Saturday, 17 September 2022

රනිල්-රාජපක්ෂ ජුන්ටාව සහ අනාගත අරගලය

අරගලය බොහෝ වෙනස්කම් කර ඇත. ඒවා අදෘශ්‍යමානයේ සිට ක්‍රමයෙන් දෘශ්‍යමානයට පිවිසෙමින් පවතී. අරගලයට භෞතිකව මෙන්ම සංකල්පීයවද සහභාගී වූ අති බහුතරයකට වුයේ එක් ආන්තික අරමුණකි. එනම් සමාජ-සාධාරණත්වයක් සහිත සමාජ-දේශපාලන ව්‍යුහයක් ගොඩනැගීමයි. ඒ සඳහා යා යුතු මග, ගත යුතු ක්‍රියා මාර්ග සහ එම ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු කාලය සහ තීව්‍රතාවය පිළිබඳව බොහෝ වෙනස් අදහස් සහ මතවාද විය. එහෙත් ආන්තික අරමුණ සමාන වීම තුල ලැබූ යහ ඵල බොහෝමයකි. මේ ලිපිය ඒ පිළිබඳව නොවේ.

රාජපක්ෂ රෙජීමයට එරෙහි අරගලයට වඩා රනිල්-රාජපක්ෂ ජුන්ටාවට එරෙහි අරගලයේ ක්‍රියාන්විතය විශාල වශයෙන් වෙනස් කල යුතුය. රාජපක්ෂ රෙජීමය යනු සොරකම, මංකොල්ලය සහ තක්කඩිකම සංකලනය වූ පාලන තන්ත්‍රයකි. එහි භිෂණය තිබුණ අතර එය වසා ගැනීමට දේශපාලකයා දැඩි උත්සහයක් ගත්තේය. දැන් පවතින "ආණ්ඩුව" ඒ සමුහයමය. මේ නිසා ඉහත නුහුගුණ මේ ආණ්ඩුව තුලද එලෙසම පවතී. රනිල් සහ එජාප දාමරිකයන් හරහා එයට ඉතා භයංකාර අංග ලක්‍ෂණ දෙකක් එකතු විය. එනම් කපටි-කෛරාටික දේශපාලන බුද්ධිය සහ දයා විරහිත සහ අසංවේදී ඝාතන මානසිකත්වය යන කරුණු දෙකයි. ඒ අනුව රනිල්-රාජපක්ෂ ජුන්ටාවට මුහුණ දීම එතරම් පහසු නැත. ඒ සඳහා ඔබ ස්මාර්ට් අරගලයකට පිවිසිය යුතුය. ස්මාර්ට් අරගලයක ලක්ෂණ පිළිබඳව අපි ඊළඟ ලිපියෙන් සාකච්චා කරමු.

අරගලයක සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ අරගලකරුවාට කෙතරම් ගැඹුරකට යතාර්ථය තේරුම් ගැනීමට හැකියාව ඇතිද යන කරුණ මතයි. ලංකාවේ වර්තමානය කලාපීය සහ ගෝලීය භූ දේශපාලනයෙන් ස්වායත්ත කොට සමාජ-ආර්ථික විසඳුම් ඉදිරිපත්කිරීම විහිළු සහගතය. මේ නිසා අපි යථාර්තය තේරුම් ගනිමු. ලංකාවට මේ වන විට ඇති ණය බරත්, විදේශ ආධාර සහ තව දුරටත් ගතයුතු ණය මත යැපීමත්, අපනයන සහ සංචාරක ව්‍යාපාරය මත පදනම්වූ ආර්ථිකයත් නිසා අපට අනිවාර්යයෙන්ම ඉන්දු-ඇමරිකාවාදී හෝ චීන-රුසියාවාදී නැඹුරුවකට යා යුතුවම ඇත. මට පෙනෙන්නේ මේ වන විට අපට පළමු කණ්ඩායම තෝරා ගැනීම අනිවාර්ය වී ඇති බවයි. ජනතාව ඉල්ලන නායකත්වය ඉන්දු-ඇමරිකා එකඟත්වයෙන් ලබා ගත යුතුව ඇත. 

----------------------------------------

මහජන මතයට එරෙහිව තමාට නතුවන රූකඩ පාලකයෙක් අනෙක් රටවල පැල කිරීමට යාමේ අමිහිරි අත්දැකීම් ඇමරිකාව ලැබුවේ මීට වසර 50ට පමණ පෙර වියට්නාමයේදීය. මේ නිසා පසු කාලයක ඔවුන් හැම විටම උත්සහ කලේ මහජනතාවගේ කැමැත්ත සහිත තමාට අවශ්‍යදේ කරගත හැකි නායකයන් අවශ්‍ය රටවල බිහි කිරීමයි. අනූව දශකයෙන් පසු ජනතාවගේ හිත දිනා ගන්නා අතරම තමන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් ඉටුකර දිය හැකි බුද්ධිමත් පාලකයන් කෙරේ ඇමරිකාව වඩ වඩාත් නැඹුරු වන්නට විය. මේ අතරින් පාලකයා වුමනාවට වඩා ස්මාර්ට් වන්නට ගියහොත් හෝ ඇමරිකාවට කිසිඳු වැඩක් නැති ගොබ්බයෙකු වුවහොත් මහජන විරෝධයෙන්ම ඔවුන් ඉවත් කිරීමටද ඇමරිකාව වගබලා ගනී. පර්වේෂ් මුෂරෙෆ්, ඉම්රාන් ඛාන්, හොස්නි මුබාරක් too smart වීම නිසා ඇමරිකාවේ ගිලටීනයට අසු වූ පාලකයන්ය. දෙවෙනි කාණ්ඩයට හොඳම උදාහරණය ගෝඨාභය රාජපක්ෂයි. ඇමරිකානු පුරවසියෙකුද වන ඔහු ජනධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ විට ඊට බාධාවක් වූ එම ඇමරිකානු පුරවැසිභාවය සම්බන්ධයෙන්ද ඔහුව ගලවා ගැනීමට ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලය ඉදිරිපත් විය. ඔවුන් ප්‍රකාශ කලේ ඔහුගේ ඇමරිකානු පුරවැසිභාවය ඉවත්කර ඇති බවයි. නමුත් පසු කලෙක හෙළිවූයේ මේ ඉවත්කිරීම බලාත්මක වී ඇත්තේ ඊට මාස ගණනාවකට පසු බවයි. 

ඇමරිකාවෙන් දෙනු ලැබූ උපදෙස් සහ අනෙකුත් රාජපක්ෂ සහෝදරයන්ගේ චීන ගැති බව අතර ගෝඨාභය අසරණ වූ බව මගේ හැඟීමයි. ඔහුගේ උපන්ගෙයි උද්දච්චකම සහ දේශපාලන නූගත්භාවය අතරද ඔහු සිරවිය. ඉන් මිදීමට ඔහු ගත් සියළු පියවර අතිශයින්ම ගොබ්බ සහ අමන තීරණ විය. එහි ප්‍රතිඵලය දැන් ඉතිහාසයට එකතු වී හමාරය. 

----------------------------------------

චීනය තමන්ට අවශ්‍ය රූකඩ පත්කරගන්නේ ඇමරිකාවට වඩා වෙනස්ම ආකාරයකටයි. ඒ රටේ සියළු දේශපාලකයන්, දුෂකයන් සහ වංචනිකයන් බවට පත්කිරිමෙනි. මේ තත්වය අනුව පක්ෂ පාට බේදයකින් තොරව දේශපාලකයන්ට එකිනෙකා මත පරායත්ත වීමට සිදුවේ. අද අප අත්දකින්නේ මේ අවාසනාවන්ත ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයයි. ගෝඨාභයට මේ බව අවබෝධ කර ගැනීමටවත් බුද්ධියක් තිබුණේ නැත. අවසානයේදී ඔහු තනිවිය.

ඇමරිකානු තානාපතිනිය දැන් ලංකාවේ සියළුම කටයුතුවලට අත පොවයි. මැති ඇමතිවරුන් දැන් සමාජයට දැඩි බියක් දක්වයි. ඔවුන් යාමට සිතන්නේ වත් නැති ගොවි සමිති රැස්වීම් වලට පවා ජූලි චැන්ග් පිය නගයි. මෙය වියට්නාම් ක්‍රමවේදය බව මගේ වැටහීමයි. එනම් රටේ ජනතාව සංස්කෘතිකව සහ ආකල්පීයව ඇමරිකානු පක්ෂපාතී (US loyal) මානසිකත්වයකට රැගෙන ඒමයි. ඉදිරියේදී ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලය, ඊට අදාළ ආයතන, හෝ පෞද්ගලික අංශයේ අනුග්‍රහයෙන් සංස්කෘතික ප්‍රසංග, ක්‍රීඩා තරඟාවලි, යොවුන් කඳවුර, අධ්‍යාපනික සහ කාර්මික පුහුණු වැඩසටහන් ආදිය රට පුරා දියත්වනු ඇති බව මගේ හැඟීමයි.

මට පෙනෙන්නේ ඉදිරි වසර තුල චීනය ලංකාවෙන් ඈත් වනු ඇති බවයි. යන යකා කොරහත් බිඳගෙන යන්නා සේ ඔවුන් ලංකාවෙන් මස් රාත්තලම ඉල්ලනු ඇත. මෙහිදී අප වඩ වඩාත් ඉන්දු-ඇමරිකා ගැතිභාවයකට පත්වනු ඇත. මැලේසියාවේ මොහොමඩ් නජීබ් පාලනයෙන් පසු චීන ණය දාමයෙන් ඉවත්වීමට දරනු ලැබූ උත්සහයේදීද මෙවැනිම තත්වයක් ඇතිවිය. එහෙත් මැලේසියාව ලෝකයේ ඉහල පෙලේ පෙට්‍රෝලියම් නිෂ්පාදකයෙකු වූ බැවින් ඔවුන්ට ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ බටහිර ලෝකයේ සහය ඇතිව ඉතා සුක්ෂමව මෙම කාර්ය සිදුකල හැකි විය (ඇත්තෙන්ම එය තවමත් සිදුවෙමින් පවතී). නමුත් ලංකාව වැනි බංකොලොත් රාජ්‍යයක් කුමන තත්වයකට වැටේදැයි මට වැටහීමක් නැත. මීට අමතරව මැලේසියාවට වඩා ලංකාවේ භූ පිහිටීම මත ඇතිවන කලාපිය දේශපාලන සංකීර්ණතාවය බරපතලය. 

----------------------------------------

අප කැමති වුවත් නැතත් ඉන්දු-ඇමරිකා අවශ්‍යතා සපුරාලමින් අපට ඔවුන් පෙන්වන මග යායුතුව ඇති බව මගේ වැටහීමයි. මෙහිදී ඉන්දියාවේ කාර්යභාරය පිළිබඳව මනා තක්සේරුවක් නිරන්තරයෙන් කල යුතුව ඇත. එය පිහි දාරයක ඇවිදිනවා වැනි අවදානම් ගමනකි.

ඒ ගමන යාමට සිටිය යුතු නායකයා රනිල් නොවන්නේ ඇයි?

රනිල් වික්‍රමසිංහ යනු අසාර්ථක බව එක්වරක් දෙවරක් නොව හයවරක්ම පෙන්වූ නායකයෙකි. ලංකාවේ අගමැතිවරයා ලෙස ඔහු කරන්න ගොස් එවකට සිටි ජනාධිපතිවරයාගේ විරුද්ධවීම මත ඔහුට කරගත නොහැකි වූ එක යහපත් කාර්යයක් කිසිවෙකුටත් පෙන්විය හැකිද? 

මා දකින ආකාරයට රනිල්ගේ එකම අභිප්‍රාය ජනාධිපති පුටුවේ හැකි තරම් කාලයක් වැජඹීමයි. ඔහුට නැවතත් චන්දයක් දිනා නගර සභාවකටවත් තේරී පත්වීමට නොහැකි බව ඔහු දනී. එසේම පක්ෂ බේදයකින් තොරව පාර්ලිමේන්තුවේ සිටින අති බහුතරයක් මන්ත්‍රීවරුන්ට නැවතත් චන්දයකින් දිනිය නොහැකි බව ඔවුන් දන්නා බවද රනිල් දනී. එසේම යම් පමණකට හෝ සාධාරණ වූ රජයක් යටතේ මොවුන් බොහෝ දෙනෙකුගේ අනාගතය සිපිරිගෙය බව ඔවුන් දන්නා බවද රනිල් දනී. ඔහු කරන්නේ මේ පාර්ලිමේන්තුවේ පවතින වියවුල් මානසිකත්වය කළමනාකරණය කිරීමයි. 

චොකා මල්ලිලාගෙන්, සනත් නිශාන්තලාගෙන්, ප්‍රසන්න රණතුංගලාගෙන් සැදුම් ලත් මෙගා ඇමති මණ්ඩලයකින් රටක් සංවර්ධනය කරනවා තියා එය පවත්වාගෙන යාමද විශාල අභියෝගයකි. ඔවුන් දන්නේ සොරකම පමණි. රනිල්ද මේ බව දනී. නමුත් දේශපාලන අනාගතයක් නැති ඔහුට එහි වගක් නැත. 

රාජපක්ෂලාට නොතිබුණු කපටි-කෛරාටික දේශපාලන බුද්ධිය තමා සතු බව රනිල් පැමිණි විගසින් පෙන්නුම් කළේය. එතෙක් රටේ තිබුණු ඉන්ධන, ගෑස් සහ අත්‍යවශ්‍ය බොහෝ ද්‍රව්‍යවල මිල ඔහු ඉතා විශාල ප්‍රමාණයකින් වැඩි කළේය. මේ අනුව පහල මධ්‍යම පන්තිය සහ ඉන් පහල සියළුම ජන ස්ථරවල ක්‍රය ශක්තිය විශාල වශයෙන් අඩුවිය. අද ඇත්තේද එදා රටේ තිබුණු ද්‍රව්‍ය සංචිත ප්‍රමාණයම හෝ ඊට අඩු ප්‍රමාණයකි. එහෙත් අද පෝලිම් නැත. බඩු නැතැයි කියා කාටවත් පැමිණිලි කල නොහැක. එහෙත් තිබෙනා ද්‍රව්‍ය මිළදී ගැනීමට මුදල් නැත. සාමාන්‍යයෙන් ලාංකික ජනතාව කරන්නේ යමක් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයෙන් හෝ ලබා ගත හැකි වේ නම් ඉන් සෑහීමකට පත්වීමයි. මේ නිසා පහල මධ්‍යම පන්තිය සහ ඉන් පහල පන්තිවල අරගලය දියවී ගොස් ඇත. 

ඉහල මධ්‍යම පන්තිය සහ ඉන් ඉහල පන්ති "අපිට නම් ඉතින් කොහොම හරි කරගන්න පුළුවන්. අරයල පව් නේ" මානසිකත්වයෙන් පසුවෙයි. ඔවුන් බොහෝ දෙනෙක් පවතිනා තත්වය පිළිබඳව ඇත්තෙන්ම සතුටු වෙති. "දැන් පෝලිම් නැහැ, තර්ඩ් ක්ලාස් මිනිස්සු සුපර් මාර්කට් වලට එන්නේ නැහැ. පාරේ වාහන අඩු නිසා කූල් එකේ වැඩට යන්න පුළුවන්" මේ ඔවුන්ගේ සමාජයේ කතිකාවතයි. එසේම ඔවුන් පවුල් පිටින් එතෙර පදිංචියට යයි. නැත්නම් තම තරුණ දූ පුතුන් රට පටවයි. "They have no future here අනේ" මේ ඔවුන් නිතර පවසන වදන් පෙළකි.

----------------------------------------

මෙවැනි දුෂිත දේශපාලකයන් ආණ්ඩු කරන රටක් ඉතා වේගයෙන් අස්ථායි වන බව ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ බටහිර රාජ්‍ය දනී. එය ඔවුන්ගේ බල ව්‍යපෘති ක්‍රියාවේ යෙදවීම සඳහා විශාල බාධාවකි. මේ නිසා ඔවුන් කරන්නේ තම අවශ්‍යතාවයන් ඉක්මනින් ඉටු කර දිය හැකි රටට කිසිඳු වැදගම්මක් නැති පුද්ගලයන් කෙටි කාලීනව පත්කරගැනිමයි. මෙය මීට දශක දෙකක තුනකට පෙර ලතින් ඇමරිකානු රටවලද (banana republics ලෙස හඳුන්වන රටවල්), මේ දක්වා බොහෝ මැදපෙරදිග රටවලද ක්‍රියාත්මක කරයි. 

රනිල්-රාජපක්ෂ ජුන්ටාව දිගටම සිටීමේ බරපතල අනතුර මෙයයි. 

මා දකින ආකාරයට අප හැකි විගසින් නව නායකත්වයක් සහ දැක්මක් බිහි කරගත යුතුය. අප කෙතරම් අකමැති වුවත් මෙම නායකත්වයට ඇමරිකාවට අවශ්‍ය දේ කිරීමට සිදුවනු ඇත. ඒ පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත්වීම වැදගත්ය. මෙතෙක් කිසිඳු පලක් නොවූ දෙලොවටම වැඩ නැති පුහු දේශාභිමානී විලපයන්ට දැන්වත් අප තිත තැබිය යුතුය. "පළමුවත්, දෙවනුවත්, තෙවනුවත් මගේ රට" කියමින් පපුවට ගසා ගෙන මුළු රටම මංකොල්ල කා, කාබාසිනියා කල දේශපාලනයෙන් දැන්වත් ඈත්වී ඇත්ත ඇති සැටියෙන් දැකිය යුතුය. දුෂණයෙන් භීෂණයෙන් තොර වූ ලී ක්වාන් යූ පන්නයේ හෝ අඩුම ගණනේ දැලි පිහියෙන් කිරි කෑමට හැකි පර්වේෂ් මුෂාරෆ් පන්නයේ නායකත්වයක් බිහි කරගත යුතුය. අනෙක් අතට මුෂාරෙෆ්ට අත්වූ ඉරණම එම නායකයාට නොලැබෙන ආකාරයට වෙනස් කල ජන මනසක් බිහි කල යුතුය. 

මේ නායකත්වය බිහිවන්නේ කොතනින්ද යන්න අප සියළු දෙනාම තමන් සිටිනා පෙට්ටිවලින් එලියට විත් සාකච්චා කල යුතුය. 






 

Friday, 9 September 2022

බුද්ධිය ඇති උන් නැති උන් වෙනුවෙන්



ගී කියන උන් ගීත ගයපල්ලා 

ගී ලියන උන් ගීත ලියපල්ලා 

කවි ගොතන උන් පදවැල් ගොතපල්ලා 

කෙටිකතා නවකතා ලියන උන් 

පෑන මැනවින් හසුරුවාපල්ලා 

වේදිකාවේ නටන උන් 

පුංචි තිරයේ රඟන උන් 

නටල රඟලා රටටම කියපල්ලා                                                                                                                              

දේසපාළුවා අත්වැල් බැඳගෙන 

රටේ සම්පත් කොල්ල කන හැටි 

වහල් බැම්මෙන් ජනමනස වෙලලා 

බුද්ධි හීනයෝ බිහිකරපු හැටි 

කියා දීපල්ලා 

මැටි පිරුණු හිස් කබල් සොලවා 

ඇත්ත ඇති සැටියෙන් තේරෙන තෙක් 

කරුණු කියපල්ලා 


වේ හුඹස් අභියසද කුදු වන අමනයන්




 


Friday, 12 August 2022

අරගලය නිම විය

 


ගෝල්ෆේස් අරගලය නිම විය. ඒ ගැන වැටෙන පෝස්ට් නිමක් නැත. ඒවා ලංකාවේ ජන විඥානය කියාපාන කැඩපත් වැනිය.

අරගලය සාර්ථකද අසාර්ථකද යන්න තීරණය වන්නේ අරගලය තුලින් ඔබ බලාපොරොත්තු වූ හෝ නොවූ ප්‍රතිදාන මතය. එහි මුඛ්‍ය සටන් පාඨය වූ "Go home Gota" යන්න අරගලයේ අරමුණ කරගත් පිරිසට මෙය අති විශිෂ්ඨ නිමාවකි. System change එකක් වෙනුවෙන් අරගලයට එක්වූ පිරිසට එහි ප්‍රතිඵලය ඉතා අසතුටුදායකය. මේ අන්ත දෙක අතරේ අරගලයේ යහ ඵල කිහිපයක්ම ඇත. System change එකක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිනවා යයි කී සමහරුන්ගේ ඇත්තම අරමුණ වී තිබුණේ Coruption-ownership change එකකි. එනම් උඹලා කැමති හොරා වෙනුවට අපි කැමති හොරා රජකිරීමයි. 

මා දකින ආකාරයට අරගලයේ අග්‍ර ඵල දෙකකි. ඉන් පළමුවැන්න ලංකික ජන විඥානය ප්‍රායෝගිකවම අවබෝධ කරගැනීමට ඒ සඳහා උනන්දුවන අයට ලැබුණු අවස්ථාවයි. එය ලංකාව ගොඩ දැමීමට උණක් යන්තමට හෝ තවමත් ඇති සියළු දෙනාටම අනාගතයේදී බොහෝ සෙයින් උපකාරී වනු ඇත. 

දෙවැන්න ලංකාවේ ක්‍රියාකාරී අති බහුතරයක් දේශපාලකයන් එකම ජාලයක ඉත්තන් බව ස්ථිර වශයෙන්ම සාක්‍ෂාත් වීමයි. 

------------------------------------------

බොහෝ දෙනෙකුට දැන් අරගලය ඇරඹෙන්න හේතු පාදක වූ කරුණු මතක නැත. සමහරු දැන් කතාකරන්නේ එය අසුරු සැනෙකින් ඕපපාතිකව පහල වුවා සේය.

කෙටියෙන් කියන්නම්. අරගලය ඇරඹීමට පෙර රටේ කිලෝ මීටර ගණන් දිග තෙල්, ගෑස් පෝලිම් විය. සාගතය හිස ඔසවා තිබුණි. සංචාරක ව්‍යාපාරය පමණක් නොව රටේ සෙසු බොහෝ කර්මාන්ත බිඳ වැටී තිබුණි. උද්ධමනය ඉතා ඉහල අගයක තිබුණි. මාස කිහිපයක සිට රට ආර්ථික වශයෙන් බංකොලොත් වී තිබුණි.

අරගලයෙන් විනාශ වෙන්න තරම් දෙයක් රටේ ඉතිරි වී තිබුණේ නැත.

අරගලයේ මූලිකත්වය ගත්තේ දේශපාලන මෙන්ම සාමාජීය වශයෙන්ද පරිනත නොවූ තරුණ ජවයකි. එයට නායකත්වයක්, මාර්ග සිතියමක්, පැහැදිලි අරමුණක් සහ ඉලක්ක ලබා දිය යුතු විය. නමුත් එය කල යුතුව තිබූ අත්දැකීම් බහුල ක්‍රියාකාරී දේශපාලන ප්‍රවාහ එය මග හැරියෝය. ඒ ගැන මම කිහිප වරක්ම ලිව්වෙමි. 

------------------------------------------

දේශපාලකයන්ට පවරා ඇති නඩු, නීතිපති විසින් තාක්‍ෂණික හේතු මත ඉවත් කරගත් නඩු, කෝප් කමිටු වාර්තා සහ වෙනත් අනේක කොමිෂන් වාර්තා අනුව මේ රටේ පක්ෂ විපක්ෂ භේදයකින් තොරව අති බහුතරයක් දේශපාලුවන් මහජන මුදල් ගසා කා ඇති බව සක් සුදක්සේ පැහැදිලිවේ. නොඑසේ නම් රුපියල් ට්‍රිලියන ගණනක මුදල් බහිරවයා ගිල්ලා විය නොහැක. WWE සහ ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව අතිශයන්ම සමාන වන්නේ මේ හේතුව නිසාය. ඔවුන් එක් පවුලකි. එකෙකුට එකෙක් නැතුව බැරිය. 

ලංකාවේ බහුතරයක් ජනතාවගේ දැනුම් සම්භාරය තුල මේ ගැන දත්ත ඇත. නමුත් මට දැනෙන ආකාරයට මේ දැනුම විශ්ලේෂණය කර තේරුම් ගැනීමට තරම් තර්ක බුද්ධියක් බොහෝ දෙනෙකු සතුව නැත. එය උගත්-නුගත් කියා වෙනසක් නැතිව සමාජය තුල පිළිබිඹු වේ. තේරුම් ගන්නා සුළුතරය අතර පවා තේරුම අවබෝධය කරා ගෙන යාම පිණිස මානසික අවස්ථිති පවුර තරණය කර ගත හැකි අය සිටින්නේ අතලොස්සකි. 

අරගලය ඇති වන්නේ තමා පෙළන, තම ධනය සොරා කන, පාලක පැලැන්තියට එරෙහිව පද්ධති වෙනසක් සඳහා බව ලංකාවේ බහුතරයක් පාලිතයන්ට වැටහෙන්නේ නැත. අරගලය සමච්චලයට ලක් කරමින් පෝස්ට් පලකරන කිසිවෙක් රටේ යස ඉසුරින් වැජබෙන ධනපතියන් නොවන බව නම් ඉතා පැහැදිලිය. පාලකයාගේ හොර තක්කඩි අමන කම් හේතුවෙන් දරිද්‍රතාවය හිස මත තබාගෙන, බසයක පා පුවරුවේ එල්ලී යන පහල මධ්‍යම පාන්තිකයා, තම පීඩකයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සමාජයක, system පෙරලන්නට පෙර, පෙරලන්න ඇති දේ බොහෝය.    




Saturday, 6 August 2022

ලංකාවට what happened? එදා අද සහ හෙට පලිඟු බෝලයෙන්


කුඩුකාරයාට මොනවා කලත් කුඩු නැතිව බැරිය. ලංකාව ගැන උණ තියෙන එකාටද එසේමය. කෙතරම් නවත්වන්න සිතුවත් ඇසිල්ලක් ලද සැනෙන් ලියන්නම සිතේ.

මේ ලියන්නේ මගේ දැනුම් සම්භාරයේත්, විශ්ලේෂණ හැකියාවේත් උපරිමය තුල හැකි අවමයට මානසික අවස්ථිතිය අඩු කරගෙනය.

-------------------------------------

මට ලාංකිකයා පිළිබඳව ඇත්තේ විමතියකි. මගේ මූලික විෂය පථය සමාජ මනෝ විද්‍යාව වුවා නම් මම අඩුම ගණනේ ලාංකික ජන විඥානය පිළිබඳව high impact papers තුනක්වත් පළ කරමි. 

අරගලය පැමිණිය යුතුවම තිබුණි. ඒ තරමට ලාංකික දේශපාලනය පිරිහීමකට ලක්ව ඇත. රට වේගයෙන් බංකොලොත්භාවයට පත්වන බව දුර තියාම කිව්වේ මා පමණක් නොවේ. දේශපාළුවා ඒ තරමට ඇස් පනාපිටම සොරකමෙහි යෙදුනේය. මංකොල්ලය කෙතරම් ම්ලේච්ඡ තත්වයකට වැටුනේද යත් කොවිඩ් රෝගයෙන් දැඩි ලෙස පෙලෙන සමාජයෙන් පවා ඔවුහු කඩා වඩා ගත්තෝය. මේ කාලකන්ණි තත්වය මා කිසිඳු දුෂිත අප්‍රිකානු රටක පවා දුටුවේ නැත.  

මෙතරම් දරුණු මංකොල්ලයක් ඇස් ඉදිරියේ දකිත්දිත් බහුතරයක් තම ප්‍රියතම දේශපාලුවා රැකගැනීමට නොයෙක විද අමන කතා දෙඩීය. ඉන්දියාවේ හා බංගලාදේශයේ මා මේ මානසික දුර්වලතාවය දුටුවේ නූගත් ගැමි පරිසරයන් තුලයි. එහෙත් ලංකාවේ මෙලෙස කතා පැවසුවො සමාජයේ උගතුන් යයි පෙනී සිටින්නන් වුහ. රට වැටෙන්නේ කොවිඩ් නිසා යයි ඔවුන් පවසද්දී ලෝකයම එයට ගොදුරු වූ බව මෙනෙහි කරගන්න තරම් ඔවුන්ට හැකියාවක් නොවීය. තවත් සමහරු කොවිඩ් නිසා සංචාරක ව්‍යාපාරය වැටුණු බැවින් ලංකාව බංකොලොත් වූ බව කීය. ලංකාවට වඩා ඉතා අධික ලෙස සංචාරක ව්‍යාපාරය මත තම ආර්ථිකය පවතින මාල දිවයින, තායිලන්තය වැනි රටවල් අපුරුවට මේ තත්වයෙන් ගොඩ ආ බව වටහා ගැනීමට ඔවුන්ට හැකියාවක් නොවීය. 

-------------------------------------

අරගලය ඇරඹෙන්නේ මහජන විරෝධය තුලිනි. එය කෙනෙකුට අවබෝධ නොවන්නේ නම් එය ඔහුගේ දුර්වලකමකි. අරගලයට මිනිසුන් සුදානම් වන විට සජබය මෙන්ම ජවිපෙද තමන් ඊට සම්බන්ධ නැති බවත් එයට සම්බන්ධ වන අය පිළිබඳව තමන්ගේ වගකීමක් නැති බවත් කීය. පැහැදිලිවම මෙය විකල්ප බලවේගයක් නැගී සිටීම පිළිබඳව ඔවුන් තුල ඇති භීතිය ප්‍රදර්ශණය කිරීමක් ලෙස මම දකිමි. අරගලය තීව්‍ර වෙමින් ජයග්‍රහණ අත්පත් කරගන්නා විට ජවිපෙ නායකයන් කියා සිටියේ තමන්ගේ තරුණ පෙළ අරගලයේ සක්‍රියව සිටින බවයි. එහි පහල කේඩරයද සමාජ මාධ්‍ය තුල අරගලය වෙනුවෙන් නිවේදන නිකුත් කරමින් ඉදිරියෙන්ම පෙනී සිටියේය. 

අරගලය බිඳ වැටෙමින්, දියාරු වෙමින්, වියැකී යන විට ජවිපෙ ඉහල පෙලෙන් සද්දයක් නැත. පහල කේඩරයද හිමින් සීරුවේ මාරු වී ඇත. ජවිපෙ කිසිවෙක්, මා දන්නා තරමින් පොලිස් අත්අඩංගුවේ නැත. ඔවුන්ගේ මේ "දිනුවොත් අපේ - පැරදුනොත් තොපේ" සංකල්පය මේ වන විට ඔවුන්ට පාරාවළල්ලක් වී ඇති සෙයකි. ජවිපෙට යම් ප්‍රසාදයක් පළකරමින් සිටි, ඊට පෙර කවදාවත් ජවිපෙ ගැන පැහැදීමකින් නොසිටි පිරිස නැවතත් ඔවුන්ට අහිමි වෙමින් පවතී. මිනිසුන් ජවිපෙ වෙතට තල්ලු වුණේ ඔවුන් පිළිබඳව ඇතිවූ පැහැදීමකින් නොව අනෙක් දේශපාලුවන්ගේ තිබු අන්ත දුෂිත ස්වභාවය නිසා බව ඔවුන්ට නොතේරී ඇති සේයකි. තම නායකයන්ගේ  තීරණවල ඇති ගැටළු පෙන්වා දෙන විට පණිවිඩකරුට වෙඩි තැබීමේ ස්වභාවය ඔවුන්ට අත් හැරගැනීමට නොහැකි වී ඇත. 

-------------------------------------

මැලේසියාවේ, බංගලාදේශයේ, පකිස්ථානයේ, නේපාලයේ, කොලොම්බියාවේ, සැම්බියාවේ, උගන්ඩාවේ සහ තවත් අප්‍රිකානු රටවල් කිහිපයකම රාජ්‍ය පාලනයට බලවත් රටවල් අතදාන ආකාරය මම first hand අත්දැකීම් තුලින් වටහාගෙන ඇත්තෙමි. මේ නිසා මට ලංකාවේ සිදුවන බොහෝ දේ ඉවකිරීමේ හැකියාව ඇත. ලංකාව වැනි අන්ත දුෂිත මෙන්ම අමන මානසිකත්වයක් ඇති දේශපාලකයන් සිටින රටවලට මැදිහත්වීමට බලවත් රටවල් අතර ඇත්තේ පොරයකි. ලංකාව තුල 2010 වසරේ පමණ සිට පැහැදිලිවම කඳවුරු දෙකක් පොරකමින් සිටියෝය. ඒ චීනය-පකිස්ථානය සහ ඇමරිකාව-ඉන්දියාව යන යුගල දෙකයි. මෙයින් මහින්ද රාජපක්ෂ ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම හොරකමට වඩා පහසු pro-Chinese පිළට හේත්තු විය. 

චීනය ණය දෙන ආකාරය සහ එය කළමනාකරණය කරන ආකාරය පිළිබඳව මම මුලින්ම ලියන්නේ මගේ දෙවැනි උගන්ඩා ගමන අතරතුරය. ඒ 2013 වසරේදීය. ඔවුන් ඉතා සාර්ථක මාර්ග සිතියමක යමින් ලංකාව සිය අණසකට නතු කරගත්තේය. අද IMF එකට සහ ඇමරිකාවටත් කියන්න සිදුවී ඇත්තේ මුලින් චීනය සමග ඇති පටලැවිල්ල ලිහාගෙන ඊට පස්සේ අපෙන් උදව් ඉල්ලන්න එන්න කියාය. 

ඇමරිකාව ගෝඨාභයව ගෙන එන්නේ මේ චීන ආධිපත්‍ය වෙනස් කිරීමටයැයි මට සිතේ. එහෙත් ඔහු කිසිම වැදගැම්මකට නැති පතෝලයෙක් බව තේරුම් ගන්නට ඔවුන්ට වැඩි කල් ගියේ නැත. ගෝඨාට මහින්දලාව ඉන්නා තැනින් අඩියක් වත් පිටුපසට ගැනීමට නොහැකි විය. රාජපක්ෂලාගේ ගොන්කම නිසා අරගලය ඇති වන්නේ මේ අවස්ථාවේය. අරගලය නොව රට තුල කුමන වෙනසක් වීමට මුල පිරුවත් බලවතුන් එයට අත දැමීම ලංකාව වැනි හිඟන රටකට වැළක්විය නොහැක. 

ඇතිවෙමින්  තිබූ රැල්ල සමග කොළඹ ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලය ලංකාවේ ඊළඟ නායකයා ලෙස අනුර කුමාර දිසානායක හඳුනාගත් අවස්ථාවක්ද විය. නමුත් එය ලත් තැනම ලොප් වුණේ ජවිපෙ අනුගමනය කල පතෝල න්‍යාය හේතුවෙනි. ආසයි-බයයි සෙල්ලමට බලවතුන් කැමති නැත. සජිත්ට අත් වුනේද ඒ ඉරණමයි. තව ටික කාලෙකින් සජිත් ප්‍රේමදාස යන නම ලාංකීය දේශපාලනයෙන් මැකී අමතකවී යාමට නියමිතය. 

-------------------------------------

මීට ටික කලකට පෙර ලංකාවේ සිටි දේශපාලකයෙක් නොවන ඉහලම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් මා සමග කුළුපඟ කතාබහක යෙදෙන විටක ඔහු රනිල්ව හැඳින්වුයේ baby-faced serial killer යනුවෙනි. අපි දෙදෙනා මෙහි සිංහල පරිවර්තනය සොයන්න ගොස් නැවතුණේ "බබා-මුහුණු වැල් ඝාතකයා" යන වැකියෙනි. අපි එදා මහා හඬින් සිනා සෙද්දී කෙදිනක හෝ රනිල් ලංකාවේ ජනාධිපති වේ යයි අංශු මාත්‍රයකවත් හැඟීමක් නොවීය. 

රනිල් පිළිබඳව අටුවා ටීකා ලිවීමට අවශ්‍ය නැත. ඔහු ගැන නොදන්නා 90 දශකයෙන් පසු උපන් ළපටියන්ද මේ සති කිහිපයට ඔහු පිළිබඳව යම් වැටහීමක් ලබා ගෙන ඇති සිතමි. රනිල් යනු program කරන ලද රෝබෝවකි. ඔහු රාජපක්ෂලාව bail out කරයිද නැත්නම් සිපිරිගෙට හෝ එල්ලුම් ගසට යවයිද කියා ඔහුවත් දන්නේ නැති බව මම සිතමි. එය තීරණය කරන්නේ programer විය හැක. රාජපක්ෂලාට රනිල් සමග හැරෙන්නවත් නොහැකිය. ඒ රනිල්ගේ හැකියාව නොව programer ගේ කෙරුවාවයි. අද රනිල්ගේ ගුණ වයන රාජපක්ෂ ගැත්තන් තව මාස කිහිපයකින් කුමක් කියයිදැයි මම උපේක්ෂාවෙන් බලාගෙන සිටිමි. 

රනිල් ජනපති වන්න සති කිහිපයකට පමණ පෙර ඔහු එම තනතුරට පත්වන බව කොළඹ ඉහල diplomatic circle එක දැන සිටි බව මගේ හැඟීමයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි අවශ්‍යතාවයක් ඇති විට තානාපති කාර්යාලය කරන්නේ අදාළ සියලුම පාර්ශවවලට තම අවශ්‍යතාවය දැනුම් දීමයි. ඉන්පසු ඔවුන් යම් විගඩමක් ජනතා තිරය මත පෙලගස්වයි. එය එසේම සිදුවිය.  

දැන් මම නැවතත් ලාංකික ජනතාව ගැන මතක් කරමි. පට්ට හොරුන් සෙට් එකක් පත්කරගෙන, ඔවුන්ව නඩත්තු කරමින්, තවමත් ඔවුන්ගේ ගුණ ගායන කරමින් සිටින සමහර පිරිස් ලංකාව අද පත්වී ඇති අසරණ හිඟන තත්වය පිළිබඳව ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයට පලු පැලෙන්න බැනීම හාස්‍යජනක නොවේද?

මෙතැන් සිට කොයිබටද?

-------------------------------------

මහජන අරගල ඇතිවන්නේ සංවිධානාත්මක මග පෙන්වීමකින් නොවේ. ලංකාවේද එය ඇතිවන්නේ එලෙසමය. එහෙත් ඇතිවන ජන රැල්ලට නායකත්වයක්, මාර්ග සිතියමක්, අරමුණක්, ඉලක්කයක් ඇතිවිය යුතුය. ලංකාවේ පැවතුන තත්වය අනුව එවැනි බාරකාරත්වයක් ලබාගත යුතුව තිබුණේ ජවිපෙයි. රට පුරා වූ දැවැත්ත සංවිධාන ජාලයක් තිබුණේ ඔවුන්ට පමණකි.  නමුත් ඔවුන් ඒ කාර්ය භාරයෙන් කර ඇරියේය. ඒ සඳහා ඔවුන්ට දහසකුත් එකක් හේතු කියන්නට ඇත. 

දැන් රටේ ජනතාවට අරගලය පිළිබඳවද ඇත්තේ අවිනිශ්චිත හැඟීමකි. රනිල් එළවීම පිළිබඳව අරගලයේ ඉදිරියෙන් සිටින තරුණ පිරිස් පලකරන අදහස් ඉතා බොළඳය. ඔවුන්ට තමන් හැප්පෙන්නේ කා සමගද කියාවත් අවබෝධයක් නැත. සරත් ෆොන්සේකා කිරීමට අර අඳින්නේ  මේ නොමේරු තරුණ ජවය තුලින් තම ජනපති සිහිනයට ලඟා වන්නය. එය කරන්නේද ජවිපෙ මෙන්ම "හරි ගියොත් මගේ - වැරදුනොත් තොපේ" style එකටමය. මෙය ඔහු පසුපස යන තාරුණ්‍යයට අතිශයින් භයානක අත්දැකීම් ඇති කර දෙනු ඇත. රනිල් වික්‍රමසිංහ යනු හැඟීම් දැනීම් විරහිත පුද්ගලයෙකි. කෙටියෙන්ම කිවහොත් දේශපාලන රෝබෝවකි. කොළඹ වටලා හෝ වහසි බස් දොඩා හෝ, අපහාස උපහාස කර හෝ, ඔහුට දන්වන්න නොහැකිය. තරුණ පිරිස පමණක් නොව සරත් ෆොන්සේකාද ඔහු ඉදිරියේ අත දරුවන්ය.

මේ අවස්ථාවේ මහා මැතිවරණයක් පැවැත්වුවත් ඉන් කිසිඳු වෙනසක් වනු ඇතැයි මම නොසිතමි. මිනිසුන්ගේ ආවේගය දැන් හීන වෙමින් පවතී. එබැවින් ආවේග චන්ද ලබා ගැනීමටද දැන් ජවිපෙට හෝ විකල්ප කණ්ඩායමකට නොහැකිය. ප්‍රතිඵලය පරණ හොරුන්ම නව මුහුණුවරකින් පත්වීමයි. 

එසේ නම් කල යුත්තේ කුමක්ද?

-------------------------------------

මේ මට සිතෙන ආකාරයයි. කුමන පක්ෂයක් හෝ කණ්ඩායමක් බලයට ආවත් ඊළඟ වසර දෙකහමාර යා යුත්තේ "එදා වෙලා ටුවර්ස්" mode එකෙනි. සිඟමන් හැරෙන්න අපට කිසිවක් නොලැබෙනු ඇත. ඒ සිඟමන් වලින්ද පාර්ලිමේන්තුවේ සිටින යාචකයන් තමන්ට විශාල පංගුවක් බෙදා ගනු ඇත. ඔවුන් ඒ තරමටම කාලකන්ණි අපතයන් පිරිසකි. මෙය වැළක්විය නොහැක. ඒ අතරම ඔවුන් එකිනෙකා මරා ගනු ඇත. ඊළඟ මාස කිහිපයේදී "වෙන්න ජනාධිපතිලා" ගණනාවක් පාර්ලිමේන්තුව තුල බිහිවනු ඇත. රාජපක්ෂලා රනිල් එළවීමට හැකි සෑම ප්‍රයත්නයක්ම දරනු ඇත. රනිල් ඔහුට සුපුරුදු විශේෂඥතාවය උපයෝගී කරගෙන පොහොට්ටු කඳවුර මෙන්ම සජබ කඳවුරද බේද බින්න කරනු ඇත. මේ විප්‍රකාර මධ්‍යයේ කිසිවෙකුටත් රට නැගීමට වෙලාවක් නොතිබෙනු ඇත. 

බුද්ධියක් ඇති සියළු දෙනාගේම වගකීම විය යුත්තේ ඊළඟ වසර දෙක හමාර තුල පවතින ක්‍රමයට එරෙහිව ප්‍රබල හා තීව්‍ර ජන මතයක් ගොඩ නැගීමයි. දැන් බලාපොරොත්තුවේ පහන් සිළුවක් හෝ දල්වා ගැනීමට ඇති එකම මාර්ගය එයයි. මේ මාර්ග සිතියම තුල ජවිපෙ සිටීම අතිශයින් වැදගත්ය. නමුත් ඔවුන් ජනතාවගේ එකම ගැලවුම්කරුවාගේ චරිතය රඟ දැක්වීමට යාම ඔවුන්ට මෙන්ම රටටද ඉතා අහිතකර ප්‍රතිඵල ගෙන දෙනු ඇත. 

කිසිම දේශපාලකයෙකුව කිසිම මහජන උත්සවයකට වැද්ද නොගැනීම, ඔවුන් බලහත්කාරයෙන් පැමිණෙන උත්සව වර්ජනය කිරීම, ඔවුන් මහජනයා  ගැවසෙන ස්ථානවලට (සුපර් මාර්කට්, හෝටල්, ආපනශාලා, පංසල්, පල්ලි, කෝවිල් ආදිය) පැමිණෙන විට ශාරීරික පීඩා නොකර වචනයෙන් සහ අභිනයෙන් විරෝධය පෑම, දේශපාලකයන්ට ආරාධනා කරන නෑ හිත මිතුරන්ගේ උත්සව වලට නොපැමිණෙන බව සියළු දෙනාටම දැන්වීම. එසේ දන්වා සිටියදී දේශපාලකයෙක් පැමිණියහොත් ඊට විරෝධය පා උත්සව ශාලාවෙන් පිටවී යාම, ගම් මට්ටමින් (කඩපිලේදී, පොලේදී, පන්සලේ පල්ලියේදී, වගා බිමේදී) මහජනතාව මේ පිළිබඳව දැනුවත් කරවීම, රජයේ අකටයුතු පිළිබඳව හැකිතාක් ජාත්‍යන්තරය දැනුවත් කිරීම, දුෂණ, භීෂණ, වංචා විරෝධය ඇතිවිය යුත්තේ තමා තුලින්ම බව ජනතාවට ඒත්තු ගැන්වීම, ඒ පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් කිරීමට සමාජ මාධ්‍ය උපරිමයෙන් යොදා ගැනීම, නගර මට්ටමින් සම්මන්ත්‍රණ පැවැත්වීම, පොලිසිය සහ හමුදාව සමග සුහදව කටයුතු කිරීම (ඔවුන් කිහිප දෙනෙකුගේ වැරදි මත පදනම්ව සමස්ථ ගොනුවටම එරෙහි නොවන්න) ඔබට ගත හැකි ක්‍රියා මාර්ග කිහිපයකි.

-------------------------------------

කුමක් කලත් නීතියේ රාමුවෙන් පිටතට පය නොතබන්න. පාලකයා බලා සිටින්නේ ඔබ ඒ වරද කරන තුරුය. ජාත්‍යන්තරය ඔබ සමග සිටින්නේ ඔබ අනීතික නොවන තාක්ය. නිතීඥ සංගම්, වෛද්‍ය  සංගම් ආදී වූ වෘත්තීය ව්‍යාපාර පිළිබඳව විශ්වාසය නොතබන්න. ඔවුන් බොහෝ විට පවතින දේශපාලන මඩ ගොහොරුවේම අනු-ඛණ්ඩයන්ය.  

ඉදිරිය දුෂ්කරය. නමුත් කෙසේ හෝ ජිවත්වන්න. යුද්ධය පැමිණෙන විට ඔබ ජීවත්වීම රටට ඉතා වැදගත්ය. බබා-මුහුණු වැල් ඝාතකයෙකුට ඔබගේ ජීවිතය උදුරා ගැනීමට ඉඩ නොතබන්න. 










Thursday, 4 August 2022

සෝමාලි pirate buisiness මොඩලය


සෝමාලි මුහුදු මකොල්ලකරුවෝ ඉන්දියන් සයුරේ යාත්‍රා කරන නැව් කිහිපයක් අත්පත් කරගෙන විශාල මුදලක් කප්පම් ලෙස ලබා ගත්තෝය. නැව් රක්‍ෂණ සමාගම් අධික ලෙස රක්ෂණ වාරික වැඩි කලහ. ඒ සමගම පකිස්ථානය, ඉන්දියාව, ලංකාව සහ දකුණු අප්‍රිකාව යන රටවල පෞද්ගලික ආරක්ෂක සමාගම් බිහිවිය. රක්‍ෂණ සමාගම් තමා වැඩිපුර අයකරන මුදලෙන් සෑහෙන කොටසක් මේ ආරක්ෂක සමාගම්වලට දී ඔවුන්ගෙන් ship-escort සේවය ලබා ගනිති. නැව් සමාගම් තමා වැඩිපුර ගෙවන රක්ෂණ මුදල ආනයන/අපනයන කරුවන්ගෙන් අය කරගනිති. ආනයන/අපනයන කරුවෝ මේ වැඩිපුර ගෙවන නැව් ගාස්තුව පාරිභෝගිකයාගෙන් අයකර ගනිති. මේ අතර සෝමාලි මුහුදු කොල්ලකරුවන්ට උන්ඩියල් ක්‍රමයට මාස් පතා හොඳ මුදලක් ලැබේ. 

දැන් සෝමාලි මුහුදු මංකොල්ලකාරයන් ගැන වැඩිය අසන්න නැත. එහෙත් මේ අපූරු ව්‍යාපාරය ඉතා සරුවට සිදුවේ. 

මුහුදු මංකොල්ලකාරයන්ට සතුටුය, නිකන් තුවක්කුවක් එල්ලගෙන ඉදහිට බෝට්ටුවක ගොස් මාසේ අන්තිමට යහමින් මුදලක් අතට ලැබේ. 

නැව් සමාගම්වලටත් සතුටුය, ඔවුන්ට සෑහෙන විශාල  ප්‍රවාහන ගාස්තුවක් ලැබේ.

රක්ෂණ සමාගම්වලටත් සතුටුය, ඔවුන් අධික රක්ෂණ මුදලක් ලබාගනී. 

ආරක්ෂක සමාගම්වලටත් සතුටුය, ඔවුන් ආයුධ සමග බෝට්ටු කිහිපයක් escort එකට ලබා දී හොඳ මුදලක් ලබා ගනී. 

උන්ඩියල්කාරයන්ටත් සතුටුය, ඔවුන් ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාරය සරුවට කරගෙන යයි. 

මේක නියම සතුටු සාදයක්. 


--------------------------------------------------

සෝමාලියාව ලෝකයේ ඇති දුප්පත්ම රටකි. දරිද්‍රතාවය දරාගත නොහැකි තැන සෝමාලි තරුණයෝ අවි අයුධ ගෙන රජයට එරෙහිව කැරළි ගැසීය. සිවිල් යුද්ධය නිසා සෝමාලි රජය සහ එහි නාවික හමුදාව අකර්මන්‍ය විය. එම අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජනගත් අවට රටවල්වල ධීවරයෝ සෝමාලි මුහුදේ මත්ස්‍ය සම්පත නෙලාගන්න විය. ඉමහත් පීඩාවකට පත් ධීවරයෝ කැරළිකරුවන්ගේ පිහිට පැතීය. කුඩා පෞද්ගලික හමුදා ලෙස සංවිධානය වූ කැරළිකරුවෝ විදේශික ධීවර බෝට්ටුවලට පහර දුන්හ. මේ වෙනුවෙන් ඔවුන් ධීවරයන්ගෙන් ගාස්තුවක් අය කළේය. මෙය හොඳ ආදායම් මාර්ගයක් බවට අවබෝධකරගත් රැකියා විරහිත තරුණයෝ වැඩි වැඩියෙන් මේ රැකියාවට අවතීර්ණ විය. නමුත් මේ ව්‍යාපාරය තිරසාර නොවීය. විදේශ ධීවර බෝට්ටු පැමිණීම නැවතීමත් සමගම මේ ආරක්ෂක සේවයේ අවශ්‍යතාවය නිම විය. 

මේ අවස්ථාවේ මේ සෝමාලි ජාතිකයන් අවට මුහුදේ සංචාරය කරන අරාබි ධනවතුන්ගේ සුඛෝපභෝගී බෝට්ටු කිහිප වරක් තම අත්අඩංගුවට ගෙන කප්පම් ලබා ගත්හ. මෙය ධීවරයන්ගෙන් ලැබෙන ගාස්තුවට වඩා අධික විය. නමුත් මෙයද තිරසාර නොවීය. ධනවත් බෝට්ටු හිමියන් මේ ප්‍රදේශයට පැමිණීම සීමා කළහ.

මේ අතර මෙම සෝමාලි කොල්ලකරුවන්ට මොගඩිෂු නුවර සිට උණ්ඩියල් (හවාලා) ක්‍රමයට විදේශ රටකින් එවන ලද මුදල්, බර අවි, සහ අධිවේගී බෝට්ටු කිහිපයක් ලැබුණි. ඒ සමගම ඔවුන් මුහුදු මංකොල්ලකරුවන් බවට පත්විය. එතැන් සිට ඉහල ඇති කතාව ඇරඹෙයි.