නිරීක්ෂණ පැහැදිලි කිරීමටත් එමගින් තාක්‍ෂණික මෙවලම් වර්ධනය කරගැනීමටත් ඉවහල් විය.    

එහෙත් තව කල් ගතවන විට සමහර නිරීක්ෂණ පැහැදිලි කිරීමට නොහැකි වීම නිසා මේ ආකෘතියද වෙනස් වෙමින් අද දක්වාම පරමාණුවේ කතාව පැවත එයි. එය තවත් චිරාත් කාලයක් ඉදිරියට යනු ඇත. සමහර විට මේ ආකෘති සියල්ල මායාවකින් නිමවීමටද ඉඩ ඇත.

මේ අනුව විද්‍යාවේ කිසිවක් සදාකාලික සත්‍යයක් හෝ විශ්වාසයක් මත පදනම් වන්නේ නැත. කාලයට සරිලන සේ ආකෘති සාදාගෙන අපි එමගින් ලෝකය අර්ථදැක්වීමට උත්සහ ගන්නෙමු. එය නොහැකිවන කල ආකෘතිය වෙනස් කරන්නෙමු. ඊට අමතරව පවතින ආකෘතිය තුලින් මිනිසාගේ අවශ්‍යතා සපුරාගැනීම සඳහා තාක්‍ෂණය වර්ධනය කරන්නෙමු.

ඉලෙක්ට්‍රෝනය මා දැක ඇද්ද? මා ඉලෙක්ට්‍රොන ලෙසින් යමක් ඇත්දැයි විශ්වාස කරනවාද? ආදී ප්‍රශ්ණ අර්ථශූන්‍ය වේ. ඉලෙක්ට්‍රොන යනුවෙන් සැබවින්ම යමක් තිබෙනවද නැද්ද යන්න විද්‍යාඥයාගේ අරමුණුවලට බාධාවක් නොවේ. එය තිබෙනවායයි ආකෘතියක් ගොඩ නගාගෙන ඔහු ලෝකය තේරුම් ගැනීමටත්, මිනිසාගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීමටත් උත්සහ කරයි. එය කල නොහැකි වූ තැන ඔහු ආකෘතිය වෙනස් කරයි

පහලොස්වන වන සියවසේ සිටි පුද්ගලයෙකුට වඩා බොහෝ සැපපහසුකම් අද ඔබට ඇත්තේ මේ විද්‍යාවේ හා තාක්‍ෂණයේ ගමන නිසාය. එය බොරුවක්ද, මායාවක්ද, සැබවක්ද යයි අපි නොදනිමු. නමුත් එහි යහඵල බොහෝ ඇති බව පමණක් අපට ප්‍රත්‍යක්ෂ වෙයි.         

වසුරිය ඇතුළු මාරාන්තික උණ රෝගවලින් පමණක් වසර මිලියන දෙකක මානව ඉතිහාසය තුල අකාලයේ මියගිය ප්‍රමාණය බිලියනය ඉක්මවන්නට ඇත. කිසිඳු දේව බලයකට හෝ සුපිරි බලවේගයකට එය නවතාලිය නොහැකි විය. ඒත් මේ "පට්ටපල් බොරු" විද්‍යාවට පිංසිද්ධ වන්නට පසුගිය සියවස් දෙක තුල එලෙස අකාලයේ දුක්ඛිත ලෙස මිය යන්න තිබු ජිවිත මිලියන ගණනක් රැකුනි.         

දේව බලයෙන් හෝ ප්‍රාතිහාර්යයක් මගින් යම් යහපත් දෙයක් මානව වර්ගයා හෝ පරිසරය වෙනුවෙන් කල හැකි ක්‍රමවේදයක් ඇත්නම් නම් ඒ සඳහා අදටද දොරගුළු විවරව ඇත. සාම්ප්‍රදායික විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයන් වෙනස් කිරීමට විද්‍යාවේ කිසිම බාධාවක් නැත. මන්ද විද්‍යාව යනුම වෙනස මත රදා පවතින ක්‍රියාවලියක් බැවිනි. නමුත් ඔබ ඒ ක්‍රමවේදය සාර්ථක බව පෙන්වා දිය යුතුය. එමගින් මානව වර්ගයාට පැහැදිලි සුගතියක් විය යුතුය.  මාධ්‍ය හරහා කයිවාරු ගැසීමෙන්, පම්පෝරි ගැසීමෙන් හෝ විද්‍යාවට බැන වැදීමෙන් කිසිවෙකුටත් සුගතියක් අත් නොවේ.




                     


.

Thursday, 4 June 2020

වහළුන්ගේ කතාව


ජෝර්ජ් කෙල්වින් වහල් හිමියෙකි. ඔහුට හිමිවුයේ ඔහුගේ සීයා විසින් ආරම්බ කල තිරිඟු සහ කිරි හරක් ගොවිපොළයි. සීයා වහලුන් දෙළොස් දෙනෙකුගෙන් ඇරඹු වගාව දැන් වහලුන් 248 ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. ඒ සියළු දෙනාම මුල් වහළුන් දොළොස් දෙනාගේ දරු, මුණුපුරු, මී මුණුපුරන් වෙති. 

ජෝර්ජ්ගේ දවසින් වැඩි හරියක් ගෙවෙන්නේ වහලුන්ගේ වැරදි වලට දඬුවම් කිරීමටත්, ඔවුන් එකිනෙකා අතර ඇතිවන රණ්ඩු සරුවල් සම්බන්ධයෙන් නඩු ඇසීමටත්ය. වහල් නිවාස පෙලේ වහලය දැන් වසර 100 ටත් වඩා පැරණිය. එහි කොටස් නිතරම කඩා වැටෙයි. ඒවා පිළිසකර කිරීමට දැව මිලදී ගත යුත්තේ ජෝර්ජ් විසින්ය. මන්ද වහළුන්හට මුදල් වලින් ගෙවීමක් නොකරන බැවිනි. වහලෙකුට කෑම බීම, ඇදුම් පැළදුම් හා අනෙකුත් මූලික අවශ්‍යතා සපුරාලීමට ගොවිපොළෙන් ලැබෙන ආදායමෙන් සෑහෙන කොටසක් වැයවේ. ඔවුන්ට අඩුවෙන් ආහාර පාන දුන් විට ඔවුන් ලෙඩ වේ. මෙය තවත් හිසරදයකි. වයස දහයෙන් පහල වහල් පැටවුන්ගෙන් කිසිම සැලකිය යුතු ප්‍රයෝජනයක් නැත. දැන් වහල් කණ්ඩායමේ 40% ම සිටින්නේ මේ වයස් කාණ්ඩයේ පැංචන්ය. 

තම මුත්තණුවන්ගේ හෝ පියාගේ කාලයේ මෙන් වහළුන්ගෙන් එක දිගට වැඩ ගැනීමටද දැන් අපහසුය. බොහෝ වහලුන් මුරන්ඩුය. අප්‍රිකාවෙන් මුලින්ම ගෙන එද්දී තිබුණු අසරණ බයාදු ගතිය දැන් ඇත්තේ නිවසේ සහ වත්තේ වැඩ කරන වහළුන් කිහිප දෙනෙකු තුල පමණි. ගොවිපොළේ බර වැඩ කරන වහළුන් බොහොමයක් හැඩිදැඩි නොහික්මුණු පුද්ගලයෝය. ඔවුන්ව යම්තාක් දුරටවත් මෙල්ල කරගන්නේ පල්ලියේ ස්වාමිගේ ආධාරයෙනි. 

ඉරිදා දහවල් කෑම සඳහා වහලුන්ට වෙනදා මෙන් පැය බාගයක් නොව පැයක නිවාඩුවක් ලැබේ. එදින පාන් පෙති දෙක සමග වෙනදා ලැබෙන හරක් තෙල් මන්ද කැබැල්ල වෙනුවට කුඩා කුකුළු මස් කෑල්ලක් එක්වෙයි. මසකට වරක් පල්ලියේ ස්වාමි ජෝර්ජ්ගේ ආරාධනයෙන් උදෑසන දේව මෙහෙයෙන් සහ අනෙකුත් වතාවත්වලින් පසුව ජෝර්ජ්ගේ නිවසට පැමිණේ. එදින ජෝර්ජ්ගේ නිවසේ මුළුතැන් ගෙයෙහි කළුකුන් මස් සහ ඌරු මස් සහිත ප්‍රණීත ආහාර වේලක් සැකසේ. 

දිවා ආහාරයෙන් පසුව පියතුමාද කැටුව ජෝර්ජ් වහළුන් රැස්වන එළිමහන් භූමියට පැමිණෙයි. සුපුරුදු පරිදී ඉරිදා විශේෂ ආහාර වේල ඉක්මණින්ම නිමකරන පිරිස එළිමහන් පිට්ටනියට දිව එයි. 

"නුඹලා දෙවියන්ට ස්තූතියි වෙයල්ලා ජෝර්ජ් උතුමාණන් වැනි වහල් හිමියෙක් ලැබුණාට. ඔහු නුඹලාට දිනපතා ආහාරය සපයනවා. ඉරිදාට කුකුල් මස් සමග පාන් දෙනවා. ඉන්න ගෙයක් දී තිබෙනවා, ඇඳුම් පැළදුම් දී තිබෙනවා. නුඹලාට මරණින් පස්සේ පාරාදීසයට ගොස් ජෝර්ජ් උතුමාගේ දිව්‍ය නිවසේ සේවකයන් වන්න අවශ්‍ය නම් ජෝර්ජ් උතුමා සතුටු වන විදියට වැඩ කල යුතුයි. ජෝර්ජ් උතුමාට අකීකරු උනොත් නුඹලාට කසපහර පමණක් නොවෙයි එලොවදී දෙවියන්වහන්සේගේ උදහසට ලක්වෙලා නිරයේ බොහොම දරුණු දඩුවම් විඳින්න වෙනවා".

තමන්ට ලැබෙන ප්‍රණීත ආහාර වේල වෙනුවෙන් ස්වාමි ගාස්තුව ගෙවන්නේ හැමදාම කියන මේ එකම කතාව පුනරුච්චාරණය  කිරීමෙනි.

දිගු කල්පනාවක සිටි ජෝර්ජ්ට ජනේල කවුළු අතරින් අශ්වයන් පිට නැගී තමන්ගේ වත්තට ඇතුළුවන විල්සන් සහ ඔහුගේ සඟයන් නෙත ගැටුණි. විල්සන් වුඩ්ලන්ඩ්ස්, අසල්වැසි තිරිඟු ගොවිපොළ හිමියාය. ඔහු ස්කොට්ලන්ත ජාතික සංක්‍රමණිකයෙකුගෙන් පැවත එන උස්වූ සිරුරක්, පුළුල් උරහිස් සහ මනාව පීරු දිගු රැවුලකින් හෙබි අහංකාර පෙනුමකින් යුත් පුද්ගලයෙකි. ඔහුගේ සඟයෝ සිවිල් යුද්ධයේදී දරුණු සටන් වල යෙදී විශ්‍රාම ගිය යෝධයන් වැනි දාමරිකයෝය.

අශ්වයන් පිටම ජෝර්ජ් ගේ නිවස ඉදිරිපිටට පැමිණි විල්සන් ඇතුළු පිරිස ඒ අසල නතර විය. ඔවුන් වත්තට ඇතුළු වූ තැන සිට බයාදු ලෙස අශ්වයන් පිටිපසින් පැමිණි ජෝර්ජ්ගේ වාහලුන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙක් විල්සන්ලාගේ අශ්වයන්ට ඈතින් දිවගෙන විත් ජෝර්ජ්ගේ නිවසේ දොරට තට්ටු කරන්න විය. 

දොර හැර එලියට පැමිණි ජෝර්ජ් අශ්වයා පිට සිටි විල්සන් දෙස බලා "සුබ උදෑසනක් විල්සන් මහත්මයා. මොකද මේ උදේම?" යයි ඇසීය. 

"ජෝර්ජ් උඹේ වහලෙක් ඊයේ තිරිඟු කපන කැත්තකුත් අරගෙන මගේ වත්තට ඇතුළු වෙලා. මම දන්නේ නැහැ ඌ මොකට ආවද කියල. මගේ දඩයම් බල්ලෙක් ඌව එලවාගෙන යද්දී මූ බල්ලට කැත්තෙන් ගහල. බල්ලා  එතනම මැරුණා. මට හිටපු හොඳම දඩයම් බල්ලන්ගෙන් කෙනෙක්. මගේ වහල්ලු ඌව අල්ලලා ගහක බැන්දා? කරුණාකරලා මගේ බල්ලාගේ පාඩුව වෙනුවෙන් ඩොලර් 300 ක් ගෙවලා උඹේ වහලාව රැගෙන පලයන්. ආයෙමත් මෙහෙම දෙයක් නොවෙන්න වග බලාගනින්".   

ජෝර්ජ්ගේ මුහුණින් දහඩිය බිඳු මතුවෙනු ඔහුට දැනුනි. වෙන කිසිවක් නොකියා සිය සඟයන්ද සමගි පිටවී යන විල්සන් දෙස ඔහු බොහෝ වෙලාවක් බලාගෙන සිටියේය. විල්සන් සහ සඟයන් තිත් පෙළක් බවට පත්වෙද්දී පියවි සිහියට පැමිණි ජෝර්ජ් දුටුවේ තමන්ගේ මුහුණ දෙස බලාගෙන බයාදු බැල්මෙන් සිටිනා තම වහළුන් දෙදෙනාය. 

"පලයව් මෙතනින් යන්න. මගේ දෑහැට නොපෙනී" ජෝර්ජ් ගුගුලේ තරහටත් වඩා හිතේ ඇතිවූ පීඩනය පිටකිරිමටය. 

වහළුන් යනු තවදුරටත් දේපලක් (asset) නොව වගකීමක් (liability) පමණක් බව ජෝර්ජ්ට දැන් මොනවට පැහැදිලිය. මේ අතරම යුරෝපයෙන් සහ නගරයෙන් එන ආරංචි අනුව යන්ත්‍ර-සූත්‍ර ලෙස හැඳින්වෙන උපකරණ රාශියක් අළුතින් බිහිවෙමින් පවතී. මේවා ඇමරිකාවේ ව්‍යාප්ත වන විට වහළුන් මිලදී ගැනීමට කිසිවෙක් උනන්දු නොවනු ඇත. 

කෙලින්ම මේසය වෙත ගිය ජෝර්ජ් තමාට නගරාධිපතිතුමා තෑගී දුන් රිදියෙන් කල ෆවුන්ටන් පෑනෙන් අළුතින් පත්වූ ජනාධිපති තුමාට ලිපියක් ලියන්න විය. 

උතුම් වූ ජනාධිපති ඒබ්‍රහම් ලින්කන් මහතාණෙනි ….. ජෝර්ජ් කිහිප වරක්ම මේ ආමන්ත්‍රණය වෙනස් කළේය. 

ඔහු ලිපිය දිගටම ලියාගෙන ගියේය. එහි අවසන් හරය මෙසේ විය. 

"මමත් වහල් හිමියෙකි. එහෙත් මේ වහලුන් දැන් සියවස් දෙකක් පමණ විඳින දුක් ගැහැට දකින විට මගේ හද කම්පා වෙයි. මම මගේ වහලුන්ට නිදහස දුන්නත් අවට වතු හිමියන් නැවතත් ඔවුන්ව වහළුන් ලෙස අල්ලා ගනු ඇත. මේ ලෙස වහළුන් රඳවාගෙන ඔවුන්ගෙන් වැඩ ගැනීම දෙවියන්ගේ කැමැත්තටද විරුද්ධ බව මට හැඟේ. එබැවින් කරුණාකර වහල් සේවය තහනම් කරන මෙන් ඉල්ලා සිටිමි". 

ඉහත ලිපිය හා සමාන ලිපි ලියා ඇත්තේ තමා පමණක් නොවන බව ජෝර්ජ්ට වැඩිකල් නොයාම වැටහුණි. විල්සන් වුඩ්ලන්ඩ්ස් පවා තමා සමග සිටින බව ඉරුදින පල්ලියේදී ඔහු කල කතාවෙන් ජෝර්ජ්ට වැටහුණි. 

ඊළඟ වසර තුල බොහෝ දේ සිදුවිය. පාලක පන්තිය ඇතුළත වූ මත ගැටුම් කුමන්ත්‍රණ ගණනාවකින් පසු ඒ ඓතිහාසික ලියවිල්ලට ජනාධිපතිවරයා අත්සන් තබා තිබුණි. 

සැනසුම් සුසුමක් හෙළු ජෝර්ජ් එදින සවස ගොවිපොළේ වැඩකරන සියළු දෙනාම කැඳවීය. ඔහුගේ සහයට පැමිණෙන ලෙස ඔහු පල්ලියේ පියතුමාටද ආරාධනා කර තිබුණි.  

"අද නුඹලාට සුබ ආරංචියක් කියන්න තිබෙනවා. අද සිට නුඹලා වහල් බවෙන් නිදහස්" ජෝර්ජ් පවසන විට පිරිස අතරින් මතුවුයේ කිසිසේත් බලාපොරොත්තු නොවූ දැඩි නිහැඬියාවකි. සමහර විට වහළුන්ට නිදහස යන වචනය නොතේරුණා විය හැක. ඔවුන් අන්දමන්දව බලා සිටියේය. 

ජෝර්ජ්ගේ වික්ෂිප්තභාවය තේරුම් ගත් පියතුමා තම කටහඬ අවදිකළේය. 

"දෙවියන්ට ස්තුතියි වෙයල්ලා නුඹලාට ජෝර්ජ් උතුමා වැනි වහල් හිමියෙක් ලැබීම ගැන. අද ඉඳන් උඹලාට කැමති දෙයක් කල හැකියි. නුඹලාට කසපහර ලැබෙන්නේ නැහැ. නුඹලා ගොවිපොළේ වැඩ කරනවාට ජෝර්ජ් උතුමා නුඹලාට මුදලින් ගෙවීමක් කරනවා. නුඹලා නිදහස් මිනිසුන්. දැන් ජෝර්ජ් උතුමාණන් වෙනුවෙන් දෙවියන්ට යාඥා කරපල්ලා".

එක්වරම වහල් පිරිසෙන් මහා හඬක් නික්මුණි. ඔවුන් ප්‍රීතියෙන් ඔල්වරසන් හඬ දෙන්න විය. වැඩිහිටි පිරිස දණින් වැටී අහස දෙස බලාගෙන යාඥා කරන්න පටන්ගත්තේය.

විනාඩි කිහිපයක් මේ කලබගෑනියට ඉඩ දුන් ජෝර්ජ් නැවතත් කටහඬ අවදි කළේය. 

"නුඹලා දැන් නිදහස් මිනිසුන්. තවදුරටත් නුඹලා උදෑසන අවදි වී රෑ වනතෙක් ගොවිපොළේ වැඩකළ යුතු නැහැ. කැමති අයට වැඩට පැමිණිය හැකියී. ඒ වෙනුවෙන් නුඹලාට දිනපතා පඩියක් ගෙවනවා. ඒ වගේම තව දුරටත් නුඹලා වහල් නිවාස වල සිටිය යුතු නැහැ. තව දින දෙකක් ඇතුළත නුඹලා ඒවායින් පිටවිය යුතුයි.  නුඹලා වැඩට එන විට නුඹලාගේ ආහාර රැගෙන ආ යුතුයි".

ජෝර්ජ් කතාකරන විට නිශ්ශබ්ද වූ පිරිස අතරින් එකවරම කසු කුසුවක් නැගෙන්න විය. එය ක්‍රමයෙන් මහා කාලගෝට්ටියක් වූ අතර සමහරුන් අඬන්න වැළපෙන්න විය. 

එදින මේ අයුරින් ගෙවී ගියේය.

පසුදා උදෑසන පෙරදා කිසිවක් සිදු නොවුනා සේ වහළුන් ගොවිපොළේ වැඩ ආරම්බ කර තිබුණි. උදෑසන දහයට පමණ වැඩිහිටි වහළුන් පිරිසක් තමා හමුවීමට පැමිණ සිටින බව ජෝර්ජ්ගේ නිවසේ වැඩ කරන වහලිය දැනුම් දුන්නේය. 

"උතුමාණෙනි අපි කිසිවෙකුට මේ කියන නිදහස අවශ්‍ය නැහැ. අපිට වෙනදා මෙන්ම වහළුන් සේ ඔබ සෙවනේ සිටීමට ඉඩ දෙන්න" වහල් පිරිස බිම දණ ගහගෙන යාඥා කරන්නා සේ ජෝර්ජ්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. 

"නැහැ මම තීරණය අරන් ඉවරයි. නුඹලා අනිද්දා වහල් නිවාස වලින් පිටවිය යුතුයි. නුඹලාට ඒ නිවෙස්වල ඇති ඕනෑම දෙයක් රැගෙන යන්න පුළුවන්. ඒ වගේම මම හැම වහලෙකුටම ඩොලර් භාගයක් නිකන් දෙනවා. නුඹලා ඉන් පසු වැඩට එන හැම දවසකටම මම නුඹලාට පඩියක් ගෙවනවා".

වහළුන් පිරිසට මෙය යම් අස්වැසිල්ලක් විය. ඔවුන් සැනසෙන්නද වැළපෙන්න ද කියා සිතා ගත නොහැකිව පිටවී ගියේය. ඔවුන් කිසිවෙකුට ගොවිපොලින් පිටත, වහල් සේවයෙන් තොර ලෝකයක් පිළිබඳව කිසිඳු දැනීමක් හෝ හැඟීමක් නොවීය. 

දින දෙකකට පසු, ජෝර්ජ්ගේ නිවසේ සේවය කල වහලා සහ ඔහුගේ බිරිඳ, වත්තේ මුරට සිටි වහළුන් දෙදෙනා සහ ගොවිපොළේ සේවය කල ජෝර්ජ්ගේ විශ්වාසවන්තම වහළුන් පස් දෙනෙක් ඉතිරි වෙද්දී අනෙක් සියලු දෙනා තමා සතු බඩු මුට්ටුද සමග ගොවිපොලින් පිටවිය. 

මහමගට බට වහල් පිරිස දුටුවේ තවත් වහළුන් දහස් ගණනක් තමන් සේම "නිදහස" ලබා ඇති බවයි. මෙය ඔවුන් කිසිසේත් බලාපොරොත්තු නොවූවකි. කෙසේ වෙතත් තරුණ වහළුන් (තවදුරටත් වහලුන් නොව නිදහස් මිනිසුන්ය) තුල යම් ප්‍රබෝධයක් විය. 

මහ මග  ඇවිද යන පිරිස තැන තැන වූ නිසරු මුඩු බිම්වල නැවතී කුඩාරම් අටවගන්න විය. හවස් වන විට බොහෝ පිරිස් හෙම්බත් වී සිටියහ. වෙනදා ලැබෙන පාන් පෙති දෙක සහ හරක් මස් තෙල් මන්ද කැබැල්ල අද නැත. ඔවුන්ට පල්ලියේ ස්වාමිගේ වදන් සිහිවිය. ඒවා මොන තරම් සත්‍යදැයි දැන් ඔවුන්ට වැටහේ. 

වහලුන් බොහෝ දෙනෙක් පසුදා උදෑසනින් නැගිට ගොවිපොළ වෙත ගියේ එහි සේවය කිරීමටය. ගොවිපොළට ඇතුළුවන ගේට්ටුව ළඟ පුටු දෙකක ඉඳගත් ඉන්දියානුවන් දෙදෙනෙකි. ඔවුන් ඉදිරියේ ඇති මේසයක් මත විශාල පොතකි. වෙනදා ඔවුන් මේ ඉන්දියානුවන් දකින්නේ මාස කිහිපයකට වරකි. දුර බැහැර සිටින ජෝර්ජ්ගේ අමුත්තකු සමග පැමිණෙන මොවුන් දෙදෙනා ගොවිපොළේ ජෝර්ජ් පරිහරණය කරන කාමරයේ ඇති පොත් පත් කිහිපයක් පෙරලමින් මොනවදෝ පිරික්සනු ඔවුන් දැක ඇත. 

ඔවුන් පෝලිමේ පැමිණෙන එකිනෙකාගේ නම අසයි. ඉන්පසු පොත පෙරලා බලයි. "නුඹ අද ඉදන් තිරිඟු වගාවේ වැඩ. නුඹ අද ඉඳන් කිරිපට්ටිය සුද්ද කල යුතුයි" මේ ලෙසින් ඔවුන් පිරිසට වැඩ පවරයි.

"නුඹට මෙහි වැඩ නැහැ" ඉන්දියානුවන් දෙදෙනා සමහරුන්ව හරවා යවයි. මේ හරවා යවන සියලු දෙනා එක්කෝ වැඩිමහල්ලන්ය, නැතිනම් කෙසඟ සිරුරු ඇති නිතර ලෙඩ රෝග වලට ගොදුරුවන පිරිසය. සමහරු අළුත දරුවන් ලැබුණු හෝ දරුවන් ලැබීමට සිටිනා කාන්තාවන්ය. 

ගොවිපොළට ඇතුළුවන පිරිස දුටුවේ එක රැයකින් සම්පුර්ණයෙන්ම බිමට සමතලා කර තිබූ වහල් නිවාස පෙළයි. ජෝර්ජ්ගේ නිවසට යාබදව නව නිවසක් සෑදීමට පටන් ගෙන ඇත. සමහර විට එය වත්තේ නතර වූ වහලුන් වෙනුවෙන් විය හැක. 

ඔවුන් පරම්පරා තුනක් ජිවත් වූ මේ භූමිය අද අමුතුය. ඔවුන් තවදුරටත් එහි කොටස්කරුවන් නොවන බව ඔවුන්ට වැටහුණි. තිරිඟු යායට ඇතුළු වන තැන වෙනදා නොදුටු ඉන්දියානුවෙකි. ඔහු ජෝර්ජ් අඳින ආකාරයේ එහෙත් බොහෝ සෙයින් පරණ වූ කලිසම් කෝට් ඇඳ පරණ බූට් දෙකක්ද දමා, අතෙහි දිග කෝටුවක් තබා ගෙන සිටියේය. පසෙකින් තමා සමග සිට ජෝර්ජ් විසින් නතර කරගත් වහළුන් පස් දෙනාගෙන් තිදෙනෙක් විය. ඔවුන්ද අමුතු වී ඇත. තිදෙනාටම ජෝර්ජ්ගේ පරණ කොට කලිසම් සහ දිගු කබා ලබා දී ඇත. ඔවුන් පරණ තොප්පිද පැළඳ ඇත. පෙර කල වහලුන්ට හිස් ආවරණ පැළඳීම තහනම් විය. 

"මම පෝල්. මම තමයි නුඹලාට දිනපතා පඩි ගෙවන්නේ. නුඹලා මට සර් කියා කතා කල යුතුයි". 

ඉන්දියානුවා ගැඹුරු කටහඬකින් පැවසීය. ඉන් පසු පසෙක සීරුවෙන් සිටින තම පෙර සඟයන් දෙසට කෝට්ට දික් කල පෝල්, 

"මේ ඉන්නේ ජෝන් මහතා, මේ නෙල්සන් මහතා, මේ වයිට් මහතා. මින් පසු නුඹලාගේ වැඩ බලන්නේ මොවුන්. ඔවුන් කියන දෙයක් නොකලොත් නුඹලාට පඩි ලැබෙන්නේ නැහැ. දිගටම වැරදි කරනවා නම් නුඹලාව ගොවිපොළේ වැඩට අයෙමත් ගන්නේ නැහැ . ඒ නිසා මේ මහත්වරුන්ට කීකරුව වැඩ කරපල්ලා". 

කස පහර නැති, කෝපයෙන් අඩි පොළවේ හප්පමින් කෑගසන සුදු හාම්පුතුන් ගොවිපොළේ නිතර ඇවිදින්නේ නැති, වරදක් කල විට ඕක් ගසේ කකුල් දෙකෙන් එල්ලා පහර දෙන්නේ නැති, තමාගේ බිරිඳ හා දරුවන් ඕනෑම අවස්ථාවක හාම්පුතාගේ සුඛ විහරණයට ලබා දිය යුතු නැති, "නිදහස්" ලොවකට, පෙර කල වහළුන්, එකා බැගින් පේලියට ඇතුළු වන්න විය. 

එහෙත් ඒ ලොව වෙලාවට ආහාර වේල නොලැබෙන බවද, හිසට වහලක් නැති බවද, ලෙඩට බෙහෙත් නැති බවද, ඒ සියල්ල "පඩිය" නමින් හැඳින්වෙන මුදල වියදම් කර තමන් ලබා ගත යුතු බවද, පඩිය නොමැති කල ඒ කිසිවක් නොමැති බවද ඔවුන්ට ඒ වන විටත් පසක් වී තිබුණි. 

ඒ කෙසේ නමුත් මේ ඔවුන් පිය නගන්නේ තව සියවස් එක හමාරක් ගෙවී ගියත් නිමා නොවන කටුක දුක්බර මාවතකට බව ඔවුන්ට  නොතේරෙන්නට ඇත.


 - මෙම කෙටි කතාව ඇමරිකාවේ වහල් සේවය නිමා වුන කාලය පිළිබඳව මා කල දීර්ඝ ගවේෂණයකින් පසු ලියන ලදී. මෙහි ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය ළඟදීම බලාපොරොත්තු වන්න.                   









Saturday, 30 May 2020

මම කව්ද?


ඔහු විශාල සාරවත් තණබිමක පියමනිමින් සිටියේය. පසෙක පෘෂ්ටිමත් එළදෙනුන් හා බැටළුවන් තණ බුදිමින් සිටියි. තරමක් දුරින් පිහිටි පහත් බිමෙහි කුඩා විලකි. එහි  සුදු සහ දුඹුරු පැහැ අශ්වයෝ කිහිප දෙනෙක් ජලය පානය කරමින් සිටිති.  විලට එහා පැත්තෙන් එක යායයට කහ පැහැති ටියුලිප් වැනි මල් වර්ගයක් පිපී ඇත. අනෙක් පස ඈතින් වූ උස් බිමක අතු පතර විහිදුන තනි ගසකි. පරිසරය හිරු රසින් නැහැවී ඇත. 

එකවරම ඔහු දෙසට අමුත්තෙකු පැමිණෙන්න විය. ආරෝහ පරිණාහ දේහයකින් හෙබි කඩවසම් අමුත්තා කළු කබායක් සහ හිස් ආවරණයක් පැළඳ සිටියේය. 

"මේ කොහෙද? ඔබ කවුද?" අන්දමන්දව සිටි ඔහු අමුත්තාගෙන් විමසීය. 

"මේ ඔබ දකින සියල්ල ඔබය. මාද, ඔබද ඔබමය". අමුත්තා පැවසීය

"ඒ මොන පිස්සු කතාවක්ද? මේ සතුන්, තණබිම, ජලය, ගස, ඔබ, මම සියල්ල මම වෙන්නේ කෙසේද?" ඔහු උස් හඬින් කෑගැසුවේය. 

ඒ සමගම ඔහු අවදි විය. සිහිනෙන් දුටු අමුත්තා කී කතාව සම්පුර්ණයෙන්ම සත්‍ය බව ඔහුට වැටහුණි. 

උදෑසන කෝපි කෝප්පයෙන් පසු ඔහු සුපුරුදු පරිදි නිවස අසල වූ උද්‍යානයේ ඇවිදීමට ගියේය. හිමිදිරි පාන්දර වූ බැවින් එහි සිටියේ අතලොස්සකි. ශීත ඍතුවට ආසන්නව තිබූ බැවින් ගස්වල කොළ හැලී ඒවා දර ඉපල් මෙන් පෙනෙන්නට තිබුණි. පරිසරයේ කළු-සුදු හැරෙන්නට වෙන වර්ණ තිබුනා නම් ඒ ඉඳහිට ඔහුව පසු කර යන තවත් ඇවිදින්නෙකුගේ කබාය පමණි. 

ඔහුට වෙනදා හමුවන අසල්වැසි මිතුරෙකු මුණගැසුණි. දෙදෙනා කතා බහ කරමින් යන අතර ඔහු තමා දුටු සිහිනය පිළිබඳව මිතුරාට පැවසීය.

මදක් නතර වූ මිතුරා ඔහු දෙස එක එල්ලේ බලා මෙසේ ඇසීය. 

"ඔබේ සිහිනය එයද? මෙයද?".

එවිටම ඔහු පියවි සිහියට පැමිණියේය. අමුත්තා පෙනෙන්නට නැත. ගවයන්, බැටළුවන් සහ අශ්වයන් පෙර පරිදිම ඔවුන්ගේ කාර්යයේ නිරතවේ. මල් යාය මද සුළඟින් එහෙට මෙහෙට වැනෙයි. හිරු රැසින් නැහැවුණු තනි ගස ඈතින් දිස්වෙයි. 

         


               

Wednesday, 20 May 2020

නිදහස් අධ්‍යාපනය නිදහස්ද?


මිනි පෙටියක් කර තියාගත් සරසවි සිසුන් හතරදෙනෙක් වෝඩ් පෙදෙසෙන් හැරී විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිසම දෙසට ඇදේ. ඒ පිටුපස ගිරිය පුප්පා කෑගසමින් යන පිරිස අතර මමද පෙරමුණේ සිටියෙමි. මේ ඇදෙන්නේ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ මළගමයි. මිනීපෙට්ටිය නිදහස් අධ්‍යාපනය සංකේත වත් කරයි.

ඒ 87 වසරේ මුල් මාස කිහිපයයි. අපි සරසවියට ඇතුළු වී ඉතා ටික කලකි. පිටිපස්සෙන් දෙන උපදෙස් වලින් ඔබ්බට සිතන්න අපිට ශක්තියක් තිබුනේ නැත. 

දශක තුනකට පසු පසු අදත් ඒ මළගම ඇදෙමින් පවතී. මා වියපත් වී ඇත. එහෙත් තාරුණ්‍ය තවමත් එතැනමය. ඒ සටන් පාඨ, මිනි පෙට්ටි, බැනර් සහ තාරුණ්‍යයේ සුමට නොවූ ජවය තවමත් එහෙමමය.  


...………...……......


"රටක ජීවත්වෙන සියලු දෙනාට බාධාවකින් තොරව අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාව සැලසීම නිදහස් අධ්‍යාපනයයි". 

එක් එක් රට වල, එක් එක් යුගවල විවිධ සමාජ ස්ථරයන්ට අධ්‍යාපනය ලැබීමේ ඉඩකට සමාජීය, ආගමික හෝ දේශපාලන රාමු තුලින් අහුරා තිබුණි.

සමහර ඉස්ලාමීය රටවල කාන්තාවන්ගේ පාසල් අධ්‍යාපනයට තහංචි පනවා ඇත. මෙය තලේබාන් පාලන සමයේ ඇෆ්ගනිස්ථානය තුල තදින් පැවතුනි. අනූව දශකයට පෙර දකුණු අප්‍රිකාවේ කළු හම සහිත දරුවන් බොහොමයකට නීති මගින්ම අධ්‍යාපනය ලැබීමේ මං අහුරා තිබුණි. ඉන්දියාවේ කාලයක් කුලහීනයන්ට අධ්‍යාපනය ලැබීම සාමාජීය වශයෙන් තහනම් විය. මේ තත්වයට පිලියමක් ලෙස ඉන්දීය රජය කුලහීනයන්ට ලැබෙන විශ්ව විද්‍යාල කෝටාව විශාල වශයෙන් වැඩිකළේය. මෙහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස කුලවතුන්ට ලැබෙන විශ්ව විද්‍යාල වරම් විශාල වශයෙන් කප්පාදු වූ අතර බිහාර් ආදී ප්‍රාන්ත වල මෙය විශාල සමාජ අර්බුදයක් කරා දිව ගියේය. එය ප්‍රාන්තය තුල කුලහීනයන් සමුහ ඝාතන කිරීම දක්වා  දුර දිග ගියේය. එහෙත් 80-90 දශකවල ඉන්දියාවේ සීග්‍රයෙන් බිහිවූ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල මෙම අසහනය සමනය කිරීමට සමත් විය. 

කොලොම්බියාවේ, වැනිසියුලාවේ, ඉක්වදෝරයේ සමහර ගම්බද පාලාත්වල දරුවන්ට දෙමව්පියන් විසින්ම ඉගෙනීම අහුරා ඇත. ඒ ඔවුන් කුඩා කල සිටම කංසා හේන් වල වැඩකළ යුතු බැවිනි. ඒ දරුවෝ වැඩිවිය පැමිණෙන කල මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමේ කොටස් කරුවන් ලෙස සේවයට බැඳෙති. 

ඉන්දියාව, නේපාලය, මොන්ගෝලියාව, පේරූ, චිලී ආදී රටවල ඉතා දුෂ්කරවූ පලාත්වල කදුකර වැසියන් බොහෝ දෙනෙකුට තම දරුවන් යැවීමට පාසැල් නොමැත. මේ නිසා ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපනය එඬේර පාලනයට හෝ ගොවිතැනට සීමා වේ. තවද ලෝකයේ බොහෝ දිළිඳු රටවල දරුවන්ට මුදල් නොමැති වීම අධ්‍යාපනය ලැබීමට හරස්වේ.  

මේ නිදහස් අධ්‍යාපනය දකින්න නොලැබෙන අවස්ථා කිහිපයකි.

නිදහස් අධ්‍යාපනය යන්නට ආසන්නතම අදහස දෙන ඉංග්‍රීසි යෙදුම "Freedom of education" යන්නයි. ඉංග්‍රීසියෙන් "Free education" යන්න සිංහලට පරිවර්තනය විය යුත්තේ "නොමිලේ අධ්‍යාපනය" ලෙසටයි.  

……...…...…......

ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනයක් තිබේද?

නුතන අධ්‍යාපන සංකල්පයන් එළිදැක්වුණ 19 වන සියවසේ මුල් සමයේ අපේ රටේ පාසල් අධ්‍යාපනය හිමිවුයේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන්ගේ සහ සුපිරි පැලැන්තියේ අතලොස්සක් දරුවන්ටය. මෙය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අනෙක් සමාජීය ස්ථර දක්වා විහිදුන අතර නොමිලේ අධ්‍යාපනය දෙන රජයේ සහ මිෂනාරි පාසල්ද මුදලක් අයකර අධ්‍යාපනය ලබා දෙන පෞද්ගලික මෙන්ම රාජ්‍ය අංශයේ පාලනය යටතේ වූ පාසල්ද ක්‍රමයෙන් බිහිවිය. 50 දශකයේදී රජයේ පාසැල් බොහොමයක් නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ආයතන බවට පත්වුණි. ඒ සමගම අලුතින් පෞද්ගලික විද්‍යාල කිහිපයක්ද  ඇරඹුනේය. නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබා දෙන රාජකීය, ආනන්ද, නාලන්ද, විශාකා, දේවි බාලිකා වැනි පාසල් රාශියක් සුපිරි තලයට වර්ධනය වූ අතර සමහර පාසල් අසාර්ථක වී වැසී ගියේය. අදටත් රජයේ සමහර පාසල් වැසෙමින් පවතී. ශාන්ත තෝමස්, ශාන්ත පීතර, ට්‍රිනිටි, ශාන්ත බ්‍රිජට්, මියුසියස් වැනි පෞද්ගලික අංශයේ මුදල් අයකරන පාසල්ද රටේ ඉතා ඉහල තලයකට නැගුනු අතර පෙම්බ්‍රොක් වැනි සමහර පාසල් අසාර්ථකවී වැසී ගියේය.

90 දශකයේදී හතුපිපෙන්නක් මෙන් රටේ ජාත්‍යන්තර පාසල් විවෘත වූ අතර ඉන් CIS, AIS, OIS වැනි පාසල් කිහිපයක් ජාත්‍යන්තරවද පිළිගැනීමකට ලක්විය. සමහර ඒවා අසාර්ථක වී වැසී ගියේය. අප රටේ නොයෙකුත් ආගමික පසුබිම් වලට අයත් පාසල්ද, ආබාධිත දරුන්වන් සඳහා පාසල්ද ඇත. මේ අනුව සමාජයේ ඕනෑම තරාතිරමක දරුවෙකුට තමන්ට හැකි අයුරින් අධ්‍යාපනය ලැබීමේ ඉඩ ප්‍රස්ථාව ඇත. මෙය සැබෑ "නිදහස් අධ්‍යාපනයයි".  නමුත් එය "නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක්" නොවන බව අප කාටත් පහසුවෙන් වැටහේ. නොමිලේ අධ්‍යාපනය යනු නිදහස් අධ්‍යාපනයේ එක් වැදගත් අංගයක් පමණි. එම අංගය නොතිබුනා නම් මුදල් ගෙවාගත නොහැකි සමාජ පන්තියට අධ්‍යාපනය  අහිමිවේ. එහෙත් "නොමිලේ  අධ්‍යාපනය පමණක්" නිසා මුදල් ගෙවාගත හැකි පන්තියට තමාට මුදල් ගෙවා ලබාගත හැකි  අධ්‍යාපන ඉඩ කඩ ඇහිරෙයි නම් එය නිදහස්  අධ්‍යාපනය නොවේ. 

ලංකාවේ නොමිලේ අධ්‍යාපනය  දෙන පාසල් ටික විතරක් තිබුනා නම් අද ඇතිවන තත්වය කුමක්දැයි වටහා ගන්න. මුදල් ගෙවා අධ්‍යාපනය දෙන පාසල් වලින් බිහිවී රට කරවන තැනටම ගිය ඩී එස්, ඩඩ්ලි, එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී, සිරිමාවෝ, චන්ද්‍රිකා ආදීන් ගැන සිතන්න. මෙම පාසල් වලින් බිහිවූ දක්ෂ ක්‍රීඩකයෝ, ව්‍යාපාරිකයෝ, කලාකරුවෝ සහ යුද්ධයේදී දිවිදුන් රණ විරුවෝද බොහෝමයකි. ඒ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ ඵලයන්ය.

අවාසනාවකට අප රටේ තෘතික අධ්‍යාපනය මෙම "නිදහස් අධ්‍යාපන" සංකල්පයෙන් බැහැරවී "නොමිලේ අධ්‍යාපනය" නම් තැනට තල්ලු විය. මෙහි අහිතකර ප්‍රතිපල රාශියක් අද අපි විඳිමින් සිටිමු. 

මුලින්ම අප අවබෝධ කරගත යුත්තේ, තෘතික මට්ටමේදී නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක් යන සංකල්පය අද කියුබාව හැර ලොව කිසිම රටක නොමැති බවයි (මා දන්නා තරමින්).  අවාසනාවකට ලංකාවේ එය ඇත්තේද නැත,  නැත්තේද නැත. මේ තත්වය තුල ජනතාව වඩා අසීරු තත්වයකට පත්ව ඇත. කියුබාවේ සරසවි අධ්‍යාපනය ලැබීමට සුදුසු අයුරින් ද්විතීක අධ්‍යාපනය අවසන් කරන සෑම දරුවෙකුටම එම අවස්ථාව හිමිවේ. එබැවින් පෞද්ගලික සරසවිවල අවශ්‍යතාවයක් නොදැනේ. එහෙත් ලංකාවේ සරසවියකට ඇතුල්වීමට හැකියාව ලැබෙන්නේ උසස් පෙළ විභාගය සමත්වන (එනම් සරසවි අධ්‍යාපනයට සුදුසුකම් ලබන) සිසුන්ගෙන් 15%-20% අතර ප්‍රමාණයකටය. ඉතිරි 80%-85% ට නොමිලේ දෙන සරසවි අධ්‍යාපනයත් නැත. මුදල් ගෙවා සරසවි අධ්‍යාපනය ලබන්නට ඉඩකඩද නැත. මේ කිනම් "නිදහස් අධ්‍යාපනයක්" ද?

මෙහිදී මා භාවිතා කරන පෞද්ගලික සරසවි යන යෙදුම එතරම් සුදුසු නොවේ. මන්ද බොහෝ රටවල රජය මගින් පාලනය වන සරසවිවලද අධ්‍යාපනය සඳහා යම් මුදලක් අයකරන බැවිනි. එහෙත් ලංකාවේ මුදල් අයකරන සරසවි සඳහාම පෞද්ගලික සරසවි යන්න යෙදීම සුලබ බැවින් මමද එය භාවිතා කරමි.

ලංකාවේ පෞද්ගලික සරසවි කළඑලියට ඒම වැළකීමෙන් මැද මධ්‍යම පන්තියෙන් බිහිවන්න සිටි වියතුන් බොහොමයක් ද්විතික අධ්‍යාපනයෙන් එහා යාමට නොහැකිව අතරමන් විය. ලංකාවේ පෞද්ගලික සරසවි තිබුනා නම් මේ බොහෝ අයෙකුට උධිධාරීන් හෝ ආචාර්ය වරුන් වීමට තරම් මුදල් වැය කිරීමේ හැකියාවක් තිබුණි. එසේ වුයේ නම් ඍජු හා වක්‍ර රැකියා අවස්ථා රාශියක් බිහිවන්නට තිබුණි. 50,000 වන හොර දොස්තරලා වෙනුවට නියම දොස්තරලා රටේ සේවය කරන්නට තිබුණි. එහෙත් එය එසේ නොම විය. මන්ද තෘතික අධ්‍යාපනය තුල "නිදහස" නොතිබුන බැවිනි.

අප රටේ සුපිරි ධනපති පන්තියට කවදාවත් ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල වල අවශ්‍යතාවයක් නොවිය. ඔවුන්ගේ දරුවන් යුරෝපයේ (විශේෂයෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ) හෝ ඇමරිකාවේ සරසවි වල අධ්‍යාපනය හැදෑරිය. ඉහල මධ්‍යම පන්තිකයාද කෙසේ හෝ තම දරුවන් වෙන රටක උපාධියක් සඳහා පිටත් කර හැරියේය. මුලදී ඔවුන්ද යුරෝපීය සරසවි කෙරේ සිත යොමු කළ අතර පසුව, ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය හරහා මැලේසියාව, තායිලන්තය  සිංගප්පුරුව වෙත ගමන් කළේය. 90 දශකයේදී ලැට්වියාව, ලිතුවේනියාව ආදී පරණ සෝවියට් දේශයෙන් කැඩී ගිය බෝල්කන් රටවල්වල සරසවි ඔවුන් අතර ප්‍රචලිත විය. ඉන්දියාව කවදත් තරමක් හැකියාව ඇති මැද මධ්‍යම පන්තියේ දරුවන්ට සරසවි  වරම් ලැබීමේ මාර්ගයක් විය. අද ඊටත් වඩා ජනප්‍රිය බංගලාදේශයේ සරසවිය. මේවන විට ලංකාවේ සිටින  ධනවත්  වෛද්‍යවරු සැහෙන දෙනෙකුගේ දරුවෝ බංගලාදේශයේ හා වියට්නාමයේ සරසවි වල වෛද්‍ය විද්‍යාව හදාරති. 

ලංකාවෙන් මැලේසියාවේ සරසවි වලට පමණක් වසරකට සිසුන්ගෙන් ලැබෙන අදායම දල වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 10 කට අධිකය. මුළු ලෝකයේම සරසවි වල ඉගෙනුම හදාරන අපේ දරුවන් නිසා රටෙන් ඉවතට ඇදෙන මුදල ඔබට සිතා ගත හැක. මෙම ගණනය කිරීම් වලට විදේශගත වීම සඳහා සහ විදේශයක ජීවත්වීම සඳහා වැයවන මුදල එකතු කර නැති බව සලකන්න.  

වසර 2001-2003 වකවානුව තුල නව ප්‍රවණතාවයක් වුයේ විදේශ සරසවි වලට අනුයුක්ත ශාකා සරසවි ලංකාවේ පිහිටුවීමයි. මෙය මැද මධ්‍යම පන්තියට මහත් අස්වැසිල්ලක් විය. වසර දෙකක් හෝ තුනක් ලංකාවේ ඉගෙනීම කර අවසාන වසර හෝ වසර කිහිපය සඳහා වෙන රටකට යාම මෙහිදී සිදුවිය. මුළු උපාධියම වෙන රටක කරනවාට වඩා මෙහිදී දැරිය යුතු වියදම සැහෙන්න අඩුය. කෙසේ නමුත් මෙම ක්‍රමයේදීද වැඩි මුදලක් අපේ රටෙන් ඉවතට ඇදෙයි. 

……………..

පෞද්ගලික සරසවි නොතිබුණා කියා අපේ රටේ නොමිලේ අධ්‍යාපනය දෙන සරසවි දියුණුවී තිබේද

ප්‍රථමික හා ද්විතීක අධ්‍යාපන ස්ථර වලදී අඩුපාඩුකම් මධ්‍යයේ වුවද අපේ පාසල් පද්ධතිය ලොව බොහෝ රටවල ඉහල ඇගයීමකට ලක්වේ. මෙය රජයේ මෙන්ම පෞද්ගලික පාසල්වලටද එකසේ පොදුය. මා කලින් සදහන් කල ආකාරයට වසර විස්සකට අඩු කාලයකදී බිහිවූ ජාත්‍යන්තර පාසල් කිහිපයක්ම බ්‍රිතාන්‍යයේ පවා හොඳ ඇගයීමකට ලක් වෙමින් පවතී. එහෙත් නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක් වූ අපේ සරසවිවල තත්වය කණගාටුදායකය. ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම් කිහිපයක අපේ සරසවි ඉතා අසාර්ථක අංකනයක් ලබා ගනී. ලොව ඉතා දිළිඳු රටවල් වන බංගලාදේශයේ හා සිම්බාබ්වේ හි සරසවි පවා අපට ඉදිරියෙන් සිටිතී. 

පර්යේෂකයන්ගේ වර්ගීකරණය (H-අංකනය) අනුව ගත්තත් අපේ ජේෂ්ඨ මහාචාර්යවරුන් පවා ඉතා පහල අංකනයක හෝ අංකනයක් නොමැති තත්වයකට පත්ව ඇත. මෙය අපේ රටෙන් බිහිවන විද්වතුන්ගේ හැකියාවේ අඩුවක් ලෙස මම නොදකිමි. අනූව දශකයේ මුල් හා මැද භාගයේ ප්‍රථම උපාධිය අපේ සරසවි වලින් ලබාගෙන සංවර්ධිත රටවලට සංක්‍රමණය වී අධ්‍යන/පර්යේෂණ අංශයේ රැකියාව කරන බහුතරයක් SCOPUS H-අංකනය ඉතා ඉහල අගයක රඳවාගෙන ඇත. මෙම තත්වය තේරුම් ගැනීමට මම පහත උදාහරණය ඉදිරිපත් කරමි.

දශක ගණනාවක හෝ ශත වර්ෂයකට ආසන්න කාලයක සිට පැවත එන ලංකාවේ සරසවි බොහෝ ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම් වලට ඇතුලත්වන්නේද නැත. වසර 1997 දී ආරම්බ කළ මා කලින් සේවය කල මැලේසියාවේ පුත්‍රා සරසවිය 2019 වන විට QS ජාත්‍යන්තර ශේණිගත කිරීමේ 159 වන ස්ථානයේ පසුවේ. මෙය රජයේ සරසවියකි. එහෙත් ඉගෙනීම සඳහා සිසුන් මුදල් ගෙවිය යුතුය. මෙහි පශ්චාත් උපාධි හදාරන 75% වැඩි පිරිසක් විදේශීය සිසු සිසුවියෝ වෙති.

මුදල් ගෙවා අධ්‍යාපනය ලබන සිසුවෝ හැමවිටම තමා ගෙවන මුදලට සරිලන තත්වයක තම සරසවිය තිබෙනවාදැයි සොයති. මෙහිදී සියලු සිසුන් සරසවියේ ශ්‍රේණිගත අංකනයත් පශ්චාත් උපාධි අපේක්ෂකයෙක් නම් සිය පර්යේෂණ මහාචාර්යවරයාගේ H-අංකනයත් සොයා බැලීමට උත්සුක වෙති. මේ නිසා හැකි ඉක්මනින් සිය අංකනයන් ඉහලට ගෙන ඒමට බලධාරීන්ද කථිකාචාර්ය වරුන්ද නිබඳ උත්සහ දරති.  

අපේ සරසවි වලට මේ සඳහා අවශ්‍යතාවයක් නැත. මන්ද උසස්පෙළ සමත්ව සරසවි වරම් ලබන සිසුන්ට වෙන විකල්පයක් නොමැති බැවිනි. ඉතා කුඩා රටවල් වන සිංගප්පුරුවෙත්, හොංකොං  සහ තායිවානයෙහිත් විශ්වවිද්‍යාල අද ලෝකයේ ඉහලම තලයේ පසුවනු දකින විට දීර්ඝ කාලීන අධ්‍යාපන පද්ධතියක් ඇති ලංකාවේ සරසවි වල තත්වය ගැන ඇතිවන්නේ සංවේගයකි.  

……………..

තත්වය එසේ නම් පෞද්ගලික සරසවි විරෝධයේ හරය කුමක්ද?

පෞද්ගලික සරසවි විවෘත කිරීමෙන් අපේ දැනට සරසවි වරම් ලබන සිසු ප්‍රමාණයේ වර්ධනයක් මිස අඩුවීමක් නොවේ. මෙය රටට යහපත් වාතාවරණයකි. 

පෞද්ගලික සරසවිවල ප්‍රමිතිය පාලනය කිරීම සඳහා රජය මැදිහත් විය යුතුය. කෙසේ වුවත් මෙම සරසවි වලට නිරතුරු තම ප්‍රමිතිය ඉහලට ගෙන ඒමට සිදුවේ. නොඑසේ නම් ටික කලකින් ඔවුන් ගේ පැවැත්ම නිම වනු ඇත. ඔවුන්ට සෑම විටම අනෙකුත් සරසවි සමග තරඟයක් දීමට සිදුවේ. මේ නිසා ඉහල H-අංකනයක් ඇති කථිකාචාර්ය වරුන් බදවා ගැනීමටත් සිටින අයගේ අංකනය වැඩි කරගන්නා ලෙස ඔවුන් ධෛර්යමත් කිරීමටත් (වැඩිවන අංකනය සඳහා ගෙවීමක් හෝ වර ප්‍රදානයක් කිරීමෙන්) මෙම සරසවි බලධාරීන්ට නිරතුරුව සිදුවේ. සරසවියේ ශ්‍රේණිගත වීම සඳහා වඩාත්ම බලපෑමක් සිදුවන්නේ අධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය මගිනි. 

මේ වන විට ඇමෙරිකාවේ හා කැනඩාවේ පදිංචිව සිටි ඉන්දියානුවන් විශාල  සංඛ්‍යාවක් දිනපතා සිය රටට එමින් පවතී. මෙය ඉන්දියාවේ ඇතිවී තිබෙන ආර්ථික ප්‍රබෝධයත් ඇමෙරිකාව ආදී රටවල ඇතිව තිබෙන ආර්ථික අර්බුදයත් නිසාවෙනි. අප මේ තත්වය දෙස සැලකිල්ලෙන් බැලිය යුතුය. රට තුල අධ්‍යාපන ප්‍රබෝධයක් ඇතිවේ නම් ඇමෙරිකාවේ සහ අනෙකුත් දියුණු රටවල සරසවි බබළවන අපේ වියතුන්ද මෙරටට නැවත ගෙන්වා ගැනීමට නොහැකි නොවනු ඇත. 

මා දකින ලෙස මෙහිදී සිදුවිය හැක්කේ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලවල ප්‍රමිතිය පහල මට්ටමක තිබීම නොව එය කෙටි කලකින්ම රජයේ සරසවි අභිබවා ඉහලට යාමයි. මෙය පැහැදිලි කිරීමට මම අද පවතින ද්විතික අධ්‍යාපනයෙන් උදාහරණයක් ගනිමි. 

සමීක්ෂණයක් කළහොත්, මේ වනවිට රාජකීය විදුහලෙන් අස්වී CIS සහ AIS ජාත්‍යන්තර පාසල් වලට පමණක් ඇතුළුවන සිසුන් ගණන සැහෙන්න ප්‍රමාණයක් බව පෙනෙනු ඇත. මේ තත්වයට හේතුව රාජකීය විදුහලේ අධ්‍යාපන තත්වය බාලවීම නොවේ. ඒම පාසලේ අධ්‍යාපන මට්ටම පෙර දිනටත් වඩා වැඩිවී ඇති බව මගේ හැඟීමයි. නමුත් සිදුවී ඇත්තේ මෙම ජාත්‍යන්තර පාසල් ඉතා ඉහල ප්‍රගතියක් සීග්‍රයෙන් අත්පත් කරගැනීමයි. මෙය මා දකින ආකාරයට අධ්‍යාපනයේ ඇතිවී තිබෙන හොඳ සෞඛ්‍ය සම්පන්න තත්වයකි. දැන් කලයුත්තේ රාජකීය විදුහලේ ප්‍රගතිය වැඩි දියුණු කිරීමද නැතිනම් ජාත්‍යන්තර පාසල් වසා දැමීමද යන්න ඔබ කල්පනා කර බලන්න.
 
ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල හෝ ආසියානු ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ඉහලම ඇති සරසවි 100 දෙස බලන්න. ඉන් එකක්වත් නොමිලේ අධ්‍යාපනය දෙන සරසවි නොවේ. දකුණු ආසියාවේ ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල ඇති මුල් සරසවි 7 ම මුදල් අයකර අධ්‍යාපනය ලබාදෙන ඉන්දියාවේ සරසවිය. මුදල් අයකර අධ්‍යාපනය ලබාදෙන සරසවි වල ප්‍රමිතිය පාලනය කල නොහැකි නම් මේ තත්වය ඇතිවුයේ කෙසේදැයි කල්පනා කර බලන්න. 

රජයේ සරසවි වල සිටින සාර්ථක කථිකාචාර්යවරු එයින් ඉවත් වී මෙම පෞද්ගලික සරසවි වලට එක්වෙතැයි යන තර්කයද මා පිළිගන්නේ නැත. ඔවුන් එසේ එක්වෙයි නම් එසේ වන්නේ ඔවුන්ගේ සේවයට සරිලන වැටුපක් පෞද්ගලික සරසවි වලින් ගෙවන බැවිනි. මේ සඳහා පිළියම පෞද්ගලික සරසවි තහනම් කිරීමද? 

අපේ කලාපයේ ඉන්දියාව, බංගලාදේශය, පකිස්ථානය වැනි අනෙකුත් රටවල්වල නොමිලේ තෘතික අධ්‍යාපනය දෙන රජයේ සරසවිද, මුදලට අධ්‍යාපනය දෙන රජයේ මෙන්ම පෞද්ගලික සරසවිද ඇත. මේ රටවල සිදු නොවන දෙයක් ලංකාවේ පමණක් සිදුවිය හැකිද. 

අනෙක් අතට වෛද්‍ය වෘතිය සලකන්න. අද ඉතා ඉහල තත්වයේ පෞද්ගලික රෝහල් ගණනාවක් ලංකාවේ ඇත. මේ නිසා රජයේ රෝහල්වල සේවය කරන හොඳ වෛද්‍යවරු එයින් ඉවත් වී පෞද්ගලික රෝහල්වල සේවයට යන්නේ නැත. ඔවුන් බොහෝවිට රජයේ රෝහලේ මෙන්ම පෞද්ගලික රෝහලේද සේවය කරයි. සිදුවන්නේ වෛද්‍යවරයාගේ සේවය රජයේ රෝහලටත් පෞද්ගලික රෝහලටත් දෙකටම ලැබීමයි. අන්තිමට සිදුවී ඇත්තේ රටේ සිටින වෛද්‍යවරයාගේ සේවය උපරිම අයුරින් රටට ලැබීමයි. සිදුවිය යුත්තේ මෙයද නැත්නම් සියලු පෞද්ගලික රෝහල් වසා දැමීමද?

පෞද්ගලික සරසවි විවෘත කිරීමේදී ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳවද අදාළ පාර්ශව දැනුවත් විය යුතුය. ප්‍රයෝගික පුහුණුව සඳහා ශික්ෂණ රෝහලක් නොමැතිව අරඹන වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් අසාර්ථක වන බව නොකිවමනාය. ලෝකයේ සාර්ථක වෛද්‍ය විද්‍යාල සියල්ලටම පාහේ තමාගේම වූ ශික්ෂණ රෝහලක් ඇත. ඒම රෝහල් බොහෝ විට තත්වයෙන් උසස් බැවින් තමා සිසු අධ්‍යාපනයට උදව් විය යුතු බව දැන ගත්තත් බොහෝ රෝගීන් ඒම රෝහල් වෙත පැමිණේ. ඇමරිකාවේ බොහෝ වෛද්‍ය විද්‍යාලවල වැඩිම ආදායමක් ලැබෙන්නේ සිසුන්ගෙන් නොව ශික්ෂණ රෝහලෙනි. වෛද්‍ය විද්‍යාලය සමගම ශික්ෂණ රෝහලක් ඇති කිරීමෙන් සිසුන්ට මෙන්ම රටටද වන්නේ යහපතකි. 

ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනය තෘතික මට්ටමේදී ස්ථාපිත කිරීමට නම් ගත යුතු ක්‍රියා මාර්ග දෙකකි. ඉන් පළමුවැන්න නම් සුදුසුකම් ලබන සියලුම සිසුනට නොමිලේ සරසවි අධ්‍යාපනය ලබා දීමයි. දෙවැන්න සරසවි වරම් නොලබන සිසුන්ගෙන් යම් කොටසකට හෝ උපාධියක් ලැබීමට හැකිවන අයුරින් පෞද්ගලික සරසවි ඇති කිරීමයි. රජය හෝ වෙනයම් ආයතන වලින්  මෙම සරසවි සඳහා සිසුන්ට පුර්ණ සහ පාර්ශ්වික ශිෂ්‍යත්ව ලබා දීම මගින් සරසවි වරම් ලබන සිසුන් ගණන තව වැඩිකළ හැක.

මිලියන 11 ක් ජනගහනය සහිත කියුබාවේ සරසවි ධාරිතාව ලංකාවේ මෙන් 5 ගුණයකට ආසන්නය. එසේනම් මිලියන 23 ක ජනගහනයක් සිටින ලංකාවේ සරසවි සුදුසුකම් ලබන සිසුන් සියල්ලටම උපාධිය ලබාගැනීමේ අවස්ථාව නොමිලේ ලබාදීමට අපි තව කොපමණ දුර යා යුතුදැයි ඔබට සිතා ගත හැක. ප්‍රයෝගිකව මෙය කළ නොහැක්කකි. කළ හැකි නම් ඊට කලින් කලයුතු දේ තව බොහොම ඇත. සරසවි අධ්‍යාපනයට සුදුසුකම් ලබා එයට වරම් නොලැබෙන සිසුන්ගෙන් කොටසකට හෝ අවස්ථාවක් ලබා දීමට නම් පෞද්ගලික සරසවි හැරෙන්නට අපිට වෙන විසඳුමක් නැත.

"නිදහස් අධ්‍යාපනය රැකගනිව්" යන්න පසුගිය වසර තිහක පමණ කාලයක පටන් අද දක්වා හොඳ සටන් පාඨයකි. සටන් පාඨ වලින් රටක් දියුණු කළ හැකි නම් අද ලංකාව ලෝකයේ දියුණුම රටවලින් එකක් විය යුතුය.

මෙහිදී අප සැලකිය යුතු කරුණ නම් තෘතික මට්ටමේදී අපේ රටේ කිසි දිනක නිදහස් අධ්‍යාපනයක් නොතිබුණ බවයි. නැවතත් මා අවධාරණය කරන්නේ සරසවි අධ්‍යාපනයට සුදුසුකම් ලබන සිසුන්ගෙන් 85% ට පමණ සරසවි යාමට නොහැකි නම් එහි නිදහස් අධ්‍යාපනයක් නොමැති බවයි. 

"නිදහස් අධ්‍යාපනය" ලෙස නම් කළ මිනි පෙට්ටිය ඔසවාගෙන යන දරුවන්ට මම මෙසේ කියමි. ඔබේ සටන "නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක්" ලෙස වෙනස් කළහොත් ඔබට ඔබ යන ගමනට යම් හරයක් එකතු කළ හැක. එහෙත් ඉන් රටට ප්‍රයෝගික සුගතියක් වෙත් දැයි ඔබ කල්පනා කර බලන්න.

නොඑසේ නම් ඔබ ඇත්තටම ඔසවාගෙන යන්නේ "නිදහස් අධ්‍යාපනයේ තිඹිරිගෙයිහිම මළගම" බව ඔබ තේරුම් ගන්න.

අවසාන වශයෙන් මම ඔබට යමක් පවසමි. ඔබට ඔබගේ අධ්‍යාපන අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට පැහැදිලි අයිතියක් ඇත. එහෙත් ඔබට අනෙකාගේ අධ්‍යාපනය නවතන්න යැයි ඉල්ලීමට කිසිඳු අයිතියක් නැත. එය මානුෂික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරන සාපරාධී ක්‍රියාවක් බව තේරුම් ගන්න. 


……………………..

 වැඩිදුර කියවීමට කැමති අයට


ලෝකයේ ඇති ඉතා ඉහල ශ්‍රේණිගත කිරීම් වලට ඇතුලත්වන බොහෝ (සෑම කීවත් නිවැරදිය) මහජන / ජාතික විශ්ව විද්‍යාල සිසුන්ගෙන් මුදල් අයකරයි. උදාහරණයකට University of California (Berkeley) හි ප්‍රථම උපාධිය සඳහා වැය වන මුදල පහත දිගුවෙන් බලන්න. එය ඇමරිකානු සිසුවෙක්  සඳහා රුපියල් මිලියන  8 ක් පමණ වන අතර විදෙස් සිසුවෙකු සඳහා රුපියල් මිලියන 14 ක් පමණ වේ.

http://admissions.berkeley.edu/costofattendance

මා රජයේ සහ පෞද්ගලික ලෙස විශ්වවිද්‍යාල වර්ග කිරීම කෙරෙහි දැඩි අකමැත්තක් දක්වන්නේද මේ නිසාය. එය බොහෝ දෙනා නොමග යවන සුළුය. රාජ්‍ය පරිපාලනය, රාජ්‍ය සන්තකය, රාජ්‍ය දායකත්වය, රාජ්‍ය මැදිහත්වීම සහ රාජ්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ විශ්ව විද්‍යාල පාලනය වීම වඩාත් ඵලදායකය. පුර්ණ පෞද්ගලික අංශයේ සරසවි පවා UGC අධීක්ෂණය යටතේ පැවතිය යුතු බව මගේ වැටහීමයි. නමුත් මේ ආයතන වලින් සියලු දෙනාටම නොමිලේ අධ්‍යාපනය දිය යුතු යැයි මා පවසන්නේ නැත. ඇත්තටම සියළු සරසවි නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබාදීම යනු හුදෙක් රට අගාධයකට ඇද දමන සංඛල්පයකි. මා එරෙහි වන්නේ එයටයි. මෙතෙක් එවන් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමෙන් අප රටට අත්වූ සෙතක් ඇත්දැයි කල්පනා කර බැලීම වටියි.

මා මෙහිදී බලන්නේ මේ ප්‍රශ්ණයේ විසල් දර්ශණය (big picture) දෙසයි. SAITM, SLIIT, වැනි ආයතන අධ්‍යාපනයේ නිදහස (Freedom of Education) සමග ඇතිවන ප්‍රාථමික අවස්ථාවයි. මෙබඳු ආයතනවල බොහෝ අඩු පාඩුකම් ඇති අතර එම වැරදි නිවැරදි කරගැනීමට සටන් වැදීමේ කිසිඳු වරදක් නැත. ඔබ සඳහන් කරන මුදල් අයකරන ඉහල ප්‍රමිතියේ මහජන / ජාතික / පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල දක්වා ගමන් කිරීමට යම් කාලයක් ගතවේ. නමුත් එහි ප්‍රාථමික අවධිය අප පසුකල යුතුය. මෙම SAITM / SLIIT යුගය අප පසුකල යුතුව තිබුනේ 80 / 90 දශක වලයි. එසේ නම් මේ වන විට අප NUS, Monash යුගයක ඉන්නට තිබුණි. අවාසනාවට එසේ සිදු වුයේ නැත. ලාබ නොලබන පෞද්ගලික සරසවියක් (Harverd, Yale, MIT වැනි සරසවිවලට අදාළ ව්‍යාපාරික මොඩලය) ලෙස 80 දශකයේදී ඇරඹි උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලය (NCMC) අපි තිඹිරි ගෙයිහිදීම මරා ගතිමු. ඒ පිළිබඳව අදද උදම් අනමු.

උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයට එරෙහිව පැවති දැවැත්ත විරෝධය හමුවේ එය රජයට පවරා ගෙන නොමිළේ අධ්‍යාපනය දීමේ තත්වයට පත් කළේය. එමගින් කී දහසකට නොමිළේ අධ්‍යාපනය ලැබුණාදැයි කියමින් සමහරුන් සතුටු වෙති. නමුත් මෙහිදී බොහෝ දෙනෙකුට අමතක වන්නේ එම නොමිළේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් රටේ දුප්පතුන් කී දෙනෙකු මත බර පැටවුනාද යන්නයි.

රජයට තවත් වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් හදන්න හැකියාව තිබුණා නම් කල යුතුව තිබුනේ NCMC එක එලෙසම තබා ගෙන අනෙක සෑදීමයි. එසේ නම් රටට වෛද්‍ය විද්‍යාල දෙකක් ලැබෙනු ඇත. 

අප විසින් තිඹිරි ගෙයිහිදීම මරාගත් ඒ පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය, එය ගොඩනැගීමට මුල්වූ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේම දායකත්වයෙන් International Medical University (IMU) නමින් ඊට වසර කිහිපයකට පසු මැලේසියාවේ බිහිවිය. අද එය ලොව පවතින උසස් පිළිගැනීමක් ඇති වෛද්‍ය විද්‍යාලයකි. ලාංකිකයෝ විශාල පිරිසක් මැලේසියාවට ඩොලර් මිලියන ගණනක් මුදල් ගෙවාගෙන එහි ඉගෙන ගනිති. 

දැන් ඔබට සතුටුද?

නොමිළේ අධ්‍යාපනය ඉල්ලා කෑගසන අයම ඒ වෙනුවෙන් බඩු මිල වැඩිවන විට, මාසේ අන්තිමට ලැබෙන බිල් පත් දෙස බලන විට නැවතත් මරහඬ තලති. සියලු දෙනාටම නොමිළේ අධ්‍යාපනය දිය හැකි තරම් මුදල් ඇත්නම් කිසිම රජයක් එය නොකර සිටිනු ඇතැයි මම නොසිතමි. එහෙත් ලංකාව වැනි රටක් දිවිය යුත්තේ අතිශයින්ම ඇහිරුණු මුදල් පසුම්බියකිනි. ඔබගේ පියාට ලැබෙන මාසික පඩිය මෙන් දෙගුණයක් ඔබ වෙනුවෙන් වියදම් කරන්න කියා ඔබ මොන තරම් අඬා වැලපුනත් වැඩක් වේද?

හැමදේම නිකම් දීපියව් කියා හඬ තැලීම වියත් නොවූ සමාජයක අනාගත දේශපාලකයෙක් වීමට ඇති කෙටිම මගයි. පසු කලෙක මේ හඬ තලන්නෝ බොහෝ දෙනෙක් නතර වන්නේ ප්‍රති විරුද්ධ තලයකයි. එදා රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය වසා දැමීමට පෙරමුණේ සිටි ක්‍රියාකාරී නායකයා පසුව SAITM හි උප කුලපතිවරයා විය. රාජිත සේනාරත්න, එස් බී දිසානායක යනු පෞද්ගලික සරසවි වලට එරෙහිව එදා මරහඬ තැලූ පෙරමුණේ රාළලාය.

ඔබ යතාර්ථයෙන් බැහැරව සිටින තාක් කල් ලංකාව පසු පසට ඇදී යාම වැළකිය නොහැක. 

කොරෝනාවෙන් පසුව අවදිවන ඔබ කුහක, පසුගාමී චින්තනය මදකට පසෙකින් තබා අළුතින් සිතන්න. 

ඔබ අද දුප්පතෙකු වන්නට හැක. එහෙත් ඔබ ඒ දුප්පත්කම ආභරණයක් ලෙස දිවි ඇති තෙක් පැළඳිය යුතු නොවේ. එහෙත් දේශපාලුවාගේ ඒකායන අරමුණ ඔබ එය සදාකාලිකව පැළඳ සිට ඔබේ දරුවාටද පැළඳ වීමයි.















Tuesday, 12 May 2020

නොපෙනෙන ගිනි පෙනෙන කල


එය 2009 වසරේ මැයි මස අවසන් සතියයි. ලංකාවේ යුද්ධය නිම වුනත් එහි අවසන් ගිනි පුපුරු තැනින් තැන විහිදෙමින් තිබුණි. මා එවන විට සිටියේ ස්වීඩනයේය. ලංකාවේ එවකට පැවති ප්‍රධාන පුවත්පතක සේවය කල මාව නමින් හඳුනන මහතෙක් ඊමේලයක් මගින් ඉල්ලීමක් කළේය. එනම් ජනතාවට දැනෙන, යුද්ධ ජයග්‍රහණයෙන් ඔබ්බට වූ යමක් පිළිබඳව මට ලිපියක් ලියා දිය හැකිද යන්නය. මා ඔහුගේ අපේක්‍ෂාව වරදවා තේරුම් ගත්තා යැයි අද මට සිතේ. 

මට තවමත් එම ලිපියේ ශිර්ෂ පාඨය මතකය. 

කොටි සංවිධානය කල යුතුව තිබුණ දේ!

මම සතියක් පමණ කාලයක් ඉතා වෙහෙසවී කරුණු රැස් කර LTTE සංවිධානය යුද්ධය සඳහා වැය කල මුළු මුදල සහ සම්පත් පිළිබඳව ඇස්තමේන්තුවක් සකස් කලෙමි. ඉන් පසු ලංකාවේ ව්‍යාපාර හා ඉඩකඩම්වල වත්කම් පිළිබඳව තක්සේරුවක් කරමින් මා පෙන්වා දුන්නේ කොටි සංවිධානය සතුව තිබූ සහ දැනටත් තිබෙන වත්කම් වලින් 90% පමණ වැය කළා නම් ලංකාවේ තිබෙන ව්‍යාපාර සහ අධි වටිනාකමකින් යුත් ඉඩකඩම් වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් නිත්‍යානුකූලව ඔවුන් සතු කරගත හැකිව තිබූ බවයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් මාධ්‍ය ආයතන, සුපිරි වෙළඳ සැල්, වෙළඳ ප්‍රචාරණ සමාගම්, මුල්‍ය ගනුදෙනු හා සම්බන්ධ ආයතන, ප්‍රවාහන සේවය සහ නිවාස සංකීර්ණ වල අයිතිය පවරා ගැනීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව මම පෙන්වා  දුනිමි.

ලිපියට අගය එකතු කිරීමක් ලෙස මම සංක්‍රමණික ඉන්දියානුවන් කෙන්යාව, ටැන්සානියාව, දකුණු අප්‍රිකාව ආදී රටවල මෙන්ම කැනඩාව, සහ යුරෝපය ආදී බටහිර ලෝකයේද සුදු මිනිසුන්ගේ ව්‍යාපාර සුක්‍ෂමව අත්පත් කරගැනීම සඳහා යෙදු ක්‍රමෝපායන් පිළිබඳවද විග්‍රහයක් කලෙමි. අවසානයේ මගේ නිගමනය වුයේ LTTE සංවිධානය 1990 දී මේ ව්‍යාපෘතිය ඇරඹුවා නම් 2010 වන විට ඔවුන්ට ලේ සෙලවීමකින් තොරවම ඊළම නොව මුළු ලංකාවම අත්පත් කරගත හැකිව තිබූ බවයි. එසේ නම් ජාත්‍යන්තරයද ඔවුනට දිනාගත හැකිව තිබුණේය.

එම ලිපිය කිසිදාක පල නොවීය. මගෙන් ඉල්ලීම කල මහතාගෙන්ද කිසිඳු ප්‍රතිචාරයක් නොලැබුණි. එය හොඳකට වුවා යයි අද මට සිතේ. මම පසුගිය දින කිහිපයේ ගලවා පසෙක දමා තිබූ පරණ පරිඝනක වල hard disc පීරමින් මෙම ලිපිය සෙව්වත් එය හමුවුණේ නැත. 

කෙසේ නමුත් මට සිතුණු දේ පසු කාලයකදී වත් කොටි සංවිධානයේ නෂ්ඨාවශේෂ වලට නොසිතුණා යයි මම කිසිසේත් නොසිතමි. යුකැලිප්ටස් කැලයක බිම වැටුණු කොළ රොඩු තට්ටුවට යටින් දිවෙන ලැව් ගින්නක් සේ මේ තත්වය ලංකාවේ ප්‍රධාන නගර පුරා මේ වන විට දිවයන බවට මට ඉවක් දැනේ. 



Sunday, 3 May 2020

සුළඟට පාවෙන ලංකාවේ එළවලු ගොවියා


මීට වසර 20 කට පමණ පෙර මගේ කිට්ටුවන්ත මිතුරෙක් මා හමුවට පැමිණියේය. ඔහු එවකට කුරුවිට ප්‍රදේශයේ කුඩා පරිමාණයෙන් මැණික් ව්‍යාපාරයේ යෙදී සිටියේය. 

"මචං නියම බිස්නස් එකක් තියෙනවා ඉන්වෙස්ට් කරනවා නම්. මම වැලිමඩ පැත්තේ පොඩි ඉඩමක් බදු අරන් අල හිටෙව්වා. උඹට හිතාගන්න පුලුවන්ද ප්‍රොෆිට් එක? එකට පහයි. වෙන කිසිම දේකින් ඔහොම ප්රෝෆිට් හොයන්න බැහැ මචං". ඔහු ඉතා තර්කනුකූලව තම ආයෝජනය සහ ලාබය පිලිබඳ අවංක විවරණයක් කළේය. 

මේ සැරේ මම අක්කර පහක අල දානවා. උඹ කැමතිද 50% දාන්න? ෂුවර් ප්‍රොෆිට් කේස් මචං". මට ඔහු කියූ අක්කර ප්‍රමාණය හරියටම මතක නැත. එය 5 ක් හෝ 15 ක් විය යුතුය. 

මගේ මිතුරා ඉතා විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයෙකි. මේ යෝජනාව ඉතා වාසිදායක බව මට පෙනේ. එහෙත් ඒ වකවානුවේදී මම මගේ වෘත්තියට අදාළ ක්‍ෂේත්‍ර කිහිපයක ආයෝජනය කර තිබුනෙමි. එසේම මගේ බිරිඳගෙන්ද මේ සඳහා ලැබුනේ එතරම් යහපත් ප්‍රතිචාරයක් නොවේ. එබැවින් මම මිතුරාගේ යෝජනාව ඔහුගේ සිත නොතැලෙන සේ ප්‍රතික්‍ෂේප කලෙමි.

එවර අර්තාපල් සඳහා ලැබුණු අධික මිල හේතුවෙන් ඊළඟ කන්නයේදී විශාල පිරිසක් අල වගාවට යොමු වී තිබුණි. එසේම රටේ ඇතිවූ අල හිගය හේතුවෙන් (එසේ යයි හේතු දක්වමින්) එවකට පැවති රජය අල සඳහා තිබූ ආනයනික බදු බොහෝ සෙයින් අඩුකළේය. මෙහි ප්‍රතිපලය වුයේ ඊළඟ කන්නයේ අර්තාපල් ගොවියාට තම අස්වැන්න ඉතා අඩු මිලකටවත් විකුණා ගැනීමට අපහසු වීමයි. මගේ මිතුරා ලක්ෂ ගණනක මුදලක් පාඩු කරගෙන තිබුණි. 

 වරද කොතැනද? 

මේ අර්තාපල් පමණක් නොව ලංකාවේ වවන ලූණු, තක්කාලි, අනෙකුත් එළවලු ආදී බොහොමයක් කෙටි කාලින බෝග සඳහාද  වලංගු වන සත්‍යයකි. එක කන්නයකදී කුමක් හෝ හේතුවක් නිසා බෝගයක මිළ විශාල ලෙස ඉහල ගිය විට සියලු දෙනා එම බෝගය වගා කිරීමට පෙළඹේ. එවිට එහි අස්වැන්න කුණු කොල්ලයටවත් විකුණා ගත නොහැකි තත්වයක් උදාවෙයි. 

එසේම පැවති බොහෝ රජයන් විසින්ද කරනු ලබන ඉතා පහත් නොපනත්කමක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ලංකාවේ ලොකු ලූණු සහ අල සඳහා වැඩි කරනු ලබන බදු පිළිබඳව සලකා බලමු. මේ බෝග වල වැඩි අස්වැන්නක් ලැබුණු විට ගොවියා රැකගැනීමට කියා රජය මේ සඳහා වන ආනයනික බදු ඉහල දමයි. බැලූ බැල්මට යහපත් ක්‍රියාවක් සේ පෙනෙන නමුත් මේ වැඩිකිරීම කරන කාල වකවානු පිළිබඳව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය.  

ආණ්ඩුව විසින් ලූණු සහ අල වැඩි අස්වැන්නක් ලැබුණු විට සාමාන්‍යයෙන් අගෝස්තු මැද භාගයේ සිට මේ සඳහා පවතින බද්ද 150% පමණ වැඩි කරයි. මෙහිදී රජය ගෙනෙන තර්කය නම් මෙමගින් ගොවියා ආරක්ෂා කරගත හැකි බවයි. එහෙත් සත්‍ය ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්ය. 

ලංකාවේ අල වගාව පෙබරවාරි-මැයි සහ සැප්තැම්බර්-දෙසැම්බර් කාලවල නුවර එළියේද මැයි-අගෝස්තු අතර බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේද සිදු කෙරේ. මේ අනුව අගෝස්තු වන විට අල වගාවේ අස්වැන්න නෙලාගෙන හමාරය. ලූණු වගාව සාමාන්‍යයෙන් අප්‍රේල් සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කල හැකි අතර සැප්තැම්බරයේ ඇද හැලෙන අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් බොහෝ ප්‍රදේශ වල අගෝස්තු මුල් සතිය වන විට ලූණු අස්වැන්න නෙලා ගනී. ලංකාවේ සාමාන්‍ය ක්‍රමය නම් මේ බෝග දෙක සඳහාම අස්වැන්න නෙලීමට පෙර මිළ ලකුණු කරගෙන තොග වෙළෙන්දාට විකිණීමයි. එවිට තොග වෙළෙන්දා ගොවි පොලට ගොස් අස්වැන්න එකතු කරගනී. මීට අමතරව සුළු පරිමාණ වගා කරුවෝ අස්වැන්න නෙලූ විගසම ලොරිවලින් තොග වෙළදසැල් කරා තම අස්වැන්න ගෙනියති. ඊට හේතුව ඔවුන්ට ගබඩා පහසුකම් නොමැති වීමය.

ඒ අනුව මෙම බදු වැඩි වීම ප්‍රකාශ කරන විට අල සහ ලොකු ලූණු යන නිෂ්පාදන දෙකම තොග වෙළෙන්දා ළඟය.

මේ අනුව මෙම බදු වැඩි කිරීමෙන් විශාල වශයෙන් වාසි ගන්නේ රජය සහ තොග වෙළෙන්දාය.

විඳවන්නේ ගොවියා සහ පාරිභෝගිකයාය. 

මම මැලේසියාව, තායිලන්තය සහ ඊශ්‍රායලය යන රටවල රාජ්‍ය කෘෂි කළමනාකරණය පිළිබඳව යම් පමණකට කරුණු දනිමි. එම රටවල සියළු මහා පරිමාණ ගොවියන් රජයේ අදාළ කෘෂි කළමනාකරණ ආයතනයක ලියා පදිංචි විය යුතුය. සුළු පරිමාණ ගොවියන්ට තම අවශ්‍යතාවය අනුව ප්‍රාදේශීය ආයතනයක ලියා පදිංචි විය හැක. මෙම ආයතන ආර්ථික, කෘෂිකාර්මික, දේශගුණික, සංඛ්යානමය පරාමිති රාශියක් විශ්ලේෂණය කර රටට සහ ගොවියාට උපරිම ලාබයක් ලැබෙන ආකාරයෙන් වගා කලයුතු බෝග මොනවාදැයි සොයාගනී.

මේ අනුව එක් එක් ප්‍රදේශවල ඊළඟ කන්නය හෝ කන්න කිහිපය සඳහා වගා කලයුතු බෝගය රජය විසින් නිර්දේශ කරයි. මහා පරිමාන ගොවියන් මේ නිර්දේශ අනිවාර්යයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කල යුතු අතර සුළු පරිමාණ ගොවියාට ඒ පිළිබඳව ස්වයං තීරණ ගැනීමේ අවස්තාව ලබා දෙයි. ඊශ්‍රායලය මෙම විශ්ලේෂණ සඳහා ලෝක වෙළඳපොලේ හැසිරීමද අධ්‍යනය කරයි. මෙම විශ්ලේෂණයන් සඳහා මේ වනවිට ඉතා නිරවද්‍ය ප්‍රතිදාන ලබාදෙන මෘදුකාංග නිෂ්පාදනය කර ඇත. එබැවින් අවශ්‍ය ආදාන දත්ත සැපයූ විට ඉතා කෙටි කාලයකදී නිර්දේශ ලබාගත හැක. 

ලංකාව ඉතා ඉක්මණින් මෙතැනට පැමිණේවා යැයි අපි ප්‍රර්ථනා කරමු. 



Wednesday, 1 April 2020

Western Civilization - The Bubble




Until as recent as the mid-twentieth century, there were incidents of white Americans hunting the native Indians in the US. From the time that Christopher Columbus stepped on the continent until the occurrence of the Wounded Knee Massacre in the late 19th century, about 12 million native Indians were wiped out by the white invaders from Europe. 

The so called state-sponsored genocide policies in North America, unleashed on indigenous people, had many facets such as mass slaughtering of tribal villages, biological warfare, forced removal from homelands, incarceration, indoctrination of non-indigenous values, forced surgical sterilization of native women, prevention of religious practices, and the list continues. The cruelty extends to burning people live on open stoves and smashing babies on rocks to feed the dogs with their flesh. 

In the guise of helping tribal people, the British military purposefully gave them blankets contaminated with smallpox. This cold blooded murder took the lives of over 100,000 indigenous people in the Mingo, Delaware, Shawnee and other Ohio River nations. The United States government forces followed suit and used similar genocide techniques on the Plains tribes to achieve the same volumes of deaths. 

It is merely 75 years since the European Hitler’s Gestapo massacred over 17 million people during the Holocaust, and American war machine bombed Hiroshima and Nagasaki killing over 100,000 people instantly. The same Americans are responsible for killing a couple of million people in Vietnam during the two-decade  war which ended in 1975. All these cases took majority of the lives of innocent people rather than the combatants’.

The adverse effects of bombs dropped in Japan, at a very unnecessary stage of the WWII, could be seen even many decades later. The spraying of over 70 million litres of deadly chemical agents on the jungles in Vietnam by American war planes to destroy the vegetation where Vietcong guerrillas took shelter, have gruesome effects on scores of poor Vietnamese living in the area even today. These landscapes have fruitless and mutated trees, highly toxic ground water and unliveable environment for the animals. It’s just 35 years since. 

In the 20th and 21st centuries, long after the British stopped invading other people’s lands, US and former Soviet Union (later Russia) kept on poking into the polities of the other countries, killing and injuring millions of innocent people and destroying cities and villages, and even wiping out entire settlements. The list goes as Korea, Vietnam, Afghanistan, Iraq, Syria, Grenada, Lebanon, Libya and the countries beyond the iron curtain.

The above examples clearly show that the so called “Western Civilization”, its decency and democracy, is not even a new born baby compared to the human history. It's a fetus in the womb. No one knows whether it will be delivered as a healthy baby, a stillborn or being aborted even before it comes out. In other words, it is simply a fragile glassware, balanced on a knife edge that can be broken into pieces by one slight air blow. Even in the last few years, we have seen many events of uprising of racist movements among the white Europeans, open racial hatred from even the civil public and visible traces of strong racism in the speeches of the so called “World Leaders”.          

In summary, we are living inside a soap bubble termed civilization, having a false feeling of security. The COVID 19 could easily burst this bubble turning the entire “civilization” into a raging inferno. The fear of the loss of leadership at the helm, and the fear among the rich masses of sharing limited resources with the poor may turn the leaders and the rich into beasts overnight. The leadership may take racially and ethnically biased political decisions that order the distribution of resources and facilities based on nationality, race, skin colour, originality etc. Then the chaos may turn the whole society upside down, resulting random killing, robbing, looting, rioting etc. among the public. 

The way that the world was racing forward for the last couple of decades, the above situation seemed imminent. COVID 19 simply accelerated the process. 

In my own native language, Sinhalese, there is a term “Murugasan Warshawa”, the Rain of Beast Signs. As the end of the human race approaches, the people will encounter acute hunger and fear. Then the Rain of Beast Sign begins pouring. The people who are caught up in this rain see the other people as beasts, so that they will be tempted to kill one another in fear of attack and to alleviate hunger.

Let's prepare ourselves to be protected from the Murugasan Warshawa.