Wednesday, 20 May 2020

නිදහස් අධ්‍යාපනය නිදහස්ද?


මිනි පෙටියක් කර තියාගත් සරසවි සිසුන් හතරදෙනෙක් වෝඩ් පෙදෙසෙන් හැරී විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිසම දෙසට ඇදේ. ඒ පිටුපස ගිරිය පුප්පා කෑගසමින් යන පිරිස අතර මමද පෙරමුණේ සිටියෙමි. මේ ඇදෙන්නේ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ මළගමයි. මිනීපෙට්ටිය නිදහස් අධ්‍යාපනය සංකේත වත් කරයි.

ඒ 87 වසරේ මුල් මාස කිහිපයයි. අපි සරසවියට ඇතුළු වී ඉතා ටික කලකි. පිටිපස්සෙන් දෙන උපදෙස් වලින් ඔබ්බට සිතන්න අපිට ශක්තියක් තිබුනේ නැත. 

දශක තුනකට පසු පසු අදත් ඒ මළගම ඇදෙමින් පවතී. මා වියපත් වී ඇත. එහෙත් තාරුණ්‍ය තවමත් එතැනමය. ඒ සටන් පාඨ, මිනි පෙට්ටි, බැනර් සහ තාරුණ්‍යයේ සුමට නොවූ ජවය තවමත් එහෙමමය.  


...………...……......


"රටක ජීවත්වෙන සියලු දෙනාට බාධාවකින් තොරව අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාව සැලසීම නිදහස් අධ්‍යාපනයයි". 

එක් එක් රට වල, එක් එක් යුගවල විවිධ සමාජ ස්ථරයන්ට අධ්‍යාපනය ලැබීමේ ඉඩකට සමාජීය, ආගමික හෝ දේශපාලන රාමු තුලින් අහුරා තිබුණි.

සමහර ඉස්ලාමීය රටවල කාන්තාවන්ගේ පාසල් අධ්‍යාපනයට තහංචි පනවා ඇත. මෙය තලේබාන් පාලන සමයේ ඇෆ්ගනිස්ථානය තුල තදින් පැවතුනි. අනූව දශකයට පෙර දකුණු අප්‍රිකාවේ කළු හම සහිත දරුවන් බොහොමයකට නීති මගින්ම අධ්‍යාපනය ලැබීමේ මං අහුරා තිබුණි. ඉන්දියාවේ කාලයක් කුලහීනයන්ට අධ්‍යාපනය ලැබීම සාමාජීය වශයෙන් තහනම් විය. මේ තත්වයට පිලියමක් ලෙස ඉන්දීය රජය කුලහීනයන්ට ලැබෙන විශ්ව විද්‍යාල කෝටාව විශාල වශයෙන් වැඩිකළේය. මෙහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස කුලවතුන්ට ලැබෙන විශ්ව විද්‍යාල වරම් විශාල වශයෙන් කප්පාදු වූ අතර බිහාර් ආදී ප්‍රාන්ත වල මෙය විශාල සමාජ අර්බුදයක් කරා දිව ගියේය. එය ප්‍රාන්තය තුල කුලහීනයන් සමුහ ඝාතන කිරීම දක්වා  දුර දිග ගියේය. එහෙත් 80-90 දශකවල ඉන්දියාවේ සීග්‍රයෙන් බිහිවූ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල මෙම අසහනය සමනය කිරීමට සමත් විය. 

කොලොම්බියාවේ, වැනිසියුලාවේ, ඉක්වදෝරයේ සමහර ගම්බද පාලාත්වල දරුවන්ට දෙමව්පියන් විසින්ම ඉගෙනීම අහුරා ඇත. ඒ ඔවුන් කුඩා කල සිටම කංසා හේන් වල වැඩකළ යුතු බැවිනි. ඒ දරුවෝ වැඩිවිය පැමිණෙන කල මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමේ කොටස් කරුවන් ලෙස සේවයට බැඳෙති. 

ඉන්දියාව, නේපාලය, මොන්ගෝලියාව, පේරූ, චිලී ආදී රටවල ඉතා දුෂ්කරවූ පලාත්වල කදුකර වැසියන් බොහෝ දෙනෙකුට තම දරුවන් යැවීමට පාසැල් නොමැත. මේ නිසා ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපනය එඬේර පාලනයට හෝ ගොවිතැනට සීමා වේ. තවද ලෝකයේ බොහෝ දිළිඳු රටවල දරුවන්ට මුදල් නොමැති වීම අධ්‍යාපනය ලැබීමට හරස්වේ.  

මේ නිදහස් අධ්‍යාපනය දකින්න නොලැබෙන අවස්ථා කිහිපයකි.

නිදහස් අධ්‍යාපනය යන්නට ආසන්නතම අදහස දෙන ඉංග්‍රීසි යෙදුම "Freedom of education" යන්නයි. ඉංග්‍රීසියෙන් "Free education" යන්න සිංහලට පරිවර්තනය විය යුත්තේ "නොමිලේ අධ්‍යාපනය" ලෙසටයි.  

……...…...…......

ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනයක් තිබේද?

නුතන අධ්‍යාපන සංකල්පයන් එළිදැක්වුණ 19 වන සියවසේ මුල් සමයේ අපේ රටේ පාසල් අධ්‍යාපනය හිමිවුයේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන්ගේ සහ සුපිරි පැලැන්තියේ අතලොස්සක් දරුවන්ටය. මෙය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අනෙක් සමාජීය ස්ථර දක්වා විහිදුන අතර නොමිලේ අධ්‍යාපනය දෙන රජයේ සහ මිෂනාරි පාසල්ද මුදලක් අයකර අධ්‍යාපනය ලබා දෙන පෞද්ගලික මෙන්ම රාජ්‍ය අංශයේ පාලනය යටතේ වූ පාසල්ද ක්‍රමයෙන් බිහිවිය. 50 දශකයේදී රජයේ පාසැල් බොහොමයක් නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ආයතන බවට පත්වුණි. ඒ සමගම අලුතින් පෞද්ගලික විද්‍යාල කිහිපයක්ද  ඇරඹුනේය. නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබා දෙන රාජකීය, ආනන්ද, නාලන්ද, විශාකා, දේවි බාලිකා වැනි පාසල් රාශියක් සුපිරි තලයට වර්ධනය වූ අතර සමහර පාසල් අසාර්ථක වී වැසී ගියේය. අදටත් රජයේ සමහර පාසල් වැසෙමින් පවතී. ශාන්ත තෝමස්, ශාන්ත පීතර, ට්‍රිනිටි, ශාන්ත බ්‍රිජට්, මියුසියස් වැනි පෞද්ගලික අංශයේ මුදල් අයකරන පාසල්ද රටේ ඉතා ඉහල තලයකට නැගුනු අතර පෙම්බ්‍රොක් වැනි සමහර පාසල් අසාර්ථකවී වැසී ගියේය.

90 දශකයේදී හතුපිපෙන්නක් මෙන් රටේ ජාත්‍යන්තර පාසල් විවෘත වූ අතර ඉන් CIS, AIS, OIS වැනි පාසල් කිහිපයක් ජාත්‍යන්තරවද පිළිගැනීමකට ලක්විය. සමහර ඒවා අසාර්ථක වී වැසී ගියේය. අප රටේ නොයෙකුත් ආගමික පසුබිම් වලට අයත් පාසල්ද, ආබාධිත දරුන්වන් සඳහා පාසල්ද ඇත. මේ අනුව සමාජයේ ඕනෑම තරාතිරමක දරුවෙකුට තමන්ට හැකි අයුරින් අධ්‍යාපනය ලැබීමේ ඉඩ ප්‍රස්ථාව ඇත. මෙය සැබෑ "නිදහස් අධ්‍යාපනයයි".  නමුත් එය "නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක්" නොවන බව අප කාටත් පහසුවෙන් වැටහේ. නොමිලේ අධ්‍යාපනය යනු නිදහස් අධ්‍යාපනයේ එක් වැදගත් අංගයක් පමණි. එම අංගය නොතිබුනා නම් මුදල් ගෙවාගත නොහැකි සමාජ පන්තියට අධ්‍යාපනය  අහිමිවේ. එහෙත් "නොමිලේ  අධ්‍යාපනය පමණක්" නිසා මුදල් ගෙවාගත හැකි පන්තියට තමාට මුදල් ගෙවා ලබාගත හැකි  අධ්‍යාපන ඉඩ කඩ ඇහිරෙයි නම් එය නිදහස්  අධ්‍යාපනය නොවේ. 

ලංකාවේ නොමිලේ අධ්‍යාපනය  දෙන පාසල් ටික විතරක් තිබුනා නම් අද ඇතිවන තත්වය කුමක්දැයි වටහා ගන්න. මුදල් ගෙවා අධ්‍යාපනය දෙන පාසල් වලින් බිහිවී රට කරවන තැනටම ගිය ඩී එස්, ඩඩ්ලි, එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී, සිරිමාවෝ, චන්ද්‍රිකා ආදීන් ගැන සිතන්න. මෙම පාසල් වලින් බිහිවූ දක්ෂ ක්‍රීඩකයෝ, ව්‍යාපාරිකයෝ, කලාකරුවෝ සහ යුද්ධයේදී දිවිදුන් රණ විරුවෝද බොහෝමයකි. ඒ නිදහස් අධ්‍යාපනයේ ඵලයන්ය.

අවාසනාවකට අප රටේ තෘතික අධ්‍යාපනය මෙම "නිදහස් අධ්‍යාපන" සංකල්පයෙන් බැහැරවී "නොමිලේ අධ්‍යාපනය" නම් තැනට තල්ලු විය. මෙහි අහිතකර ප්‍රතිපල රාශියක් අද අපි විඳිමින් සිටිමු. 

මුලින්ම අප අවබෝධ කරගත යුත්තේ, තෘතික මට්ටමේදී නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක් යන සංකල්පය අද කියුබාව හැර ලොව කිසිම රටක නොමැති බවයි (මා දන්නා තරමින්).  අවාසනාවකට ලංකාවේ එය ඇත්තේද නැත,  නැත්තේද නැත. මේ තත්වය තුල ජනතාව වඩා අසීරු තත්වයකට පත්ව ඇත. කියුබාවේ සරසවි අධ්‍යාපනය ලැබීමට සුදුසු අයුරින් ද්විතීක අධ්‍යාපනය අවසන් කරන සෑම දරුවෙකුටම එම අවස්ථාව හිමිවේ. එබැවින් පෞද්ගලික සරසවිවල අවශ්‍යතාවයක් නොදැනේ. එහෙත් ලංකාවේ සරසවියකට ඇතුල්වීමට හැකියාව ලැබෙන්නේ උසස් පෙළ විභාගය සමත්වන (එනම් සරසවි අධ්‍යාපනයට සුදුසුකම් ලබන) සිසුන්ගෙන් 15%-20% අතර ප්‍රමාණයකටය. ඉතිරි 80%-85% ට නොමිලේ දෙන සරසවි අධ්‍යාපනයත් නැත. මුදල් ගෙවා සරසවි අධ්‍යාපනය ලබන්නට ඉඩකඩද නැත. මේ කිනම් "නිදහස් අධ්‍යාපනයක්" ද?

මෙහිදී මා භාවිතා කරන පෞද්ගලික සරසවි යන යෙදුම එතරම් සුදුසු නොවේ. මන්ද බොහෝ රටවල රජය මගින් පාලනය වන සරසවිවලද අධ්‍යාපනය සඳහා යම් මුදලක් අයකරන බැවිනි. එහෙත් ලංකාවේ මුදල් අයකරන සරසවි සඳහාම පෞද්ගලික සරසවි යන්න යෙදීම සුලබ බැවින් මමද එය භාවිතා කරමි.

ලංකාවේ පෞද්ගලික සරසවි කළඑලියට ඒම වැළකීමෙන් මැද මධ්‍යම පන්තියෙන් බිහිවන්න සිටි වියතුන් බොහොමයක් ද්විතික අධ්‍යාපනයෙන් එහා යාමට නොහැකිව අතරමන් විය. ලංකාවේ පෞද්ගලික සරසවි තිබුනා නම් මේ බොහෝ අයෙකුට උධිධාරීන් හෝ ආචාර්ය වරුන් වීමට තරම් මුදල් වැය කිරීමේ හැකියාවක් තිබුණි. එසේ වුයේ නම් ඍජු හා වක්‍ර රැකියා අවස්ථා රාශියක් බිහිවන්නට තිබුණි. 50,000 වන හොර දොස්තරලා වෙනුවට නියම දොස්තරලා රටේ සේවය කරන්නට තිබුණි. එහෙත් එය එසේ නොම විය. මන්ද තෘතික අධ්‍යාපනය තුල "නිදහස" නොතිබුන බැවිනි.

අප රටේ සුපිරි ධනපති පන්තියට කවදාවත් ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල වල අවශ්‍යතාවයක් නොවිය. ඔවුන්ගේ දරුවන් යුරෝපයේ (විශේෂයෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ) හෝ ඇමරිකාවේ සරසවි වල අධ්‍යාපනය හැදෑරිය. ඉහල මධ්‍යම පන්තිකයාද කෙසේ හෝ තම දරුවන් වෙන රටක උපාධියක් සඳහා පිටත් කර හැරියේය. මුලදී ඔවුන්ද යුරෝපීය සරසවි කෙරේ සිත යොමු කළ අතර පසුව, ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය හරහා මැලේසියාව, තායිලන්තය  සිංගප්පුරුව වෙත ගමන් කළේය. 90 දශකයේදී ලැට්වියාව, ලිතුවේනියාව ආදී පරණ සෝවියට් දේශයෙන් කැඩී ගිය බෝල්කන් රටවල්වල සරසවි ඔවුන් අතර ප්‍රචලිත විය. ඉන්දියාව කවදත් තරමක් හැකියාව ඇති මැද මධ්‍යම පන්තියේ දරුවන්ට සරසවි  වරම් ලැබීමේ මාර්ගයක් විය. අද ඊටත් වඩා ජනප්‍රිය බංගලාදේශයේ සරසවිය. මේවන විට ලංකාවේ සිටින  ධනවත්  වෛද්‍යවරු සැහෙන දෙනෙකුගේ දරුවෝ බංගලාදේශයේ හා වියට්නාමයේ සරසවි වල වෛද්‍ය විද්‍යාව හදාරති. 

ලංකාවෙන් මැලේසියාවේ සරසවි වලට පමණක් වසරකට සිසුන්ගෙන් ලැබෙන අදායම දල වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 10 කට අධිකය. මුළු ලෝකයේම සරසවි වල ඉගෙනුම හදාරන අපේ දරුවන් නිසා රටෙන් ඉවතට ඇදෙන මුදල ඔබට සිතා ගත හැක. මෙම ගණනය කිරීම් වලට විදේශගත වීම සඳහා සහ විදේශයක ජීවත්වීම සඳහා වැයවන මුදල එකතු කර නැති බව සලකන්න.  

වසර 2001-2003 වකවානුව තුල නව ප්‍රවණතාවයක් වුයේ විදේශ සරසවි වලට අනුයුක්ත ශාකා සරසවි ලංකාවේ පිහිටුවීමයි. මෙය මැද මධ්‍යම පන්තියට මහත් අස්වැසිල්ලක් විය. වසර දෙකක් හෝ තුනක් ලංකාවේ ඉගෙනීම කර අවසාන වසර හෝ වසර කිහිපය සඳහා වෙන රටකට යාම මෙහිදී සිදුවිය. මුළු උපාධියම වෙන රටක කරනවාට වඩා මෙහිදී දැරිය යුතු වියදම සැහෙන්න අඩුය. කෙසේ නමුත් මෙම ක්‍රමයේදීද වැඩි මුදලක් අපේ රටෙන් ඉවතට ඇදෙයි. 

……………..

පෞද්ගලික සරසවි නොතිබුණා කියා අපේ රටේ නොමිලේ අධ්‍යාපනය දෙන සරසවි දියුණුවී තිබේද

ප්‍රථමික හා ද්විතීක අධ්‍යාපන ස්ථර වලදී අඩුපාඩුකම් මධ්‍යයේ වුවද අපේ පාසල් පද්ධතිය ලොව බොහෝ රටවල ඉහල ඇගයීමකට ලක්වේ. මෙය රජයේ මෙන්ම පෞද්ගලික පාසල්වලටද එකසේ පොදුය. මා කලින් සදහන් කල ආකාරයට වසර විස්සකට අඩු කාලයකදී බිහිවූ ජාත්‍යන්තර පාසල් කිහිපයක්ම බ්‍රිතාන්‍යයේ පවා හොඳ ඇගයීමකට ලක් වෙමින් පවතී. එහෙත් නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක් වූ අපේ සරසවිවල තත්වය කණගාටුදායකය. ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම් කිහිපයක අපේ සරසවි ඉතා අසාර්ථක අංකනයක් ලබා ගනී. ලොව ඉතා දිළිඳු රටවල් වන බංගලාදේශයේ හා සිම්බාබ්වේ හි සරසවි පවා අපට ඉදිරියෙන් සිටිතී. 

පර්යේෂකයන්ගේ වර්ගීකරණය (H-අංකනය) අනුව ගත්තත් අපේ ජේෂ්ඨ මහාචාර්යවරුන් පවා ඉතා පහල අංකනයක හෝ අංකනයක් නොමැති තත්වයකට පත්ව ඇත. මෙය අපේ රටෙන් බිහිවන විද්වතුන්ගේ හැකියාවේ අඩුවක් ලෙස මම නොදකිමි. අනූව දශකයේ මුල් හා මැද භාගයේ ප්‍රථම උපාධිය අපේ සරසවි වලින් ලබාගෙන සංවර්ධිත රටවලට සංක්‍රමණය වී අධ්‍යන/පර්යේෂණ අංශයේ රැකියාව කරන බහුතරයක් SCOPUS H-අංකනය ඉතා ඉහල අගයක රඳවාගෙන ඇත. මෙම තත්වය තේරුම් ගැනීමට මම පහත උදාහරණය ඉදිරිපත් කරමි.

දශක ගණනාවක හෝ ශත වර්ෂයකට ආසන්න කාලයක සිට පැවත එන ලංකාවේ සරසවි බොහෝ ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම් වලට ඇතුලත්වන්නේද නැත. වසර 1997 දී ආරම්බ කළ මා කලින් සේවය කල මැලේසියාවේ පුත්‍රා සරසවිය 2019 වන විට QS ජාත්‍යන්තර ශේණිගත කිරීමේ 159 වන ස්ථානයේ පසුවේ. මෙය රජයේ සරසවියකි. එහෙත් ඉගෙනීම සඳහා සිසුන් මුදල් ගෙවිය යුතුය. මෙහි පශ්චාත් උපාධි හදාරන 75% වැඩි පිරිසක් විදේශීය සිසු සිසුවියෝ වෙති.

මුදල් ගෙවා අධ්‍යාපනය ලබන සිසුවෝ හැමවිටම තමා ගෙවන මුදලට සරිලන තත්වයක තම සරසවිය තිබෙනවාදැයි සොයති. මෙහිදී සියලු සිසුන් සරසවියේ ශ්‍රේණිගත අංකනයත් පශ්චාත් උපාධි අපේක්ෂකයෙක් නම් සිය පර්යේෂණ මහාචාර්යවරයාගේ H-අංකනයත් සොයා බැලීමට උත්සුක වෙති. මේ නිසා හැකි ඉක්මනින් සිය අංකනයන් ඉහලට ගෙන ඒමට බලධාරීන්ද කථිකාචාර්ය වරුන්ද නිබඳ උත්සහ දරති.  

අපේ සරසවි වලට මේ සඳහා අවශ්‍යතාවයක් නැත. මන්ද උසස්පෙළ සමත්ව සරසවි වරම් ලබන සිසුන්ට වෙන විකල්පයක් නොමැති බැවිනි. ඉතා කුඩා රටවල් වන සිංගප්පුරුවෙත්, හොංකොං  සහ තායිවානයෙහිත් විශ්වවිද්‍යාල අද ලෝකයේ ඉහලම තලයේ පසුවනු දකින විට දීර්ඝ කාලීන අධ්‍යාපන පද්ධතියක් ඇති ලංකාවේ සරසවි වල තත්වය ගැන ඇතිවන්නේ සංවේගයකි.  

……………..

තත්වය එසේ නම් පෞද්ගලික සරසවි විරෝධයේ හරය කුමක්ද?

පෞද්ගලික සරසවි විවෘත කිරීමෙන් අපේ දැනට සරසවි වරම් ලබන සිසු ප්‍රමාණයේ වර්ධනයක් මිස අඩුවීමක් නොවේ. මෙය රටට යහපත් වාතාවරණයකි. 

පෞද්ගලික සරසවිවල ප්‍රමිතිය පාලනය කිරීම සඳහා රජය මැදිහත් විය යුතුය. කෙසේ වුවත් මෙම සරසවි වලට නිරතුරු තම ප්‍රමිතිය ඉහලට ගෙන ඒමට සිදුවේ. නොඑසේ නම් ටික කලකින් ඔවුන් ගේ පැවැත්ම නිම වනු ඇත. ඔවුන්ට සෑම විටම අනෙකුත් සරසවි සමග තරඟයක් දීමට සිදුවේ. මේ නිසා ඉහල H-අංකනයක් ඇති කථිකාචාර්ය වරුන් බදවා ගැනීමටත් සිටින අයගේ අංකනය වැඩි කරගන්නා ලෙස ඔවුන් ධෛර්යමත් කිරීමටත් (වැඩිවන අංකනය සඳහා ගෙවීමක් හෝ වර ප්‍රදානයක් කිරීමෙන්) මෙම සරසවි බලධාරීන්ට නිරතුරුව සිදුවේ. සරසවියේ ශ්‍රේණිගත වීම සඳහා වඩාත්ම බලපෑමක් සිදුවන්නේ අධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය මගිනි. 

මේ වන විට ඇමෙරිකාවේ හා කැනඩාවේ පදිංචිව සිටි ඉන්දියානුවන් විශාල  සංඛ්‍යාවක් දිනපතා සිය රටට එමින් පවතී. මෙය ඉන්දියාවේ ඇතිවී තිබෙන ආර්ථික ප්‍රබෝධයත් ඇමෙරිකාව ආදී රටවල ඇතිව තිබෙන ආර්ථික අර්බුදයත් නිසාවෙනි. අප මේ තත්වය දෙස සැලකිල්ලෙන් බැලිය යුතුය. රට තුල අධ්‍යාපන ප්‍රබෝධයක් ඇතිවේ නම් ඇමෙරිකාවේ සහ අනෙකුත් දියුණු රටවල සරසවි බබළවන අපේ වියතුන්ද මෙරටට නැවත ගෙන්වා ගැනීමට නොහැකි නොවනු ඇත. 

මා දකින ලෙස මෙහිදී සිදුවිය හැක්කේ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලවල ප්‍රමිතිය පහල මට්ටමක තිබීම නොව එය කෙටි කලකින්ම රජයේ සරසවි අභිබවා ඉහලට යාමයි. මෙය පැහැදිලි කිරීමට මම අද පවතින ද්විතික අධ්‍යාපනයෙන් උදාහරණයක් ගනිමි. 

සමීක්ෂණයක් කළහොත්, මේ වනවිට රාජකීය විදුහලෙන් අස්වී CIS සහ AIS ජාත්‍යන්තර පාසල් වලට පමණක් ඇතුළුවන සිසුන් ගණන සැහෙන්න ප්‍රමාණයක් බව පෙනෙනු ඇත. මේ තත්වයට හේතුව රාජකීය විදුහලේ අධ්‍යාපන තත්වය බාලවීම නොවේ. ඒම පාසලේ අධ්‍යාපන මට්ටම පෙර දිනටත් වඩා වැඩිවී ඇති බව මගේ හැඟීමයි. නමුත් සිදුවී ඇත්තේ මෙම ජාත්‍යන්තර පාසල් ඉතා ඉහල ප්‍රගතියක් සීග්‍රයෙන් අත්පත් කරගැනීමයි. මෙය මා දකින ආකාරයට අධ්‍යාපනයේ ඇතිවී තිබෙන හොඳ සෞඛ්‍ය සම්පන්න තත්වයකි. දැන් කලයුත්තේ රාජකීය විදුහලේ ප්‍රගතිය වැඩි දියුණු කිරීමද නැතිනම් ජාත්‍යන්තර පාසල් වසා දැමීමද යන්න ඔබ කල්පනා කර බලන්න.
 
ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල හෝ ආසියානු ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ඉහලම ඇති සරසවි 100 දෙස බලන්න. ඉන් එකක්වත් නොමිලේ අධ්‍යාපනය දෙන සරසවි නොවේ. දකුණු ආසියාවේ ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල ඇති මුල් සරසවි 7 ම මුදල් අයකර අධ්‍යාපනය ලබාදෙන ඉන්දියාවේ සරසවිය. මුදල් අයකර අධ්‍යාපනය ලබාදෙන සරසවි වල ප්‍රමිතිය පාලනය කල නොහැකි නම් මේ තත්වය ඇතිවුයේ කෙසේදැයි කල්පනා කර බලන්න. 

රජයේ සරසවි වල සිටින සාර්ථක කථිකාචාර්යවරු එයින් ඉවත් වී මෙම පෞද්ගලික සරසවි වලට එක්වෙතැයි යන තර්කයද මා පිළිගන්නේ නැත. ඔවුන් එසේ එක්වෙයි නම් එසේ වන්නේ ඔවුන්ගේ සේවයට සරිලන වැටුපක් පෞද්ගලික සරසවි වලින් ගෙවන බැවිනි. මේ සඳහා පිළියම පෞද්ගලික සරසවි තහනම් කිරීමද? 

අපේ කලාපයේ ඉන්දියාව, බංගලාදේශය, පකිස්ථානය වැනි අනෙකුත් රටවල්වල නොමිලේ තෘතික අධ්‍යාපනය දෙන රජයේ සරසවිද, මුදලට අධ්‍යාපනය දෙන රජයේ මෙන්ම පෞද්ගලික සරසවිද ඇත. මේ රටවල සිදු නොවන දෙයක් ලංකාවේ පමණක් සිදුවිය හැකිද. 

අනෙක් අතට වෛද්‍ය වෘතිය සලකන්න. අද ඉතා ඉහල තත්වයේ පෞද්ගලික රෝහල් ගණනාවක් ලංකාවේ ඇත. මේ නිසා රජයේ රෝහල්වල සේවය කරන හොඳ වෛද්‍යවරු එයින් ඉවත් වී පෞද්ගලික රෝහල්වල සේවයට යන්නේ නැත. ඔවුන් බොහෝවිට රජයේ රෝහලේ මෙන්ම පෞද්ගලික රෝහලේද සේවය කරයි. සිදුවන්නේ වෛද්‍යවරයාගේ සේවය රජයේ රෝහලටත් පෞද්ගලික රෝහලටත් දෙකටම ලැබීමයි. අන්තිමට සිදුවී ඇත්තේ රටේ සිටින වෛද්‍යවරයාගේ සේවය උපරිම අයුරින් රටට ලැබීමයි. සිදුවිය යුත්තේ මෙයද නැත්නම් සියලු පෞද්ගලික රෝහල් වසා දැමීමද?

පෞද්ගලික සරසවි විවෘත කිරීමේදී ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳවද අදාළ පාර්ශව දැනුවත් විය යුතුය. ප්‍රයෝගික පුහුණුව සඳහා ශික්ෂණ රෝහලක් නොමැතිව අරඹන වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් අසාර්ථක වන බව නොකිවමනාය. ලෝකයේ සාර්ථක වෛද්‍ය විද්‍යාල සියල්ලටම පාහේ තමාගේම වූ ශික්ෂණ රෝහලක් ඇත. ඒම රෝහල් බොහෝ විට තත්වයෙන් උසස් බැවින් තමා සිසු අධ්‍යාපනයට උදව් විය යුතු බව දැන ගත්තත් බොහෝ රෝගීන් ඒම රෝහල් වෙත පැමිණේ. ඇමරිකාවේ බොහෝ වෛද්‍ය විද්‍යාලවල වැඩිම ආදායමක් ලැබෙන්නේ සිසුන්ගෙන් නොව ශික්ෂණ රෝහලෙනි. වෛද්‍ය විද්‍යාලය සමගම ශික්ෂණ රෝහලක් ඇති කිරීමෙන් සිසුන්ට මෙන්ම රටටද වන්නේ යහපතකි. 

ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපනය තෘතික මට්ටමේදී ස්ථාපිත කිරීමට නම් ගත යුතු ක්‍රියා මාර්ග දෙකකි. ඉන් පළමුවැන්න නම් සුදුසුකම් ලබන සියලුම සිසුනට නොමිලේ සරසවි අධ්‍යාපනය ලබා දීමයි. දෙවැන්න සරසවි වරම් නොලබන සිසුන්ගෙන් යම් කොටසකට හෝ උපාධියක් ලැබීමට හැකිවන අයුරින් පෞද්ගලික සරසවි ඇති කිරීමයි. රජය හෝ වෙනයම් ආයතන වලින්  මෙම සරසවි සඳහා සිසුන්ට පුර්ණ සහ පාර්ශ්වික ශිෂ්‍යත්ව ලබා දීම මගින් සරසවි වරම් ලබන සිසුන් ගණන තව වැඩිකළ හැක.

මිලියන 11 ක් ජනගහනය සහිත කියුබාවේ සරසවි ධාරිතාව ලංකාවේ මෙන් 5 ගුණයකට ආසන්නය. එසේනම් මිලියන 23 ක ජනගහනයක් සිටින ලංකාවේ සරසවි සුදුසුකම් ලබන සිසුන් සියල්ලටම උපාධිය ලබාගැනීමේ අවස්ථාව නොමිලේ ලබාදීමට අපි තව කොපමණ දුර යා යුතුදැයි ඔබට සිතා ගත හැක. ප්‍රයෝගිකව මෙය කළ නොහැක්කකි. කළ හැකි නම් ඊට කලින් කලයුතු දේ තව බොහොම ඇත. සරසවි අධ්‍යාපනයට සුදුසුකම් ලබා එයට වරම් නොලැබෙන සිසුන්ගෙන් කොටසකට හෝ අවස්ථාවක් ලබා දීමට නම් පෞද්ගලික සරසවි හැරෙන්නට අපිට වෙන විසඳුමක් නැත.

"නිදහස් අධ්‍යාපනය රැකගනිව්" යන්න පසුගිය වසර තිහක පමණ කාලයක පටන් අද දක්වා හොඳ සටන් පාඨයකි. සටන් පාඨ වලින් රටක් දියුණු කළ හැකි නම් අද ලංකාව ලෝකයේ දියුණුම රටවලින් එකක් විය යුතුය.

මෙහිදී අප සැලකිය යුතු කරුණ නම් තෘතික මට්ටමේදී අපේ රටේ කිසි දිනක නිදහස් අධ්‍යාපනයක් නොතිබුණ බවයි. නැවතත් මා අවධාරණය කරන්නේ සරසවි අධ්‍යාපනයට සුදුසුකම් ලබන සිසුන්ගෙන් 85% ට පමණ සරසවි යාමට නොහැකි නම් එහි නිදහස් අධ්‍යාපනයක් නොමැති බවයි. 

"නිදහස් අධ්‍යාපනය" ලෙස නම් කළ මිනි පෙට්ටිය ඔසවාගෙන යන දරුවන්ට මම මෙසේ කියමි. ඔබේ සටන "නොමිලේ අධ්‍යාපනය පමණක්" ලෙස වෙනස් කළහොත් ඔබට ඔබ යන ගමනට යම් හරයක් එකතු කළ හැක. එහෙත් ඉන් රටට ප්‍රයෝගික සුගතියක් වෙත් දැයි ඔබ කල්පනා කර බලන්න.

නොඑසේ නම් ඔබ ඇත්තටම ඔසවාගෙන යන්නේ "නිදහස් අධ්‍යාපනයේ තිඹිරිගෙයිහිම මළගම" බව ඔබ තේරුම් ගන්න.

අවසාන වශයෙන් මම ඔබට යමක් පවසමි. ඔබට ඔබගේ අධ්‍යාපන අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට පැහැදිලි අයිතියක් ඇත. එහෙත් ඔබට අනෙකාගේ අධ්‍යාපනය නවතන්න යැයි ඉල්ලීමට කිසිඳු අයිතියක් නැත. එය මානුෂික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරන සාපරාධී ක්‍රියාවක් බව තේරුම් ගන්න. 


……………………..

 වැඩිදුර කියවීමට කැමති අයට


ලෝකයේ ඇති ඉතා ඉහල ශ්‍රේණිගත කිරීම් වලට ඇතුලත්වන බොහෝ (සෑම කීවත් නිවැරදිය) මහජන / ජාතික විශ්ව විද්‍යාල සිසුන්ගෙන් මුදල් අයකරයි. උදාහරණයකට University of California (Berkeley) හි ප්‍රථම උපාධිය සඳහා වැය වන මුදල පහත දිගුවෙන් බලන්න. එය ඇමරිකානු සිසුවෙක්  සඳහා රුපියල් මිලියන  8 ක් පමණ වන අතර විදෙස් සිසුවෙකු සඳහා රුපියල් මිලියන 14 ක් පමණ වේ.

http://admissions.berkeley.edu/costofattendance

මා රජයේ සහ පෞද්ගලික ලෙස විශ්වවිද්‍යාල වර්ග කිරීම කෙරෙහි දැඩි අකමැත්තක් දක්වන්නේද මේ නිසාය. එය බොහෝ දෙනා නොමග යවන සුළුය. රාජ්‍ය පරිපාලනය, රාජ්‍ය සන්තකය, රාජ්‍ය දායකත්වය, රාජ්‍ය මැදිහත්වීම සහ රාජ්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ විශ්ව විද්‍යාල පාලනය වීම වඩාත් ඵලදායකය. පුර්ණ පෞද්ගලික අංශයේ සරසවි පවා UGC අධීක්ෂණය යටතේ පැවතිය යුතු බව මගේ වැටහීමයි. නමුත් මේ ආයතන වලින් සියලු දෙනාටම නොමිලේ අධ්‍යාපනය දිය යුතු යැයි මා පවසන්නේ නැත. ඇත්තටම සියළු සරසවි නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබාදීම යනු හුදෙක් රට අගාධයකට ඇද දමන සංඛල්පයකි. මා එරෙහි වන්නේ එයටයි. මෙතෙක් එවන් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමෙන් අප රටට අත්වූ සෙතක් ඇත්දැයි කල්පනා කර බැලීම වටියි.

මා මෙහිදී බලන්නේ මේ ප්‍රශ්ණයේ විසල් දර්ශණය (big picture) දෙසයි. SAITM, SLIIT, වැනි ආයතන අධ්‍යාපනයේ නිදහස (Freedom of Education) සමග ඇතිවන ප්‍රාථමික අවස්ථාවයි. මෙබඳු ආයතනවල බොහෝ අඩු පාඩුකම් ඇති අතර එම වැරදි නිවැරදි කරගැනීමට සටන් වැදීමේ කිසිඳු වරදක් නැත. ඔබ සඳහන් කරන මුදල් අයකරන ඉහල ප්‍රමිතියේ මහජන / ජාතික / පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල දක්වා ගමන් කිරීමට යම් කාලයක් ගතවේ. නමුත් එහි ප්‍රාථමික අවධිය අප පසුකල යුතුය. මෙම SAITM / SLIIT යුගය අප පසුකල යුතුව තිබුනේ 80 / 90 දශක වලයි. එසේ නම් මේ වන විට අප NUS, Monash යුගයක ඉන්නට තිබුණි. අවාසනාවට එසේ සිදු වුයේ නැත. ලාබ නොලබන පෞද්ගලික සරසවියක් (Harverd, Yale, MIT වැනි සරසවිවලට අදාළ ව්‍යාපාරික මොඩලය) ලෙස 80 දශකයේදී ඇරඹි උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලය (NCMC) අපි තිඹිරි ගෙයිහිදීම මරා ගතිමු. ඒ පිළිබඳව අදද උදම් අනමු.

උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයට එරෙහිව පැවති දැවැත්ත විරෝධය හමුවේ එය රජයට පවරා ගෙන නොමිළේ අධ්‍යාපනය දීමේ තත්වයට පත් කළේය. එමගින් කී දහසකට නොමිළේ අධ්‍යාපනය ලැබුණාදැයි කියමින් සමහරුන් සතුටු වෙති. නමුත් මෙහිදී බොහෝ දෙනෙකුට අමතක වන්නේ එම නොමිළේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් රටේ දුප්පතුන් කී දෙනෙකු මත බර පැටවුනාද යන්නයි.

රජයට තවත් වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් හදන්න හැකියාව තිබුණා නම් කල යුතුව තිබුනේ NCMC එක එලෙසම තබා ගෙන අනෙක සෑදීමයි. එසේ නම් රටට වෛද්‍ය විද්‍යාල දෙකක් ලැබෙනු ඇත. 

අප විසින් තිඹිරි ගෙයිහිදීම මරාගත් ඒ පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය, එය ගොඩනැගීමට මුල්වූ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේම දායකත්වයෙන් International Medical University (IMU) නමින් ඊට වසර කිහිපයකට පසු මැලේසියාවේ බිහිවිය. අද එය ලොව පවතින උසස් පිළිගැනීමක් ඇති වෛද්‍ය විද්‍යාලයකි. ලාංකිකයෝ විශාල පිරිසක් මැලේසියාවට ඩොලර් මිලියන ගණනක් මුදල් ගෙවාගෙන එහි ඉගෙන ගනිති. 

දැන් ඔබට සතුටුද?

නොමිළේ අධ්‍යාපනය ඉල්ලා කෑගසන අයම ඒ වෙනුවෙන් බඩු මිල වැඩිවන විට, මාසේ අන්තිමට ලැබෙන බිල් පත් දෙස බලන විට නැවතත් මරහඬ තලති. සියලු දෙනාටම නොමිළේ අධ්‍යාපනය දිය හැකි තරම් මුදල් ඇත්නම් කිසිම රජයක් එය නොකර සිටිනු ඇතැයි මම නොසිතමි. එහෙත් ලංකාව වැනි රටක් දිවිය යුත්තේ අතිශයින්ම ඇහිරුණු මුදල් පසුම්බියකිනි. ඔබගේ පියාට ලැබෙන මාසික පඩිය මෙන් දෙගුණයක් ඔබ වෙනුවෙන් වියදම් කරන්න කියා ඔබ මොන තරම් අඬා වැලපුනත් වැඩක් වේද?

හැමදේම නිකම් දීපියව් කියා හඬ තැලීම වියත් නොවූ සමාජයක අනාගත දේශපාලකයෙක් වීමට ඇති කෙටිම මගයි. පසු කලෙක මේ හඬ තලන්නෝ බොහෝ දෙනෙක් නතර වන්නේ ප්‍රති විරුද්ධ තලයකයි. එදා රාගම පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය වසා දැමීමට පෙරමුණේ සිටි ක්‍රියාකාරී නායකයා පසුව SAITM හි උප කුලපතිවරයා විය. රාජිත සේනාරත්න, එස් බී දිසානායක යනු පෞද්ගලික සරසවි වලට එරෙහිව එදා මරහඬ තැලූ පෙරමුණේ රාළලාය.

ඔබ යතාර්ථයෙන් බැහැරව සිටින තාක් කල් ලංකාව පසු පසට ඇදී යාම වැළකිය නොහැක. 

කොරෝනාවෙන් පසුව අවදිවන ඔබ කුහක, පසුගාමී චින්තනය මදකට පසෙකින් තබා අළුතින් සිතන්න. 

ඔබ අද දුප්පතෙකු වන්නට හැක. එහෙත් ඔබ ඒ දුප්පත්කම ආභරණයක් ලෙස දිවි ඇති තෙක් පැළඳිය යුතු නොවේ. එහෙත් දේශපාලුවාගේ ඒකායන අරමුණ ඔබ එය සදාකාලිකව පැළඳ සිට ඔබේ දරුවාටද පැළඳ වීමයි.















Tuesday, 12 May 2020

නොපෙනෙන ගිනි පෙනෙන කල


එය 2009 වසරේ මැයි මස අවසන් සතියයි. ලංකාවේ යුද්ධය නිම වුනත් එහි අවසන් ගිනි පුපුරු තැනින් තැන විහිදෙමින් තිබුණි. මා එවන විට සිටියේ ස්වීඩනයේය. ලංකාවේ එවකට පැවති ප්‍රධාන පුවත්පතක සේවය කල මාව නමින් හඳුනන මහතෙක් ඊමේලයක් මගින් ඉල්ලීමක් කළේය. එනම් ජනතාවට දැනෙන, යුද්ධ ජයග්‍රහණයෙන් ඔබ්බට වූ යමක් පිළිබඳව මට ලිපියක් ලියා දිය හැකිද යන්නය. මා ඔහුගේ අපේක්‍ෂාව වරදවා තේරුම් ගත්තා යැයි අද මට සිතේ. 

මට තවමත් එම ලිපියේ ශිර්ෂ පාඨය මතකය. 

කොටි සංවිධානය කල යුතුව තිබුණ දේ!

මම සතියක් පමණ කාලයක් ඉතා වෙහෙසවී කරුණු රැස් කර LTTE සංවිධානය යුද්ධය සඳහා වැය කල මුළු මුදල සහ සම්පත් පිළිබඳව ඇස්තමේන්තුවක් සකස් කලෙමි. ඉන් පසු ලංකාවේ ව්‍යාපාර හා ඉඩකඩම්වල වත්කම් පිළිබඳව තක්සේරුවක් කරමින් මා පෙන්වා දුන්නේ කොටි සංවිධානය සතුව තිබූ සහ දැනටත් තිබෙන වත්කම් වලින් 90% පමණ වැය කළා නම් ලංකාවේ තිබෙන ව්‍යාපාර සහ අධි වටිනාකමකින් යුත් ඉඩකඩම් වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් නිත්‍යානුකූලව ඔවුන් සතු කරගත හැකිව තිබූ බවයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් මාධ්‍ය ආයතන, සුපිරි වෙළඳ සැල්, වෙළඳ ප්‍රචාරණ සමාගම්, මුල්‍ය ගනුදෙනු හා සම්බන්ධ ආයතන, ප්‍රවාහන සේවය සහ නිවාස සංකීර්ණ වල අයිතිය පවරා ගැනීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව මම පෙන්වා  දුනිමි.

ලිපියට අගය එකතු කිරීමක් ලෙස මම සංක්‍රමණික ඉන්දියානුවන් කෙන්යාව, ටැන්සානියාව, දකුණු අප්‍රිකාව ආදී රටවල මෙන්ම කැනඩාව, සහ යුරෝපය ආදී බටහිර ලෝකයේද සුදු මිනිසුන්ගේ ව්‍යාපාර සුක්‍ෂමව අත්පත් කරගැනීම සඳහා යෙදු ක්‍රමෝපායන් පිළිබඳවද විග්‍රහයක් කලෙමි. අවසානයේ මගේ නිගමනය වුයේ LTTE සංවිධානය 1990 දී මේ ව්‍යාපෘතිය ඇරඹුවා නම් 2010 වන විට ඔවුන්ට ලේ සෙලවීමකින් තොරවම ඊළම නොව මුළු ලංකාවම අත්පත් කරගත හැකිව තිබූ බවයි. එසේ නම් ජාත්‍යන්තරයද ඔවුනට දිනාගත හැකිව තිබුණේය.

එම ලිපිය කිසිදාක පල නොවීය. මගෙන් ඉල්ලීම කල මහතාගෙන්ද කිසිඳු ප්‍රතිචාරයක් නොලැබුණි. එය හොඳකට වුවා යයි අද මට සිතේ. මම පසුගිය දින කිහිපයේ ගලවා පසෙක දමා තිබූ පරණ පරිඝනක වල hard disc පීරමින් මෙම ලිපිය සෙව්වත් එය හමුවුණේ නැත. 

කෙසේ නමුත් මට සිතුණු දේ පසු කාලයකදී වත් කොටි සංවිධානයේ නෂ්ඨාවශේෂ වලට නොසිතුණා යයි මම කිසිසේත් නොසිතමි. යුකැලිප්ටස් කැලයක බිම වැටුණු කොළ රොඩු තට්ටුවට යටින් දිවෙන ලැව් ගින්නක් සේ මේ තත්වය ලංකාවේ ප්‍රධාන නගර පුරා මේ වන විට දිවයන බවට මට ඉවක් දැනේ. 



Sunday, 3 May 2020

සුළඟට පාවෙන ලංකාවේ එළවලු ගොවියා


මීට වසර 20 කට පමණ පෙර මගේ කිට්ටුවන්ත මිතුරෙක් මා හමුවට පැමිණියේය. ඔහු එවකට කුරුවිට ප්‍රදේශයේ කුඩා පරිමාණයෙන් මැණික් ව්‍යාපාරයේ යෙදී සිටියේය. 

"මචං නියම බිස්නස් එකක් තියෙනවා ඉන්වෙස්ට් කරනවා නම්. මම වැලිමඩ පැත්තේ පොඩි ඉඩමක් බදු අරන් අල හිටෙව්වා. උඹට හිතාගන්න පුලුවන්ද ප්‍රොෆිට් එක? එකට පහයි. වෙන කිසිම දේකින් ඔහොම ප්රෝෆිට් හොයන්න බැහැ මචං". ඔහු ඉතා තර්කනුකූලව තම ආයෝජනය සහ ලාබය පිලිබඳ අවංක විවරණයක් කළේය. 

මේ සැරේ මම අක්කර පහක අල දානවා. උඹ කැමතිද 50% දාන්න? ෂුවර් ප්‍රොෆිට් කේස් මචං". මට ඔහු කියූ අක්කර ප්‍රමාණය හරියටම මතක නැත. එය 5 ක් හෝ 15 ක් විය යුතුය. 

මගේ මිතුරා ඉතා විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයෙකි. මේ යෝජනාව ඉතා වාසිදායක බව මට පෙනේ. එහෙත් ඒ වකවානුවේදී මම මගේ වෘත්තියට අදාළ ක්‍ෂේත්‍ර කිහිපයක ආයෝජනය කර තිබුනෙමි. එසේම මගේ බිරිඳගෙන්ද මේ සඳහා ලැබුනේ එතරම් යහපත් ප්‍රතිචාරයක් නොවේ. එබැවින් මම මිතුරාගේ යෝජනාව ඔහුගේ සිත නොතැලෙන සේ ප්‍රතික්‍ෂේප කලෙමි.

එවර අර්තාපල් සඳහා ලැබුණු අධික මිල හේතුවෙන් ඊළඟ කන්නයේදී විශාල පිරිසක් අල වගාවට යොමු වී තිබුණි. එසේම රටේ ඇතිවූ අල හිගය හේතුවෙන් (එසේ යයි හේතු දක්වමින්) එවකට පැවති රජය අල සඳහා තිබූ ආනයනික බදු බොහෝ සෙයින් අඩුකළේය. මෙහි ප්‍රතිපලය වුයේ ඊළඟ කන්නයේ අර්තාපල් ගොවියාට තම අස්වැන්න ඉතා අඩු මිලකටවත් විකුණා ගැනීමට අපහසු වීමයි. මගේ මිතුරා ලක්ෂ ගණනක මුදලක් පාඩු කරගෙන තිබුණි. 

 වරද කොතැනද? 

මේ අර්තාපල් පමණක් නොව ලංකාවේ වවන ලූණු, තක්කාලි, අනෙකුත් එළවලු ආදී බොහොමයක් කෙටි කාලින බෝග සඳහාද  වලංගු වන සත්‍යයකි. එක කන්නයකදී කුමක් හෝ හේතුවක් නිසා බෝගයක මිළ විශාල ලෙස ඉහල ගිය විට සියලු දෙනා එම බෝගය වගා කිරීමට පෙළඹේ. එවිට එහි අස්වැන්න කුණු කොල්ලයටවත් විකුණා ගත නොහැකි තත්වයක් උදාවෙයි. 

එසේම පැවති බොහෝ රජයන් විසින්ද කරනු ලබන ඉතා පහත් නොපනත්කමක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ලංකාවේ ලොකු ලූණු සහ අල සඳහා වැඩි කරනු ලබන බදු පිළිබඳව සලකා බලමු. මේ බෝග වල වැඩි අස්වැන්නක් ලැබුණු විට ගොවියා රැකගැනීමට කියා රජය මේ සඳහා වන ආනයනික බදු ඉහල දමයි. බැලූ බැල්මට යහපත් ක්‍රියාවක් සේ පෙනෙන නමුත් මේ වැඩිකිරීම කරන කාල වකවානු පිළිබඳව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය.  

ආණ්ඩුව විසින් ලූණු සහ අල වැඩි අස්වැන්නක් ලැබුණු විට සාමාන්‍යයෙන් අගෝස්තු මැද භාගයේ සිට මේ සඳහා පවතින බද්ද 150% පමණ වැඩි කරයි. මෙහිදී රජය ගෙනෙන තර්කය නම් මෙමගින් ගොවියා ආරක්ෂා කරගත හැකි බවයි. එහෙත් සත්‍ය ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්ය. 

ලංකාවේ අල වගාව පෙබරවාරි-මැයි සහ සැප්තැම්බර්-දෙසැම්බර් කාලවල නුවර එළියේද මැයි-අගෝස්තු අතර බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේද සිදු කෙරේ. මේ අනුව අගෝස්තු වන විට අල වගාවේ අස්වැන්න නෙලාගෙන හමාරය. ලූණු වගාව සාමාන්‍යයෙන් අප්‍රේල් සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කල හැකි අතර සැප්තැම්බරයේ ඇද හැලෙන අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් බොහෝ ප්‍රදේශ වල අගෝස්තු මුල් සතිය වන විට ලූණු අස්වැන්න නෙලා ගනී. ලංකාවේ සාමාන්‍ය ක්‍රමය නම් මේ බෝග දෙක සඳහාම අස්වැන්න නෙලීමට පෙර මිළ ලකුණු කරගෙන තොග වෙළෙන්දාට විකිණීමයි. එවිට තොග වෙළෙන්දා ගොවි පොලට ගොස් අස්වැන්න එකතු කරගනී. මීට අමතරව සුළු පරිමාණ වගා කරුවෝ අස්වැන්න නෙලූ විගසම ලොරිවලින් තොග වෙළදසැල් කරා තම අස්වැන්න ගෙනියති. ඊට හේතුව ඔවුන්ට ගබඩා පහසුකම් නොමැති වීමය.

ඒ අනුව මෙම බදු වැඩි වීම ප්‍රකාශ කරන විට අල සහ ලොකු ලූණු යන නිෂ්පාදන දෙකම තොග වෙළෙන්දා ළඟය.

මේ අනුව මෙම බදු වැඩි කිරීමෙන් විශාල වශයෙන් වාසි ගන්නේ රජය සහ තොග වෙළෙන්දාය.

විඳවන්නේ ගොවියා සහ පාරිභෝගිකයාය. 

මම මැලේසියාව, තායිලන්තය සහ ඊශ්‍රායලය යන රටවල රාජ්‍ය කෘෂි කළමනාකරණය පිළිබඳව යම් පමණකට කරුණු දනිමි. එම රටවල සියළු මහා පරිමාණ ගොවියන් රජයේ අදාළ කෘෂි කළමනාකරණ ආයතනයක ලියා පදිංචි විය යුතුය. සුළු පරිමාණ ගොවියන්ට තම අවශ්‍යතාවය අනුව ප්‍රාදේශීය ආයතනයක ලියා පදිංචි විය හැක. මෙම ආයතන ආර්ථික, කෘෂිකාර්මික, දේශගුණික, සංඛ්යානමය පරාමිති රාශියක් විශ්ලේෂණය කර රටට සහ ගොවියාට උපරිම ලාබයක් ලැබෙන ආකාරයෙන් වගා කලයුතු බෝග මොනවාදැයි සොයාගනී.

මේ අනුව එක් එක් ප්‍රදේශවල ඊළඟ කන්නය හෝ කන්න කිහිපය සඳහා වගා කලයුතු බෝගය රජය විසින් නිර්දේශ කරයි. මහා පරිමාන ගොවියන් මේ නිර්දේශ අනිවාර්යයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කල යුතු අතර සුළු පරිමාණ ගොවියාට ඒ පිළිබඳව ස්වයං තීරණ ගැනීමේ අවස්තාව ලබා දෙයි. ඊශ්‍රායලය මෙම විශ්ලේෂණ සඳහා ලෝක වෙළඳපොලේ හැසිරීමද අධ්‍යනය කරයි. මෙම විශ්ලේෂණයන් සඳහා මේ වනවිට ඉතා නිරවද්‍ය ප්‍රතිදාන ලබාදෙන මෘදුකාංග නිෂ්පාදනය කර ඇත. එබැවින් අවශ්‍ය ආදාන දත්ත සැපයූ විට ඉතා කෙටි කාලයකදී නිර්දේශ ලබාගත හැක. 

ලංකාව ඉතා ඉක්මණින් මෙතැනට පැමිණේවා යැයි අපි ප්‍රර්ථනා කරමු. 



Wednesday, 1 April 2020

Western Civilization - The Bubble




Until as recent as the mid-twentieth century, there were incidents of white Americans hunting the native Indians in the US. From the time that Christopher Columbus stepped on the continent until the occurrence of the Wounded Knee Massacre in the late 19th century, about 12 million native Indians were wiped out by the white invaders from Europe. 

The so called state-sponsored genocide policies in North America, unleashed on indigenous people, had many facets such as mass slaughtering of tribal villages, biological warfare, forced removal from homelands, incarceration, indoctrination of non-indigenous values, forced surgical sterilization of native women, prevention of religious practices, and the list continues. The cruelty extends to burning people live on open stoves and smashing babies on rocks to feed the dogs with their flesh. 

In the guise of helping tribal people, the British military purposefully gave them blankets contaminated with smallpox. This cold blooded murder took the lives of over 100,000 indigenous people in the Mingo, Delaware, Shawnee and other Ohio River nations. The United States government forces followed suit and used similar genocide techniques on the Plains tribes to achieve the same volumes of deaths. 

It is merely 75 years since the European Hitler’s Gestapo massacred over 17 million people during the Holocaust, and American war machine bombed Hiroshima and Nagasaki killing over 100,000 people instantly. The same Americans are responsible for killing a couple of million people in Vietnam during the two-decade  war which ended in 1975. All these cases took majority of the lives of innocent people rather than the combatants’.

The adverse effects of bombs dropped in Japan, at a very unnecessary stage of the WWII, could be seen even many decades later. The spraying of over 70 million litres of deadly chemical agents on the jungles in Vietnam by American war planes to destroy the vegetation where Vietcong guerrillas took shelter, have gruesome effects on scores of poor Vietnamese living in the area even today. These landscapes have fruitless and mutated trees, highly toxic ground water and unliveable environment for the animals. It’s just 35 years since. 

In the 20th and 21st centuries, long after the British stopped invading other people’s lands, US and former Soviet Union (later Russia) kept on poking into the polities of the other countries, killing and injuring millions of innocent people and destroying cities and villages, and even wiping out entire settlements. The list goes as Korea, Vietnam, Afghanistan, Iraq, Syria, Grenada, Lebanon, Libya and the countries beyond the iron curtain.

The above examples clearly show that the so called “Western Civilizations”, its decency and democracy, are not even new born babies compared to the human history. They are simply fragile glassware, balanced on a knife edge that can be broken into pieces by one slight air blow. Even in the last few years, we have seen many events of uprising of racist movements among the white Europeans, open racial hatred from even the civil public and visible traces of strong racism in the speeches of the so called “World Leaders”.          

In summary, we are living inside a soap bubble termed civilization, having a false feeling of security. The COVID 19 could easily burst this bubble turning the entire “civilization” into a raging inferno. The fear of the loss of leadership at the helm, and the fear among the rich masses of sharing limited resources with the poor may turn them into beasts overnight. The leadership may take racially and ethnically biased political decisions that order the distribution of resources and facilities based on nationality, race, skin colour, originality etc. Then the chaos may turn the whole society upside down, resulting random killing, robbing, looting, rioting etc. among the public. 

The way that the world was racing forward for the last couple of decades, the above situation seemed imminent. COVID 19 simply accelerated the process. 

In my own native language, Sinhalese, there is a term “Murugasan Warshawa”, the Rain of Beast Signs. As the end of the human race approaches, the people start suffering from hunger. Then the Rain of Beast Sign starts pouring. The people who are caught up in this rain see the other people as beasts, so that they start killing one another in fear of attack and to alleviate hunger.

Let's prepare ourselves to be protected from the Murugasan Warshawa. 







Tuesday, 24 March 2020

අප සියල්ලන් තැති ගෙන ඇත


පසුගිය සති කිහිපයේ අප උදෑසන නැගිටින්නේද, රාත්‍රී නින්දට යන්නේද, දවසේ වැඩි කාලයක් ගතකරන්නේද එකම ක්‍රියාවලියක් සමගයි. එනම් රටවල්  හතරක පවතින තත්වය සොයා බැලීමටයි. අපේ නෑදෑ හිතවතුන් වැඩි දෙනෙක් සිටින්නේ ලංකාවේය. පොඩි පුතා මැලේසියාවේය. ලොක්කා ස්විඩනයේය. අපි දකුණු අප්‍රිකාවේය. දරුවන් දෙදෙනාම තවමත් සිප්සතර හදාරයි. මට මවකගේ සෙනෙහස පිළිබඳව සැබෑ ලෙසම අවබෝධ වුයේ පසුගිය සති කිහිපයේය. මගේ බිරිඳ දහවල පමණක් නොව රාත්‍රීය පුරාද වරින් වර  දුරකතනයට නෙත් යොමයි. ඒ කුමක් හෝ පණිවිඩයක් ඇවිත්දෝයි යන හැඟීමෙනි. 

මගේ සමීපතම සඟයෝ සහ ගෝලයෝ  ලොව පුරා රටවල් 60 ක පමණ විසිරී ඇත. ඔවුන්ගෙන් දිනකට විද්‍යුත් පණිවිඩ 30-40 මට ලැබේ. මේ නිසා ලොව රටවල් ගණනාවක අභ්‍යන්තර සැබෑ තත්වය මට දැනගන්න ලැබේ. ඒ ජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘති කඩතුරාවෙන් ඔබ්බට ගිය සැබෑ තතුය. එබැවින් මම ලෝකය ගැන බොහෝ දෙනෙකුට වඩා අංශු මාත්‍රයක් වැඩිපුර දනිමි. 

මේ ඔබ අප ගතකරන්නේ මෙම ජිවිත කාලය තුල අප කිසිසේත් බලා පොරොත්තු නොවූ ව්‍යසනයක් තුලය. මා වෙතට එන තොරතුරු අනුව මෙය දෙවන ලෝක යුද්ධයට වඩා බෙහෙවින් භයංකාර වාතාවරණයකි. අවි රැගත් අරඟලයකදී එක් පසක් දිනීමෙන් යුද්ධය නිමවේ එහෙත් මෙහිදී මිනිස් වර්ගයා සැලකූ විට එවන් දෙපසක් නැත. ලෝක දේශපාලනයේ දැවැන්තයන් පවා අද අසරණය. මේ යන ආකාරයේ වෙනසක් නොවුවහොත් කොරෝනා වෛරසයේ ගොදුරක් බවට පත් නොවන කිසිවෙක් අප අතර නොසිටිනු ඇත. වෙනස ඇත්තේ ඔබ ඊට ගොදුරු වන දිනයේ ළඟ-දුර මතය. 

ජනතා ඇසින් නම්, ඇමරිකාවේ සිට ඔස්ට්‍රේලියාව දක්වා සෑම රජයක්ම මේ අවස්ථාවේ අසමත්ය. මා හා සංවාදයේ යෙදුනු හැම දෙනෙක්ම තමන්ගේ රටේ කළ යුතුව තිබුණේ මෙය නොව එය බව පවසයි. මෙහිදී මා දකින්නේ රාජ්‍ය පාලනය හෝ අඩුම තරමේ ව්‍යාපාර කළමනාකරණය පවා බහුතරයක් ජනතාව තුල ඇති අනවබෝධයයි. එසේම ඔවුන්ගේ ඇති ඒක කෝණි දෘෂ්ඨියයි. බොහෝ දෙනෙකුගේ පැමිණිල්ල නම් රෝග බීජය තම රටට ඇතුළු වීමට පෙර ගුවන් තොටුපළවල් වසා රටට අගුලු දැමිය යුතුව තිබුණු බවයි. අනෙක් කතාව නම් රටේ රෝගය පැතිර යාමට පෙර රට වසා දැමීමට (lock down) තිබූ බවයි. 

තමාගේ සහ තම නෑදෑ හිතවතුන්ගේ ශරීර සෞඛ්‍යය පැත්තෙන් බැලූ විට මෙසේ සිතීම සාධාරණය. නමුත් රජයක් පැත්තෙන් බැලූ විට මෙය ඉතාම දුෂ්කර තීරණයකි. රජයට "කොරෝනාවෙන්-පසු-රට" පිළිබඳව කොරෝනවටත් වඩා සිතිය යුතුව ඇත. දැනටත් ලංකාවේ රජය ගෙන ඇති තීරණවල අහිතකර ආර්ථික ප්‍රතිඵල ඔබට හිතාගැනීමට වත් නොහැකි බව මට හැඟේ. ඒවා ගෙන ඇත්තේ නොගෙනම බැරි අවස්ථාවට පැමිණි විටය. මෙය දියවැඩියාවේ දරුණුම අවස්ථාවට පැමිණි රෝගියෙකුගේ අත පය කපා දැමීම හා සමානය. අපි මේ වගේ අවස්ථාවල "දියවැඩියාව ගැන දැන ගත්ත ගමන්ම දොස්තරට තිබුනේ ලෙඩාගේ අත පය කපල දාන්න නේ" යැයි කියන්නේ නැත.    

මට මේ රජයේ ආර්ථික, විදේශ, සාමාජිය ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳව දැඩි විවේචන ඇත. ඒ පිළිබඳව මම පෙර මෙන්ම අනාගතයේද හඬ නගමි. ඒත් මේ අවස්ථාවේ ලක් රජය තම ජනතාව වෙනුවෙන් කරන්නේ හැකි උපරිමය බව මට ලෝකය දෙස බලන විට පෙනෙයි. ඒ ගැන නොකියා සිටීමට තරම් මම කුහකයෙකු නොවෙමි. රජයේ මෙන්ම විපක්ෂයේද දේශපාලකයන් තම "ගොන්කම්" ප්‍රදර්ශනය කරන අවස්ථා නැතුවා නොවෙයි. එය මනුෂ්‍ය ගතියයි. එහෙත් සමාජයක් ලෙස අප සියලු දෙනා මීට වඩා පුළුල් පරාසයක දැක්මක් ඇති කරගත යුතු බව මගේ හැඟීමයි. නොඑසේ නම් මෙය අප සියලු දෙනාගේම අවසානයේ ආරම්භය වනු ඇත.

රජයේ අඩු පාඩු ඇත්නම් එය සංයමයකින් යුතුව පෙන්වා දෙන්න. ඔබගේ සමාජ ජාලා පරිශීලනයේදී පවා හමුදාව හා පොලීසිය, වෛද්‍ය වෘතිකයන්, අත්‍යවශ්‍ය සහ සහන සේවා සපයන්නන් හැකි පමණ ධෛර්යමත් වන ආකාරයෙන් හැසිරෙන්න. ඔබ ධෛර්යමත් කරන්නේ ඔවුන්ව නොව ඔබවම බව සිතන්න.

මුළු මහත් මානව වර්ගයා වෙනුවෙන්ම ඔබට ඔබගේ යුතුකම් සහ වගකීම් ඉටු කළ යුතු හෝරාව පැමිණ ඇත. සමාජයේ යහපත වෙනුවෙන් අප සියලු දෙනාටම කළ හැකි සෑම දෙයක්ම කිරීමට අපි අදිටන් කරගමු.

ඔබගේත් මගේත් දරුවන් වෙනුවෙන් ඔබ අප සැමට වීරයකු වන්න යයි මිහිකත අයැදීයි.


 
                 

Wednesday, 18 March 2020

භූතයන් පෙන්වීම


මීට වසර 15-16 ට පමණ පෙර මම ඉතාලියේ ට්‍රියෙස්තේ නුවර පිහිටි ICTP ආයතනයේ සතියක වැඩමුළුවකට සහභාගී වන අතර අපූරු සිදුවීමකට මුහුණ දුනිමි. මෙම ආයතනය ඉතා දැකුම්කළු ස්ථානයකි. ඔබ භෞතික විද්‍යාඥයෙක් නම් එකවරක් හෝ ICTP (International Center for Theoretical Physics) ආයතනයේ වැඩසටහනකට සහභාගී වී තිබිය යුතුයැයි මම සිතමි. 

අන්ද්‍රියාතික් මුහුද අසබඩ පිහිටි මෙම ආයතනය මා දුටු ඉතාම මනරම් පරිසරයක පිහිටි ගොඩනැගිල්ලකි. සවස් කාලයට ආයතනයේ එළිමහන් සඳළුතලය වෙත ගිය විට ඈත සිතිජය ඉමේ චමත්කාරජනක වර්ණ සංයෝජනයක් ඇතිවී මනරම් දසුනක් මතුකරයි. ග්‍රීෂ්ම ඍතුව ආසන්න වෙත්ම රාත්‍රී 8-9 වනතෙක් ලා රත් පැහැ එළියක් අහස පුරා දිස්වෙයි. 

එම වැඩමුළුවට සහභාගී වී සිටි බ්‍රිතාන්‍යයේ සේවය කරන අර්ජෙන්ටිනියන් කාන්තාවක් අප සමග කුළුපඟ විය. ඇය ඉතා භක්තිමත් කතෝලික, භෞතික විද්‍යාඥවරියක් වුවාය. ඇයගේ කතා විලාශයෙන් පෙනුනේ ඇය ඉන්දීය පෙනුම ඇති සියල්ලන් යෝගී අභ්‍යාසවල යෙදෙන, විකාරරූපී දේව ප්‍රතිමා සරණ යන, අද්භූත පුද්ගලයන් සේ සිතන බව යැයි මට හැඟුනි. ඇයගේ නම මට හරියටම මතක නැති බැවින් අපි තෙරේසා යයි ඇයව හඳුන්වමු. 

දිනක් රාත්‍රී ආහාරයෙන් පසු සඳළුතලයේ කවයක ආකාරයෙන් තබා තිබු පුටු කිහිපයක ඉඳගෙන අපි කතා බහට වන්නෙමු.  තෙරේසා, අප්‍රිකානු කාන්තාවක් සහ තවත් කිහිප දෙනෙකු එහි විය. අනෙක් අය මට මතක ඇති ආකාරයෙන් නොයෙකුත් ලතින් ඇමරිකානු රටවලට අයත් විය. 

තෙරේසා ඇයගේ ආගම පිළිබඳව කතා කිරීමට බෙහෙවින් ඇල්මක් දැක්වීය. තමා අන් ආගම් වලට ගරු කරන, සාධාරණව සිතන අයෙකු බව හුවා දැක්වීමට ඇය නිතරම උත්සහා කලාය. එහෙත් බොහෝ විට ඇයගේ වාග් විලාශයත් ශරීර බසත් (body language) පලකලේ ඇය අන්‍ය ආගම් පහත් ලෙස සලකන බවයි. විශේෂයෙන්ම මරණින් මතු ආත්ම පිළිබඳව ඇති පෙරදිග ඇදහීම් ඇය ඉතා සුක්ෂම ලෙස අවඥාවට ලක් කරන ලදී.

"චන්දිම ඔබ භූතයන් (ghosts) සිටිතැයි පිළිගන්නවාද?" තෙරේසා එකවරම ඇසුවාය. 

ඒ වන විට අප දැන හඳුනාගෙන දින කිහිපයක් ගතවී තිබුණු බැවින් ඇයගේ ක්‍රමවේදය පිළිබඳව මට යම් වැටහීමක් විය. එකල මම රැකියාවෙන් භෞතික විද්‍යාඥයෙක් වුයෙමි. මා කුමන පිළිතුරක් දුන්නත් ඇය අන්තිමට පෙන්වා දෙන්නේ එවකට තිබු  මගේ ආගමික මතවාදය භෞතික විද්‍යාඥයෙකුට නොගැලපෙන බවයි.  

තරමක කල්පනාවක නිරත වූ මම, එම පැනයට පිළිතුරු දෙන්න පෙර මට ඇයගේ අධ්‍යාත්මික වටපිටාව (spiritual environment) නිරීක්ෂණය කල හැකිදැයි අසා සිටියෙමි. මා කියන්නේ කුමක්දැයි ඇයට තේරුණේ නැත (මට තේරුණේද නැත). එහෙත් ඇය ඊට එකඟ වුවාය. මේ වන විට පරිසරය අඩ අඳුරේ පැවතුනි.

ඇයට ශරීරය සැහැල්ලුවෙන් තබාගෙන මා දෙස බලා සිටින්න යැයි මම පැවසුවෙමි. ඉන් පසු මම ඇයගේ හිස වටේට නිරීක්ෂණය කරන ආකාරයක් පෙන්වා, ඇයගේ හිසට වම් පසින් අඟල් හයක් පමණ ඈතින් මගේ දෙනෙත ස්ථානගත කලෙමි. දැන් සියල්ලෝම මා දෙස බලාගෙන හිඳිති.

"තෙරේසා ඔබේ වම් උරහිසට සිහින් බර ගතියක් දැනෙනවාද" මම අනපේක්ෂිත ලෙස තරමක ගැඹුරු හඬකින් ඇසුවෙමි.

"නැහැ. කොහෙත්ම නැහැ" ඇය මාව ගණන් නොගන්නා ස්වරයෙන් කීවත් ඇයගේ කටහඬේ සියුම් කැළඹීමක් ඇති බව පෙනුනි. 

ඉන් පසු මම තැම්පත්, එහෙත් ගුප්ත ස්වරයකින් මෙලෙස පැවසුවෙමි.

"ඔබගේ වම් පසින් ඔබට පිටුපස යම් තැනැත්තියක් සිටගෙන සිටිනවා මට පෙනෙනවා. ඇය සුදු පැහැති අත් දිග ගවුමක් හැඳගත් වයසක කාන්තාවක්. ඇයගේ ඉනෙන් පහල කොටස අපැහැදිලියි. ඇයට තඹවන් රැලි වැටුණු කොණ්ඩයක් තිබෙනවා. ඇය එය මුහුණ පුරා විදහාගෙන සිටිනවා. ඇයගේ ඇස් යටට ගිලිලා, මුහුණ, අත් සුදුමැලියි, රැලි වැටිලා. දිගු නහයක්, දිගු ගෙලක් මෙන්ම රතු පැහැ තොල් යුගලයක් තිබෙන බව පෙනෙනවා. ඇයගේ හකුපාඩා ගිලා බැහැලා. පපුව මත ලී කුරුසයක් එල්ලෙමින් තිබෙනවා". 

තෙරේසාගේ ඇස්වල භීතිය ඇතිවන අයුරුත්, මුව සුදුමැලිවී අතැඟිලි වෙව්ලන අයුරුත් මම ඉහත ප්‍රකාශය කරන අතරම නිරීක්ෂණය කලෙමි.

මගේ විස්තරය මදක් නතර කල මම, ඇය දෙස බලා "ඒ කාන්තාව දැන් ඔබ දෙස බලාගෙන, ඔබගේ මුහුණට එබෙනවා. දැන්වත් ඔබේ උරහිසට බරක් දැනෙන්නේ නැද්ද?" යැයි ඇසුවෙමි. 

උරහිස මත ඇති යමක් ගසා දමන්නාක් මෙන් දකුණු අතින් එය පිස දැමු තෙරේසා, එකවරම යටිගිරියෙන් හඬක් නගාගෙන අසල වුන් අප්‍රිකානු කාන්තාව වෙත පැන, ඇයව බදා ගත්තාය. සියල්ලෝම තුෂ්නිම්භූත වූ අතර තෙරේසා වෙව්ලමින් හඬන්න වුවාය. මාද මෙතරම් ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇයගෙන් කිසිසේත් බලාපොරොත්තු වුවේ නැති බැවින් මදකට නිරුත්තරව බලා සිටියෙමි.  

"තෙරේසා ඔබට මා බොරුවක් කලේ. බයවෙන්න එපා. එහෙම කිසිම දෙයක් මම දැක්කේ නැහැ" ඇය අස්වසාලමින් මම ඇය වෙතට පිය නැගුවෙමි. 

"නැහැ ඔබ දැන් කියන්නේ බොරු. ඔබ මා ලඟට එන්න එපා. ඔබ යක්‍ෂයා ඇසුරු කරන්නෙක්. ඔබට භූතයන් පෙනෙනවා" ඇය හොඳටම බියවී සිටියාය. අනෙක් අයද, විශේෂයෙන්ම අප්‍රිකානු කාන්තාව, මා දෙස බැලුවේ දරුණු යක්ෂයකු දෙස බලන ආකාරයෙනි.

"මම දන්නවා. මම දන්නවා. ඔහු දැක්කේ මගේ මියගිය නැන්දනියගේ භුතයාවයි. ඇය මට බොහොම ආදරය කළා. මට තේරුණා ඇය මියගිය පසු මා පසුපස එයි කියා" තෙරේසා වෙව්ලමින්, අනෙක් අය දෙස නෙත් යොමා, කියාගෙන යයි. අප්‍රිකානු කාන්තාව කුමක් හෝ යාඥාවක් කරන්න වුවාය. වාසනාවට එවන විට අවට දෙතුන් දෙනෙකු හැර අන් කිසිවෙකු නොවීය.   

ඇත්තෙන්ම මම කලේ තෙරේසාව යම් මානසික ව්‍යාකුලත්වයකට පත් කිරීමයි. මා අදිසි භූතයාගේ හැඩරුව ලෙස විස්තර කලේ තෙරේසාගේම ස්වරූපයයි. ඊට වියපත් අයෙකුගේ අංග ලක්ෂණ කිහිපයක් එකතු කලෙමි. සාමාන්‍යයෙන් ඕනෑම කෙනෙකුට තමන්ගේ හැඩරුවට සමාන වියපත් ඥාතීන් වෙති. ඔවුන් මියගිය විට, බොහෝ අවස්ථාවල කාන්තාවක් නම් අන්දන්නෙ දිග සුදු ඇඳුමකි. සුදු පැහැ අයෙකුගේ මළමිනියක මුහුණ අතපය සුදුමැලිය. බොහෝ කතෝලික පවුල්වල (විශේෂයෙන්ම ලතින් ඇමරිකානු රටවල) කෙනෙකු මිය ගිය විට මෘත ශරීරයේ පපුව මත ලී කුරුසයක් තැම්පත් කරයි. මේ අනුව මම මනසින් තෙරේසාව ඇය දන්නා කෙනෙකුගේ අවමංගල්‍ය උත්සවයට ගෙන ගියෙමි. 

මගේ අරමුණ වුයේ තෙරේසා වෙතින්ම උරහිසට බර ගතියක් ඇතිවන බව පැවසීමට සලස්වා ඕනෑම භූතයෙක් මනසින් සෑදීමට හැකි බව ප්‍රයෝගිකව පෙන්වීමයි. නමුත් අවාසනාවකට මගේ සැලැස්ම හිතුවාට වඩා ව්‍යාකූල විය. මා එවෙලේ කෙතරම් පැහැදිලි කරන්න උත්සහ ගත්තත් ඇය මා බොරුවක් යැයි කියන්නේ බොරුවක් බව කීවාය. ඇයට ඇගේ උරහිස මතට භූතයා බරවෙන බව හොඳින්ම දැනී තිබුණු අතර ඒ කතා කරන අවස්ථාවේද භුතයාගේ හුස්ම ඇයගේ බෙල්ලට වදින බව කීවාය.  මේ කතා කරන්නේ ක්වොන්ටම් විද්‍යුත් ගතිකය පිලිබඳ ආචාර්ය උපාධිධාරිනියක් නොවේදැයි මට එවෙලේ සිහියට නැගුණි. ඇය හුස්ම ගන්නා භූතයෙක් පිළිබඳව දොඩවයි.

කෙසේ හෝ ඒ සිදුවීම පිළිබඳ තතු අප කිහිප දෙනාගෙන් එපිටට නොගියේය. වැඩමුළුව පැවතුන ඉදිරි දින කිහිපයේ තෙරේසා හෝ අප්‍රිකානු කාන්තාව මා සමග කතාකලේ නැත. ඔවුන් උවමනාවෙන්ම මා මග හැරියෝය.

එදා මෙදා තුර මට භූතයන් ප්‍රේතයන් වැනි අමනුෂ්‍ය බලවේග දුටුවා යයි කී පිරිස් බොහෝ හමුවී ඇත. ඔවුන් පවසන්නේ සත්‍යක්ද නැත්ද යන්න මට අදාළ නැත. මන්ද එයින් මට ඵලක් නොවන බැවිනි. එහෙත් මා එක දෙයක් ස්ථිර වශයෙන්ම දනිමි. එනම් මේ සමාජයේ බොහෝ දෙනාට භූතයන් පෙන්වීමේ හැකියාව මට ඇති බවයි. 



   

Tuesday, 3 March 2020

නූගතෙක් ගැන කතාවක්


අද බොහෝ දෙනා උගතුන් ගැන කතා කරති. උගතුන් පාර්ලිමේන්තුවට යැවිය යුතු යැයි කියති. නූගතුන් තමන් පාලනය කිරීම ගැන දුක්වෙති.

උගතා යනු කවුදැයි සමාජය විසින්ම අර්ථ දක්වාගෙන තිබේ. සමාජ සම්මත උගතෙක් වීමට නම් පාසල් යා යුතුය, ඉන්පසු විශ්වවිද්‍යාලයට යා යුතුය, උපාධි, පශ්චාත් උපාධි ලබා ගත යුතුය. ඉන් පසු ඔබට උගතා යන ලේබලය සමාජය විසින් ලබා දෙනු ලැබේ. මේ කතාව එසේ නොවූ, විසිවන ශතවර්ෂය මුල් භාගයේ එංගලන්තයේ ජිවත් වූ, නූගතෙකු ගැනය. 

විලියම්ට පල්ලියේ රැකියාව ලැබුණේ ප්‍රධාන පියතුමා නිසාමය. ඒ කාලයේ පල්ලියේ ඕනෑම රැකියාවකට ගත්තේ පාසලේ මුල් වසර තුනවත් ඉගෙනුම ලැබූ අයවයි. විලියම් පාසැල් ගියේ එකේ පන්තියට පමණි. විලියම් කුඩා කලදීම ඔහුගේ පියා මියගිය අතර විලියම්ව පාසැල් යැවීමට මවට වත්කමක් නොවීය. පාසල් යාමට විලියම්ටද කිසිඳු කැමැත්තක් නොවීය. මේ නිසා දුප්පත් විලියම්ගේ ළමා කාලය මනරම් විය.

විලියම්ව පල්ලිය අතුගාන වැඩේට ගැනීමට ප්‍රධාන පියතුමා නීතිය නැමීය. ඒ විලියම්ගේ මව සහ පියතුමා අතර තිබූ ඇයි හොඳයිය නිසාය. වයස 14 දී පටන්ගත් පල්ලිය පිරිසිඳු කිරීම වසර විසි පහක් පුරා විලියම් ඉතා සතුටෙන් කරගෙන ගියේය. විලියම්ගේ රැකියාවට කණකොකා හැඬුවේ ප්‍රධාන පියතුමා විශ්‍රාම ගිය පසුවයි. නව ප්‍රධාන පියතුමා නීති කාරයෙකි. ඔහු විලියම් කැඳවා මෙලෙස විධානය කළේය.

"විලියම් නුඹ වහාම පාසැල් අධ්‍යාපනය පටන් ගනින්. නුඹ තුන්වෙනි පන්තිය සමත් වෙනකම් නුඹට ලැබෙන්නේ මෙතෙක් ගෙව් පඩියෙන් බාගයයි. ඊට පස්සේ ආයෙමත් මුළු පඩියම ලැබෙයි. හැබැයි ඉස්කෝලේ යන්න පටන් ගත්තේ නැත්නම් මාස තුනකින් නුඹව අයින් කරනවා"

එදින සවස වැඩපල අවසන් කල විලියම් පල්ලිය වත්තේ කොනක වූ ලී අසුනක් මත ඉඳගෙන ගැඹුරු කල්පනාවක නිමග්න විය. මැදි වයසට පියමං කර සිටින විලියම්ට කුඩා දරුවන් සමග අකුරු ඉගෙනීම සිහිනෙන්වත් සිතා ගත නොහැකි කාරණයකි. කල හැකි එකමදේ රැකියාවෙන් අයින් වීමයි. ප්‍රධාන පියතුමා ළඟ බැගෑපත් වීමෙන් පලක් නොවන බව ඔහු දනී. වසර විසි පහක්ම ඔහුට ජිවිතේ බරක් නොවුයේ පල්ලියෙන් ලැබෙන දෙයින් ඔහු මෙන්ම පසු කලෙක ජිවිතයට සම්බන්ධ වූ බිරිඳ සහ දරුවාද සෑහීමකට පත් වූ බැවිනි. සැමදා පල්ලියෙන් ලැබෙන දහවල් කෑම වේලද, පාස්කුවටත්, නත්තලටත් ලැබෙන අමතර තෑගීද ඔහුට මෙනෙහිවිය. 

ඔහුටත් නොදැනීම අඳුර වැටීගෙන එමින් තිබුණි. වෙනදා මේ වෙලාවට ඔහු නිවසේ ඇති අබලන්වූ හාන්සි පුටුවේ දිගෑදී පුතුගේ සෙල්ලම් බලමින් සිටින්නේය.  ඔහු සැමදා ගෙදර යන විට අතරමග තිබෙන කුඩා කඩයෙන් පාන් ගෙඩියක් ගෙන යන්නේය. එය ඔහු සහ පවුලේ රාත්‍රී කුසගින්න නිවීය. එදින ඔහු කඩය අසලට යන විට දුටුවේ එය වසා ඇති බවයි. බේබද්දෙකු වූ කඩේ අයිතිකරු සැමදාම හවස පහේ කණිසම වැදෙද්දී කඩය වසා අසල ඇති තැබෑරුමට රිංගයි. ඔහු පාන් ගෙන එන්නේ උදෑසන පමණි. සවසට විකුණන්නේද එම පාන්මය. සමහර විට ඒවා පසුදාටද අලෙවි කරයි. 

පවුලම කුසගින්නේ තැබීමට නොහැකි බැවින් විලියම් සැතපුම් දෙක තුනක් ඈතින් පිහිටි බේකරිය වෙත පිය නැගීය. එවන විටත් බේකරියේ හවස සෑදු පාන්වල රස්නේ ගතිය තිබුණි. එතැන් සිට ගෙදර යන ගමන් විලියම් කල්පනා කරන්න විය. 

ඒ ප්‍රදේශයටම පාන් ගැනීම සඳහා ඇත්තේ බේබදු මුදලාලිගේ කඩය පමණි. එයින්ද පාරිභෝගිකයන්ට යහපත් සේවයක් නොලැබේ. මේ නිසා පාන් විකිනීමට කුඩා කඩයක් අටවා ගතහොත් ජීවිකාව සරි කරගත හැකි වෙතැයි විලියම්ට සිතුනි. 

පසුදා පල්ලියට ගිය විලියම් ප්‍රධාන පියතුමා හමුවී තමා පල්ලියේ රැකියාවෙන් ඉවත්වන බව පැවසීය. ප්‍රධාන පියතුමා නීතිකාරය වුනාට හිත හොඳ පුද්ගලයෙකි. ඔහු විලියම්ට මාස තුනක පඩිය දුන්නේය. ඒ මුදලත් වසර විසිපහක් තිස්සේ ඉතුරු කරගෙන තිබූ කුඩා මුදලකුත් යොදා විලියම් පාර අයිනේ පෙට්ටි කඩයක් අටවා ගත්තේය. 

දැන් ඔහු හිමිදිරියේ කුඩා අත් කරත්තයකුත් තල්ලු කරගෙන බේකරියට ගොස් පාන් රැගෙන එයි. උදේ දහය පමණ වන විට ඔහුගේ පාන් විකිණී අවසන් වෙයි. ඉන්පසු ගෙදර යන විලියම් බිරිඳගේ වැඩපල වලට උදව් වෙයි. නැවතත් හවස තුනට පමණ ඔහු බේකරියට ගොස් පාන් ගෙන එයි. මේ ගමනට සමහර දිනවල ඔහුගේ බිරිඳ සහ පුතාද එකතුවෙයි. ඊළඟට ඔවුන් ගෙදර එන්නේ රෑ හතට පමණය. 

ක්‍රමයෙන් විලියම්ගේ පාන් ව්‍යාපාරය සරුවිය. කඩයට පැමිණෙන කිහිප දෙනෙකු සමග කතා බස් කරන විට තේරුණේ ඔවුන් එහා ටවුමේ සිට පැමිණෙන බවයි. මේ අනුව ඒ ටවුමේද කඩයක් දැමීමට විලියම්ට සිත් විය. එය තම බිරිඳ සහ පුතාට ඔහු බාර දුන්නේය. 

වසරක් යන විට විලියම් පෙට්ටි කඩයෙන්  තරමක විශාල ස්ථිර ගොඩනැගිල්ලකට මාරු විය. බිරිඳගේ කඩයත් එසේම මාරු විය. තව ටික කලක් යද්දී ඔහු තමාගේම බේකරියක් සුළුවෙන් ඇරඹීය. එය බේකරි දෙකක් තුනක් වශයෙන් වැඩි විය. වසර දහයක් යන විට "විලියම් බේකර්ස්" මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ ප්‍රමුඛතම ව්‍යාපාරයක් බවට පත් වී තිබුණි.  

නිෂ්පාදනය දිනෙන් දින ඉහල යන බැවින් අඛණ්ඩ තිරිඟු පිටි සැපයුමක අවශ්‍යතාවය විලියම් මහතාට තදින් දැනෙන්න විය. මේ සඳහා ඔහු ස්කොට්ලන්තයේ තිරිඟු පිටි නිපදවන්නන්ගේ සංගමය සමග ගිවිසුමකට පිවිසුණි. ගිවිසුම අත්සන් කිරීමේ උත්සවයට එඩින්බර්ග් නුවර පුරපතිද සහභාගී විය. කිසිඳු අකුරක් ලිවීමට හෝ කියවීමට නොහැකි විලියම් ගිවිසුම්ගත වුයේ මහපට ඇඟිලි සලකුණ තැබීමෙනි. මේ පිළිබඳව එඩින්බර්ග් පුරපති තුමා යම් උපහාසයක් මුසුවූ හඬකින් මෙසේ කීවේය.

"විලියම් මහත්මයා, ඔබ විධිමත් අධ්‍යාපනයක් ලබා සිටියා නම් අද මොනවා කරනවා ඇත්ද?"

මුවඟට සිනහවක් නගා ගත් විලියම්, "පල්ලිය අතුගානවා" යැයි සැමටම ඇසෙන්න කීය.