Thursday, 6 August 2026

නොදන්නා ඉංගිරිසියට ගොස් වරිගය නසා ගැනීම


ජීවිතයේ එක් කලෙක මට marketing expert කෙනෙක් වීමේ උණක් තිබුණි. මේ නිසා මම CIM විභාගයට පෙනී සිටීම සඳහා පන්ති වලට සහභාගී වුනෙමි. මේ එහි දේශකයෙකු වූ රොෂාන් පෙරේරා (මට නම මතක හැටියට) කියූ කතාවකි.

එවකට ඉතා ප්‍රසිද්ධ ව්‍යාපාර ජාලයක හිමිකරු වූ දුර පලාතක ඉතා පහල තැනක සිට දියුණු වූ ව්‍යාපාරිකයෙකු හමුවීමට දිනපතා sales representatives ලා දෙදෙනෙකුවත් පැමිනෙයි. මේ high-end products විකිනීමටය. ඔවුන් අති බහුතරයක් පැමිණි වෙලේ සිට ඉංග්‍රීසියෙන් තම භාණ්ඩය විස්තර කිරීමට පටන් ගනියි. තත්පර 30ක් යන්නට පෙර අර ව්‍යාපාරිකයා (ඔහුව සියල්ලෝම හඳුන්වන්නේ ව්‍යාපාරයේ නම අගට මුදලාලි පදය යෙදීමෙනි) ඔවුන්ගේ කතාව නතර කර තම procurement officer හමුවන ලෙස ඔවුන්ට සිංහලෙන්ම අණ කරයි. එම නිලධාරියා මේ sales rep ලාව හැකි ඉක්මනින් ඉවතට යවයි. 

ඉඳහිට පැමිණෙන ශූර වෙළඳ නියෝජිතයෙක් හොඳ සිංහලෙන් කතාව පටන් ගනියි. මුදලාලි මහතා මේ අයට ටික වෙලාවක්වත් හොඳින් සවන්දෙන අතර සමහර විට භාණ්ඩය ගැනද වැඩිදුර විස්තර අසයි. අවසානයේ භාණ්ඩය ගැනීමට තීරණය කලත් නැතත් වෙළඳ නියෝජිතයාට සිසිල් බීම වීදුරුවකින් සංග්‍රහ කර පිටත්කරන්නේ මේ ගැන කල්පනා කර බලන බවට පොරොන්දු වෙමිනි. මේ සංසිද්ධිය නිරීක්ෂණ කර තිබුනේ ව්‍යාපාරිකයාගේ පෞද්ගලික ලේඛම්වරියයි. 

වෙළඳාමේදී වැදගත් වන්නේ තමන්ගේ භාෂා ප්‍රවීණත්වය ප්‍රදර්ශණය කිරීම නොව තම නිෂ්පාදනය හෝ සේවය අලෙවි කරගැනීමයි. මට මේ කතාව මතක් වුණේ තමා අවට සිටින අති බහුතරයකට ඉංග්‍රීසි වාක්‍යයක් ගැටගසා ගත නොහැකි තත්වයක් තිබෙන සමහර උදවිය AI software එකක ආධාරයෙන් බර ඉංග්‍රීසි බසින් පෝස්ට් දානවා දුටු විටයි. 


                       


Tuesday, 4 August 2026

සාම්ප්‍රදායික කුරුඳු තැලීම unattainable ද?

 


සංජය, දසුන් සහ මා අමිල සමග පැවති podcast එකෙන් පසු මම කුරුඳු තලන යාන්ත්‍රණය පිළිබඳව යම් අධ්‍යයනයක් කලෙමි. මට හිතෙන විදියට නම් කිතුල් tapping වලට මෙන්ම කුරුඳු තැලීම සහ සැකසීම පිළිබඳවද අප self-barrier එකක් යොදාගෙන ඇත. එනම් සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයෙන් අප ලබා ගන්නා නිෂ්පාදන යාන්ත්‍රිකව කල නොහැකි බවයි. 

මම mechanical engineer කෙනෙක් නොවුනත් මගේ අනුමානයේ හැටියට අවශ්‍ය හොඳ mechanizing & automation expert ටීම් එකක් පමණි. සම්ප්‍රදායික ක්‍රමයෙන් ලබා ගන්නා කුරුඳු වලට සමාන හෝ ඊට වඩා හොඳ quality එකේ කුරුඳු ඉතා කඩිනමින් සැකසීමට හැකි යාන්ත්‍රික ක්‍රමයක් ගොඩනැගීමට මෙබඳු team එකකට මාස හයකට වඩා ගතවන්නේ නැත. තියුණු අභියෝග සහ ගැටළු මතුවිය හැක. R&D කියා දෙයක් ඇත්තේ ඒ සඳහාය. 

අප සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවේදයන් රැක ගත යුතුය. නමුත් නව ලෝකයට සරිලන ලෙස අපේ තාක්ෂණය update කරගත යුතුය. නැත්නම් මැලේසියාව, ඉන්දුනීසියාව වැනි රටවල් අප පසු කරගෙන යනු ඇත. 


                 

Sunday, 5 July 2026

වී වගාව ගැන


වී වගාවේ sastainability එක ගැන අදහස් දක්වපු සැමට ස්තුතියි.

මට හිතෙන විදියට නම් අපි ගත යුතු පියවර ...

1. සියළු සැකසුම් නිමවී සහල් කිලෝවක් පාරිභෝගිකයාගේ අතට පැමිණෙන විට පිරිවැය සහ සහල් කිලෝවක් ආනයනය කර ලබාදීමේදී වැය වන මුදල ප්‍රධාන සහල් වර්ග කිහිපය සඳහා ගණනය කිරීම.

2. දේශීය සහල් කිලෝවක් සඳහා වැයවන මුදල අධික නම් එය සිදුවන්නේ කුමන අදියරවලදී දැයි සොයා ගැනීම.

3. එම අදියර සඳහා පිරිවැය අඩුකරගැනීමට පිළියම් යෙදීම.

4. ඉන්පසුද ආනයනිත සහල් මිළ අඩු නම් දේශීය වී වගාව වෙනුවට වෙනත් ආදේශක ආයෝජනයක් කිරීම තුලින් ඊළඟ වසර 50 ක පමණ කාලයක් සඳහා සිදුවන වාසි සහ අවාසි (මූල්‍යමය සහ මූල්‍යමය නොවන) පිළිබඳව තක්සේරුවක් කිරීම.

5. ඉහත තක්සේරුව අනුව සුදුසු පියවරක් ගැනීම.


  


Tuesday, 30 June 2026

දකුණු අප්‍රිකාවෙන් ඇහෙන අපිට පුරුදු කතාවක්


අද (ජූනි 30 වෙනිදා) දකුණු අප්‍රිකාව පුරා මහා විරෝධතාවයකි. ඒ නිත්‍යානුකූල නොවන ආකාරයෙන් රටේ රැඳී සිටින විදේශිකයන් පලවා හැරීම සඳහාය. දකුණු අප්‍රිකානුවන් විදේශිකයන් (foriegners) ලෙස හඳුන්වන්නේ ඒ අවට සිම්බාබ්වේ, සැම්බියා, මොසැම්බික්, උගන්ඩා, නයිජීරියා ආදී රටවලින් පැමිණෙන පුද්ගලයන්ය.

90 දශකයේ මැද භාගය වන තෙක් දකුණු අප්‍රිකාව යනු සංවර්ධිත රටකි. එය ලෝකයේ වැඩිම ස්වභාවික සම්පත් (රන්, රිදී, ඇලුමිනියම්, තඹ, ප්ලැටිනම්, දියමන්ති, ගල් අඟුරු) ඇති රටවල් වලින් එකකි. සුද්දන්ගේ අපාතේඩ් පාලන සමයේ රට ඉහල සංවර්ධනයක් ලබා ගත්තත් බහුතරය වූ කළු මිනිසුන්ට ලැබුනේ ඉතා පහත් සැලකීමකි. 

සුදු පාලනය පෙරලා කළු මිනිසුන් අතට පාලනය හුවමාරු වීමත් සමගම බොහෝ දෙනා තුල සුබවාදී අදහස් පහල වන්න විය. නෙල්සන් මැන්ඩෙලාගේ පාලනය යටතේ 2000 වසර පමණ වනතෙක් මේ සුබවාදී හැඟීම ක්‍රමයෙන් සාක්ෂාත් වන බව පෙනුනි. නමුත් ඔහුගෙන් පසු පැමිණි කළු නායකයන් විශේෂයෙන්ම ජේකොබ් සූමා යටතේ රට වේගයෙන් පරිහානියට පත් විය. මේ රටේ දේශපාලකයන්ගේ දුෂණ වංචා සැසඳීමේදී ලාංකික අන්ත දුෂිත දේශපලකයාද සුදු චරිතයකි. වසර 10-15 තුල සුර පුරයක් හා සමාන වූ ජොහැන්නස්බර්ග් වැනි නගර අපායවල් බවට පත්විය. විරැකියාව 40% පමණ දක්වා වැඩිවිය. රටේ යටිතල පහසුකම් ඉතා දුර්වල තත්වයට පත්විය.

දේශපාලන සාක්ෂරතාවය අතින් ඉතා පහල මට්ටමක සිටින දකුණු අප්‍රිකානු බහුතර ජනතාවට මේ දුෂිත දේශපාලකයන් පෙන්වුයේ වෙනමම චිත්‍රයකි. ඔවුන්ගේ අභාග්‍යට හේතුව ලෙස විදේශිකයන් තම රැකියාවල් අත්පත් කරගැනීම බව ජනතාවට ඔවුන් ඒත්තු ගැන්වීය. ඔවුන් වෙත පැමිණීමට තිබූ මහජන විරෝධය ඉතා පහසුවෙන් රටේ සිටි අනෙකුත් කළු ජාතික ශ්‍රමිකයන් වෙත හරවා යැවීමට ඔවුන්ට හැකිවිය.

අපි අපේ ගැටළුවලට මුල දෙමළුන් යයිද, දෙමළුන් ඔවුන්ගේ ගැටලුවලට හේතුව සිංහලයන් යයිද කියා මරාගත්තෙමු.

Sunday, 21 June 2026

බැඳීම් නැති මිනිස්සු


මීට වසර දෙකකකට පමණ පෙර මට ලංඩන් නුවරදී අපූරු තරුණයෙක් හමුවිය. රාජකාරි කටයුත්තකට සහභාගී වන බැවින් මගේ නවාතැන් පහසුකම් සඳහා සියළුම බරපැන් දැරුවේ මා සේවය කරන සරසවියයි. මේ නිසා මා නැවතී සිටි හෝටලය තරමක් මිළ අධික වුවත් එහි බර මට දැනුනේ නැත. 

මා එහි සිටි තෙවැනි දින උදෑසන ආහාරයට යන විට භෝජන ශාලාව සෑහෙන දුරට පිරී පැවති අතර ඉතිරිව තිබූ සිව් දෙනෙකුට අසුන් ගත හැකි මේසයක මම හිදගත්තෙමි. ටික වෙලාවකින් ඉන්දීය පෙනුමැති කඩවසම් පුද්ගලයෙක් මගේ මේසය අසල වටපිට බලමින් සිටින අයුරු පෙනුනි. ඔහු ඇඳ සිටි දුඹුරු පැහැති Gucci leather ජැකට්ටුව ඔහු ධනවත් පුද්ගලයකු බව කියා පෑවේය. ශාලාව ඒ වන විටත් පිරී තිබුන බැවින් ඔහුට මා ඉදිරියේ ඇති අසුනක ඉඳගන්නා ලෙස මම ආරාධනාපුර්වකව සඥා කලෙමි. 

අප දෙදෙනාම නිහඩව ආහාර අනුභව කල අතර ටික වෙලාවකින් ඔහුගේ ජංගම දුරකතනය නාද වන්න විය. මා මවිතයට පත්කරමින් ඔහු සිංහලෙන් කතා කරන්න විය. එය ව්‍යාපාරික ඇමතුමක් යයි මට හැගුනු අතර ඔහු ව්‍යක්ත සිංහල භාෂාවෙන් සංවාදයේ යෙදුනි. 

"ඔබ ලංකාවෙන් නේද?" ඔහුගේ සංවාදය අවසන් වූ පසු මම ඇසුවෙමි.

ඔහුද තරමක මවිතයට පත්වී මා පිළිබඳව විමසීය.

"මම දකුණු අප්‍රිකාවෙන් නමුත් මගේ මව් බිම ලංකාව" මම ඔහුට කීවෙමි. ඉතා කෙටි වෙලාවකින් අපි සුහඳ පිළිසඳරකට පිලිපන්නෙමු.

ඔහු පදිංචිව සිටින්නේ කොල්ලුපිටියේ apartment එකකය. එය ප්‍රසිද්ධ අති සුඛෝපභෝගී මහල් සංකීර්ණයකි. ඔහු ඇවිත් තිබුනේ ලංඩන් බැලීමට යයි පැවසීය. එය ඔහුගේ ප්‍රථම එංගලන්ත සංචාරය විය. ඔහුගේ ලංකාව සහ ලෝකය පිළිබඳව දැනීම විශිෂ්ඨ විය. දැනුමට අමතරව තම අදහස් සහ ආකල්ප අනුවත් ඔහු ඉතා සොඳුරු මිනිසෙකු බව මට වැටහුණි. 

ඉතා කෙටි කලකින් බොහෝ සේ ලෙන්ගතු වූ බවින් මම සාමාන්‍යයෙන් පුරුද්දක් ලෙස ආගන්තුකයෙකුගෙන් නොඅසන පැනය ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. 

"ඔබගේ ජීවන වෘත්තීය කුමක්ද?"

සිනහවකින් මුව සරසා ගත් මගේ මිතුරා ටික වෙලාවක් මා දෙස බලා සිටියේය. 

"මම ලේඛකයන්ට ලිපි ලියා දෙනවා, ගීත රචකයන්ට ගීත ලියා දෙනවා, තිර පිටපත් රචකයන්ට තිර පිටපත් ලියා දෙනවා, කථිකයන්ට කතා ලියා දෙනවා".  ඔහු එය කියූ රිද්මයට මටද හිනා පහළවිය. 

"ඔබ ඔය කලා නිර්මාණ ලබා දෙන උදවිය කවුද?" නොඇසිය යුතු ප්‍රශ්නයක් මගෙන් පිට විය. 

"ඒක නම් කියන්න බැහැ. මගේ සෑම ගනුදෙනුකරුවෙකු සමගම  පවතින ගිවිසුම එයයි. ඔවුන් මුදල් ගෙවන්නේ නිර්මාණයටම නොවේ, එහි නිර්මාණකරු සහ නිර්මාණය ලබාගන්නා පුද්ගලයා පිළිබඳව ඉඟියකින් හෝ කිසිවෙකුටත් නොපවසන බවට වන විශ්වාසයටයි."

ඔහුගේ බොහෝ ගනුදෙනු කරුවන් ඔහුට කිසිදාක මුණගැසී නැත. සියල්ල සිදුවන්නේ අන්තර් ජාලය  හෝ දුරකත සංවාද හරහාය. 

"ඔබට ඔබගේ නිර්මාණ වෙනත් අයෙකුගේ නමින් ප්‍රසිද්ධ වෙනවා දකින විට කණගාටුවක් ඇතිවන්නේ නැද්ද?"

"අපොයි නැහැ. මට ඒ නිර්මාණ සමග කිසිම බැඳීමක් නැහැ. ඒවා මට තවත් නිෂ්පාදනයක් පමණයි. මගේ ගනුදෙනුකරු එයින් තෘප්තිමත් වෙනවා වගේම මට ලැබෙන සැලකිය යුතු මුදලින් මම ඉතා සැහැල්ලු සුඛෝපබෝගී ජිවිතයක් ගත කරනවා. 

එදින ආහාරයෙන් පසු අපි එකිනෙකාට සුබපතා සමුගත්තෙමු. මම පසුදින දකුණු අප්‍රිකාව බලා පැමිණුන අතර ඔහු එදිනම සවස ලංකාව බලා පියාසර කරන බව කීය. අපි දුරකථන අංක හෝ ඊමේල් හුවමාරු කරගත්තේ නැත. ඒ තබා ඔහු පැවසුවේ තමන්ගේ සැබෑ නම දැයි යන්නවත් මම නොදනිමි. 


Sunday, 15 March 2026

Old Sailor’s Syndrome


Professionals who spend long periods working in isolation, such as sailors, offshore rig workers, and lighthouse keepers, may develop a cluster of psychological disturbances later in their careers or after retirement. These conditions can include depression and anxiety, chronic fatigue and burnout, somatisation disorders, post-traumatic stress disorder (PTSD), and mal de débarquement syndrome (MdDS). Because this pattern has frequently been observed among seafarers, some psychiatrists informally refer to it as “Old Sailor’s Syndrome.”

Individuals affected by this condition may experience vivid hallucinations of social interaction, such as conversing with friends, attending gatherings, or even arguing with adversaries. In real social environments, they may become unusually hyperactive, attempting to dominate conversations or outshine others. In some cases, the behaviour may escalate to aggression, and in rare situations, the psychological distress can lead to self-harm or suicidal tendencies.

Recent observations suggest that these behavioural patterns can also manifest on social media platforms. Affected individuals may spend long hours posting numerous messages, videos, and comments on their own or others’ pages. Although their posts often attract little attention, they may perceive or imagine receiving significant engagement and responses.

While most individuals exhibiting such behaviour are not dangerous to others, the condition should not be ignored. If a family member or close associate begins to show these signs, seeking professional psychiatric evaluation is advisable, particularly because prolonged feelings of neglect or social rejection may increase the risk of self-harm.


   


Wednesday, 4 March 2026

බාල ගල් අඟුරුවල බර


බලාගාරයක් සඳහා අඩු ගුණාත්මක ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීම ගෘහ උදුනක් සඳහා තෙත් දර මිලදී ගැනීම හා සමානය. දර දුර්වල ලෙස දැවී යයි, දුම හා අළු විශාල වශයෙන් නිපදවයි, කාලයත් සමඟ උදුන අපිරිසිදු වීම, විඛාදනය වීම සහ අතිරික්ත අපද්‍රව්‍ය රාශිගත වීම හේතුවෙන් එයට දැඩි හානි පැමිණේ. මේ නිසා ආහාර වේලක් පිසීමට ඔබට අධික පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවෙනවා පමණක් නොව වෙනත් ගැටළු රාශියක්ද මතුවේ. 

ඒ හා සමානව, බලාගාරයකට දුර්වල ගල් අඟුරු ලැබෙන විට, රටට ඉන්ධනවල මිල වෙනසට වඩා බොහෝ වැඩි මිළක් ගෙවීමට සිදුවේ (මුදලින් පමණක් නොව).

රටක් තම බලාගාර සඳහා ගල් අඟුරු මිලදී ගන්නා විට, එය මූලික වශයෙන් ඝන ස්වරූපයෙන් ශක්තිය මිලදී ගැනීමකි. හොඳ ගල් අඟුරු කිලෝග්‍රෑමයකට භාවිතා කළ හැකි ශක්තිය වැඩි ප්‍රමාණයක් අඩංගු වන අතර කාර්යක්ෂමව දහනය වේ. දුර්වල ගල් අඟුරු වල අඩු ශක්තියක් අඩංගු වන අතර විශාල අළු ප්‍රමාණයක් (fly ash & bottom ash) ඉතිරි වේ. බලාගාරයකට අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ගුණාත්මක ගල් අඟුරු ලැබෙන විට, පාඩුව හුදෙක් "නරක ගල් අඟුරු සඳහා ඕනෑවට වඩා ගෙවීමට" සීමා නොවේ. ප්‍රතිවිපාක සමස්ත විදුලි උත්පාදන පද්ධතිය පුරා පැතිරී අවසානයේ මහජනතාවට බලපායි.

මේ ඇතිවිය හැකි ගැටළු කිහිපයකි. 

1. බලාගාරය බොහෝ ගල් අඟුරු දහනය කළ යුතුය

උසස් තත්ත්වයේ ගල් අඟුරු දහනය කරන විට වැඩි තාපයක් නිකුත් කරයි. සපයන ලද ගල් අඟුරුවල අඩු ශක්තියක් අඩංගු නම්, එම විදුලිය නිපදවීම සඳහා බලාගාරය ගල් අඟුරු විශාල ප්‍රමාණයක් දහනය කළ යුතුය.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ:

වරායන්වල වැඩිපුර ගල් අඟුරු ගොඩබෑම කළ යුතුය.

 වැඩිපුර ට්‍රක් රථ, දුම්රිය හෝ සම්ප්‍රේෂක පටි එය ප්‍රවාහනය කළ යුතුය.

එය හැසිරවීමට තවත් සේවකයින් සහ යන්ත්‍ර අවශ්‍ය වේ.

සරලව කිවහොත්, බලාගාරය වඩාත් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කළ යුතු අතර එකම විදුලි ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා වැඩි මුදලක් වැය කළ යුතුය.

2. විශාල අළු ප්‍රමාණයක්  (fly ash and bottom Ash) නිපදවනු ලැබේ

අඩු ගුණාත්මක ගල් අඟුරු වල බොහෝ විට අළු ඉතා ඉහළ ප්‍රතිශතයක් අඩංගු වේ.

එවැනි ගල් අඟුරු දහනය කළ විට:

අළු හැසිරවීමේ පද්ධති සාමාන්‍ය ක්‍රියාවලියට වඩා අධික ලෙස ක්‍රියාත්මක විය යුතුය (overloading)

අපද්‍රව්‍ය ගබඩා කිරීම සඳහා විශාල අළු පොකුණු (ash ponds) ඉදි කළ යුතුය.

මෙය ගැටළු කිහිපයක් ඇති කරයි:

අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම සඳහා ඉහළ මෙහෙයුම් පිරිවැය.

අළු පොකුණු කාන්දු වුවහොත් පාරිසරික අවදානම.

අළු වායුගෝලයට පිට වුවහොත් ඇතිවන වායු දූෂණය.

සමහර අවස්ථාවලදී, නිපදවන අළු බලාගාරය හැසිරවීමට නිර්මාණය කර ඇති ප්‍රමාණයට වඩා තුන් ගුණයකින් වැඩි විය හැකිය.

3. බලාගාර උපකරණ ඉක්මනින් ගෙවී යයි

අඩු ශ්‍රේණියේ ගල් අඟුරු වල අළු අංශු බොයිලේරු සහ පයිප්ප හරහා ගමන් කරන විට සියුම් වැලි, පිපිරුම් ද්‍රව්‍යයක් මෙන් හැසිරේ.

කාලයත් සමඟ ඒවා:

බොයිලේරු නල ඛාදනය කර දමයි 

පංකා සහ කුඩුකාරක වලට (fans and pulverizers) හානි කරයි

නිතර බිඳවැටීම් ඇති කරයි

සෑම අනපේක්ෂිත වසා දැමීමකින්ම අදහස් වන්නේ:

මිල අධික අලුත්වැඩියාවන්

විදුලි නිෂ්පාදනය අහිමි වීම

විදුලි හිඟය වැඩි වීම.

4. බලාගාර අඩු කාර්යක්ෂම වේ

නිශ්චිත ගුණාත්මක ගල් අඟුරු සමඟ ක්‍රියා කිරීමට බලාගාර ප්‍රවේශමෙන් නිර්මාණය කර ඇත. ගල් අඟුරු අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා දුර්වල වූ විට, දහනය අස්ථායී වේ.

ප්‍රතිඵලය වන්නේ:

බොයිලේරු ඉන්ධන කාර්යක්ෂමව දහනය නොකරයි.

වැඩිපුර ගල් අඟුරු අපතේ යයි.

එකම ඉන්ධනයෙන් අඩු විදුලිය නිපදවනු ලැබේ.

මෙම කාර්යක්ෂමතාව අඩුවීම සඳහා වසරකට ඩොලර් මිලියන ගණනක් වැය විය හැකිය.

5. විදුලි නිෂ්පාදනය පහත වැටිය හැකිය

බොයිලේරු අළු වලින් වැසී ගිය විට හෝ උපකරණ කැඩී ගිය විට, බලාගාර සම්පූර්ණ ධාරිතාවයෙන් ක්‍රියාත්මක විය නොහැක.

මහජනතාවට මෙයින් අදහස් කළ හැක්කේ:

විදුලි හිඟයේ අවදානම වැඩි වීම

මිල අධික හදිසි විදුලිය මත වැඩි යැපීම

විදුලි බල කප්පාදුවකට ඉඩ සැලසේ  (load shedding).

මේ අනුව දුර්වල ගල් අඟුරු ගුණාත්මක භාවයෙන් ආරම්භ වූ ගැටළුවක් අවසානයේ ජාතික විදුලි විශ්වසනීයත්වයට බලපෑ හැකිය.

6. ප්‍රවාහන හා ගබඩා වියදම් වැඩි වේ

එකම විදුලිය නිපදවීමට වැඩි ගල් අඟුරු අවශ්‍ය වන බැවින්, රට විශාල ඉන්ධන ප්‍රමාණයක් හැසිරවිය යුතුය.

මෙය පහත දැක්වෙන අමතර වියදම් වලට හේතු වේ:

අමතර නැව්ගත කිරීම සහ වරාය හැසිරවීම

ඉහළ දුම්රිය හෝ මාර්ග ප්‍රවාහන වියදම්

ගල් අඟුරු සඳහා විශාල ගබඩා අංගන

මේ සියල්ල මුල් මිලදී ගැනීමේ කොන්ත්‍රාත්තුවේ නොමැති සැඟවුණු පිරිවැය, මිළදී ගන්නා රටට එකතු කරයි.

7. පරිසර දූෂණය වැඩි වේ

අඟුරු වැඩිපුර දහනය කිරීම සහ අළු වැඩි ප්‍රමාණයක් නිපදවීම අනිවාර්යයෙන්ම පහත සඳහන් විමෝචන වැඩි කිරීමට හේතු වේ:

සියුම් අංශු ද්‍රව්‍ය

සල්ෆර් සංයෝග

නයිට්‍රජන් ඔක්සයිඩ්

බැර ලෝහ

මෙම දූෂක ද්‍රව්‍ය වාතයේ ගුණාත්මක භාවයට සහ මහජන සෞඛ්‍යයට බලපෑම් කළ හැකි අතර, රජයට පාරිසරික ආරක්ෂාව සඳහා වැඩි මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවිය හැකිය.

8. අවසානයේ මිල ගෙවන්නේ මහජනතාවයි

මූලික ගැටළුව ප්‍රසම්පාදන දෝෂයක් ලෙස පෙනුනද, පුළුල් ප්‍රතිවිපාකවලට ඇතුළත් විය හැක්කේ:

ඉහළ විදුලි උත්පාදන පිරිවැය

රජයේ වියදම් වැඩි වීම

පාරිසරික පිරිසිදු කිරීමේ පිරිවැය

ජාතික විදුලි සැපයුමේ අඩු විශ්වසනීයත්වය

බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී, මෙම වියදම් අවසානයේ වක්‍රව බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදල් හෝ ඉහළ විදුලි ගාස්තු හරහා දිස්වේ.

---------------------------------------------------


විශාල තාප බලාගාර සඳහා ගල් අඟුරු ප්‍රසම්පාදනය දැඩි ඉන්ධන තත්ත්ව සත්‍යාපන ක්‍රියා පටිපාටි (fuel quality verification procedures) මගින් පාලනය වේ, මන්ද ගල් අඟුරු ගුණාත්මක භාවයේ කුඩා අපගමනයන් පවා ඉතා විශාල ආර්ථික පාඩු වලට හේතු විය හැක. පසුගිය දශක දෙක තුළ, ආසියාවේ, අප්‍රිකාවේ සහ යුරෝපයේ රටවල් කිහිපයක් ආනයනික ගල් අඟුරු නැව්ගත කිරීම් ගිවිසුම්ගත පිරිවිතරයන්ට අනුකූල නොවන තත්වයන්ට මුහුණ දී තිබේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, විදුලිබල උපයෝගිතා සහ රජයන් ගල් අඟුරු ගුණාත්මක වංචා හඳුනා ගැනීමට සහ වැළැක්වීමට බහු තාක්ෂණික සහ පරිපාලන යාන්ත්‍රණ සංවර්ධනය කර ඇත. අදාළ බොහෝ රජයයන් මේ පිළිබඳව ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග ගැන දීර්ඝ වශයෙන් අධ්‍යනය කර වාර්තා පළකර ඇත. හඳුනාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සාමාන්‍යයෙන් නියැදි ප්‍රොටෝකෝල, රසායනාගාර පරීක්ෂණ, ඩිජිටල් අධීක්ෂණය සහ ගිවිසුම්ගත ආරක්ෂණ ක්‍රම ඒකාබද්ධ වූ යාන්ත්‍රණයකි. මේ සඳහා යන වියදම බාල ගල් අඟුරු සඳහා වැයවන අමතර මුදලට සාපේක්ෂව ඉතා අඩු අගයකි.

ලංකාවේ වර්තමාන රජය මේ පිළිබඳව අවධානය යොමු නොකිරීම බරපතල වරදකි. පෙර පැවති රජයන්ගේ වැරදි පෙන්වා මෙයින් අත සෝදා ගැනීමට ඔවුන්ට නොහැකිය. දැන්වත් ඔවුන් වරද කලවුන්ට එරෙහිව ගන්නා ක්‍රියා මාර්ග සහ ඉදිරියට මෙවැනි අකටයුතු සිදු නොවීමට ගන්නා ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව පැහැදිලිවම ජනතාව දැනුවත් කල යුතුය.